13 votes
0 comments
2 shares
Save
ახალი ათონი - ქალაქი რომელიც აუცილებლად უნდა ნახო
515 views
Sokhumi Daily
Sokhumi · 4 months ago
სტატიის წასაკითხად დააჭირე გაგრძელებას
or
By continuing you agree to Feedc’s Terms of use and Privacy Policy

ახალი ათონი — ქალაქი, რომელიც ძალიან ლამაზია თავისი ზღვისპირა კლიმატური კურორტით და ღირსშესანიშნაობებით. მშვიდი, წყნარი, კოპწია და ლამაზი ქალაქი - სწორედ ასე შეიძლება დავახასიათოთ ის.

აფხაზეთში ყველა ქალაქს და ადგილს თავისი ხიბლი აქვს, ყველგან რაღაც განსხვავებულია. იქაურობა იმდენად ლამაზია, რომ თვალს ვერ წყვეტ მის სილამაზეს, გინდა სულ უცქირო, გინდა ხმამაღლა და თავისუფლად თქვა რომ საქართველოს ყველაზე ლამაზი კუთხის შვილი ხარ.

ახალი ათონი ქალაქად 1987 წელს გამოცხადდა. მოსახლეობა 4,3 ათასი (1989 წ.) ადამიანია. ქალაქი შავი ზღვის სანაპიროზე, სოხუმიდან 18 კილომეტრის დაშორებით მდებარეობს. 1875 წელს ათონის მთის ძირას, ძველი ანაკოფიის ადგილას დაარსდა ახალი ათონის მონასტერი საიდანაც წარმოსდგება თავად ქალაქის სახელიც.

ივერიის მთის თავზე შემორჩენილია ანტიკური ტაძრისა და ძველი ციხესიმაგრის ნანგრევები. ამავე მთის ძირას არის ახალი ათონის მღვიმე, რომლებიც მასობრივი ტურიზმის ობიექტია. აქ არის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმიც.

ახალი ათონის მატერიალური კულტურის უძველეს ძეგლებს შორის საყოველთაოდ ცნობილია: წმ. მოციქულ სვიმონ კანანელის სახელობის ტაძარი (VII-VIII ს.ს.), ახალი ათონის მამათა მართლმადიდებლური მონასტერი, რომელიც 1875 წელს საბერძნეთის ათონის მთის წმინდა პანტელეიმონის მონასტრის ბერებმა დააარსეს, ანაკოფიის ციხე-სიმაგრე ივერიის მთაზე, ანაკოფიის ტაძარი (VII-VIII ს.ს.).

ახალი ათონის ღირშესანიშნაობებს შორის გამოირჩევა ზღვისპირა პარკი, რომელიც ადგილობრივ მკვიდრთა და ტურისტთა საყვარელი დასასვენებელი ადგილია.

ახალი ათონის ტერიტორიაზე, ივერიის მთის ჩრდილოეთ კალთაზე მდებარეობს ბუნების შესანიშნავი ძეგლი – ახალი ათონის მღვიმე, იგი მეზოზოური ასაკის კირქვებშია წარმოქმნილი და დარბაზების ნაკრებს წარმოადგენს. ახალ ათონში მოქმედებდა 1 სანატორიუმი, 1 დასასვენებელი სახლი, 1 პანსიონატი და 3 ტურისტული ბაზა.

#აფხაზეთი #საქართველო #ახალიათონი #მონასტერი #კურორტი #sokhumidaily
Sokhumi Daily
Sokhumi · 4 months ago
Similar Posts
Sokhumi Daily
Sokhumi, Georgia · 3 months ago
გუდაუთა - ქალაქი საქართველოში
გუდაუთა — ქალაქი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გუდაუთის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს შავიზღვისპირა დაბლობზე, მდინარე გუდოუს შესართავთან, სოხუმიდან 37 კმ-ში. ქალაქად გამოცხადდა 1926 წელს. სახელი გუდაუთა მოდის მდინარე გუდაუდან, რომელიც ქალაქის ტერიტორიაზე მიედინება. კიდევ ერთი ვერსიით, სახელი გუდაუთა უკავშირდება ბიჭსა და გოგონას, სახელებად გუდას და უტას. მათ უყვარდათ ერთმანეთი, მაგრამ გუდასა და უტას ოჯახები შეურიგებელი მტრები იყვნენ, რომელთა სისხლისმსმელობაც ერთ თაობაზე მეტხანს გაგრძელდა და ეს ყველაფერი მათ ერთად ყოფნას კრძალავდა. გუდა ვერ შეძლებდა სამყაროში ცხოვრებას მისი საყვარელი უტას გარეშე და მდინარეში დაიხრჩვნენ ორივე. რის შემდეგაც ეწოდა მას გუდაუთა. მშვიდობიანი, აყვავებული ცხოვრების დაბრუნება და გუდაუთას, როგორც კურორტის აღორძინება დაიწყო 1994 წელს. მას შემდეგ, ბევრი რამ გაკეთდა, მაგრამ ჯერჯერობით იგი არ არის მზად დამსვენებლებს ტურისტული მომსახურებების სრული მიწოდებით, ძალიან ბევრი რამ განადგურდა როგორც სიტყვის პირდაპირი, ისე გადატანითი მნიშვნელობით.მაგრამ აფხაზების შრომისმოყვარეობისა და ბუნებრივი სტუმართმოყვარეობის წყალობით, ვინც გუდაუთაში ჩადის ყოველთვის შეძლებს საცხოვრებლის პოვნას როგორც კერძო სექტორში, ისე ქალაქის რამდენიმე პანსიონში და მის გარეთ. გუდაუთის სანაპირო არის ფართო სანაპირო რომელიც დაფარულია პატარა კენჭებით და რომლის სიგრძეც თითქმის 3 კილომეტრია, ის კურორტის ერთ-ერთი მთავარი უპირატესობაა. ბინა, კამკამა ზღვა, მზის ჩასვლა, საკმაოდ კარგი ადგილია დასასვენებლად. გუდაუთა არ გამოირჩევა მაინც და მაინც ხალხმრავალი ადგილით, სეზონიც არც ისე დატვირთულია. ცენტრალური პარკის მიმდებარე ადგილზე არის რამდენიმე კაფე. პატარა გუდაუთა გასაოცარი არ არის კვების ობიექტების მრავალფეროვნებითა და სიმრავლით. მაგრამ იმას რასაც აკეთებენ, საკმაოდ კარგად ასრულებს თავის მისიას. მათი უმეტესობა რუსულ კერძებს ამზადებს, რაც გარკვეული პლიუსია მათთვის მითუმეტეს მაშინ თუ რუსი ტურისტები ჰყავთ და ვინც პატარა ბავშვებთან ერთად ისვენებენ. სამზარეულო ძნელი წარმოსადგენია ქაბაბის წვნიანით, აჭარული ხაჭაპურით და ღომით. საპატიო ადგილს იკავებს ქართული კერძები ხინკალი, ხარჩო და სალიანკა, მაგრამ სამწუხაროდ დაძაბული ურთიერთობის გამო ამ კერძებს აქ ქართულ კერძებს არ უწოდებენ. გუდაუთის რაიონის ტერიტორიაზე მდებარეობს მნიშვნელოვანი ისტორიული ძეგლები: აბაანთას ციხე (VII ს.) აფხაზეთის ქრისტიანულ საკულტო ნაგებობათაგან ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანესი ძეგლი - მიუსერის ტაძარი (VIII-IX ს.ს.) ლიხნის ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესია ( XI ს.) შერვაშიძეების ორსართულიანი სასახლის ნანგრევები, სოფელ ანუხვის მიქაელ და გაბრიელ მთავარანგელოზების სახელობის ეკლესიის ნაშთები უნიკალური ქართული წარწერებით (XI ) სოფელ ბობმბორაში მდებარეობს ქართული ქრისტიანული ტაძარი ( VIII-IX ს.ს.).#გუდაუთა #აფხაზეთი #საქართველო #sokhumidaily
Sokhumi Daily
Sokhumi, Georgia · 4 months ago
წელს სოხუმის ბოტანიკური ბაღი180 წლის იუბილეს აღნიშნავს. 180 წლის წინ, სოხუმის ცენტრში გამოჩნდა აყვავებული ბაღი მაღალი კვიპაროსებით, სუსტი პალმის ხეებით, მარადმწვანე მაგნოლიებით და სურნელოვანი მცენარეებით. დღეს აფხაზეთის თითქმის ყველა მაცხოვრებელმა და სტუმარმა იცის, მისი არსებობის შესახებ და ალბათ თქვენც გაგიგიათ. ბოტანიკურ ბაღში თავიდან იყო ლინდა ... და მას კავკასიურს ეძახდნენ. 1838 წელს, სამედიცინო სტუდენტმა ვლადისლავ ბაგრინოვსკიმ გადაწყვიტა მის გარშემო პატარა ბაღის გაშენება. სწორედ ამის შემდეგ იწყება მსოფლიოში ერთ-ერთი უძველესი ბოტანიკური ბაღის ისტორია. ცოტახანში ბოტანიკური ბაღის დირექტორი თავად ბაგრინოვსკი ხდება. ხოლო ერთი წლის შემდეგ, ბაღის ფართობი ოთხჯერ 4ჯერ გაიზრდება. გენერალმა გადაწყვიტა შეექმნა არა მხოლოდ ბაღი, არამედ ხეხილის მცენარეების ნამდვილი სანერგე. მან კოლექციის შევსება დაიწყო ჩაის ბუჩქით, ლიმონებითა და ფორთოხლებით, რომლებიც მოპოვებულია ნიკიტკის ბოტანიკურ ბაღში. 1853-1856 და 1877-1878 წლებში სოხუმის ბოტანიკური ბაღი ორჯერ დაანგრიეს თურქებმა. მაგრამ ის, ფენიქსის ფრინველის მსგავსად, კვლავ დაიბადა. ბოტანიკურ ბაღს ბევრი რამის გადატანა მოუწია. ომის შემდეგ სოხუმში ცუდი მდგომარეობა იყო. რაევსკის საოცრად მოვლილი ბაღი უცებ ტალახის გუბედ გადაიქცა. თუმცა, აფხაზებმა მობილიზაცია მალევე მოახდინეს და ბაღს ჩვეული სახეც დაუბრუნდა. 1992 წლამდე, ბაღის ექსპოზიციებში წარმოდგენილი იყო 5000 – ზე მეტი სახეობის მცენარე. სოხუმის ბოტანიკურ ბაღში დიდი ზიანი მიაყენა აფხაზეთის ომმა 1992-1993 წლებში. სოხუმის ცენტრში იყო ცეცხლოვანი ბრძოლები. პარკში 120-ზე მეტი ჭურვი დაეცა. ომის დროს, ძალიან ბევრი ბუჩქი და სხვადასხვა მცენარეები განადგურდა. ომმა უზარმაზარი ზიანი მიაყენა ბოტანიკური ბაღის მთელ სტრუქტურას. არცერთი მცენარე არ იყო მთლიანად ჯანმრთელი, ყველა დაზიანდა ფრაგმენტებით. ყველა სათბური დაინგრა. ეს კი ძალიან მძიმე დარტყმა იყო ბაღის თანამშრომლებისთვის და არა მარტო მათთვის. წელს კი სოხუმის ბოტანიკური ბაღი 180 წლის იუბილეს აღნიშნავს. იგივე ადგილმა ბევრი ცუდი ისტორია გამოიარა, ბევრ ტყვიას გაუძლო და მიუხედავად ამისა, დღესაც მედგრად დგას. იცით რა ლამაზია? ერთი დიდი სიამოვნებაა მისი დათვალიერება. მითუმეტეს როცა იცი რამდენი რამე აქვს გამოვლილი. ძნელია ემოციების დამალვა, გიჭირს და ვეღარ იკავებ ცრემლებს. გინდა ყველამ ნახოს, დაათვალიეროს...ვიცი, ნამდვილად ვიცი, რომ ასეც იქნება.#სოხუმი #აფხაზეთი #ბოტანიკურიბაღი #sokhumidaily
Sokhumi Daily
Sokhumi, Georgia · 2 months ago
ულამაზესი ადგილები აფხაზეთში
ტურისტული თვალსაზრისით ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული რეგიონი საქართველოში - აფხაზეთია. ვიდრე აფხაზეთი ე.წ დამოუკიდებლობას გამოაცხადებდა, ამ რეგიონია არაერთი ქალაქი და კურორტი განსაკუთრებით პოპულარული იყო როგორც საქართველოს დანარჩენ რეგიონებში მცხოვრებთათვის, ასევე მთელ პოსტსაბჭოთა სივრცეში. მოგზაურობა დავიწყოთ რიწის ტბიდან. რიწის ტბა. რიწის ტბა აფხაზეში, მდინარე ბზიფის აუზში, ზღვის დონიდან 884 მ-ზე მდებარეობს. მისი მაქსიმალური სიღრმე კი 101 მეტრია.რიწის წყალი მეტად მტკნარია. გაზაფხულზე მომწვანო ფერისაა, ზამთარში — მოცისფრო-მოლურჯო. ტბის გარშემო წიწვოვან ნაძვთა მრავალი ნაირსახეობა ხარობს. რიწა ტურისტებს მუდმივად აკვირვებს თავისი სილამაზით, მის შემოგარენში პატარა და მყუდრო კაფეებია განთავსებული, არის საპიკნიკე ზონებიც, თუმცა მიუხედავად იმისა, რომ რიწა ემზადება ტურისტების მისაღებად, შექმნილი სიტუაციიდან გამომდინარე, როგორც ვარაუდობენ, ტურისტთა რაოდენობა 60 % შემცირდება, შესაბამისად მნახველების რაოდენობაც მოიკლებს. ბიჭვინთა. ეს ერთ-ერთი საუკეთესო კურორტია შავი ზღვის სანაპიროზე. მას განსაკუთრებით ბევრი ტურისტი სტუმრობდა. აქ გამორჩეულად სუფთა და ლამაზი ზღვაა. თუმცა, რა ვითარებაა დღეს ამ კუთხით, ზუსტი ინფორმაცია არ არსებობს. ბიჭვინთის როგორც ქართული და აფხაზური, ისე ძველი ბერძნული სახელი პიტიუნტი, ფიჭვიდან მომდინარეობს. ბიჭვინთის კონცხზე ახლაც არის რელიქტური ფიჭვის კორომები. ზაფხულში ბევრი აქტივობები ტარდება, ზღვის სეზონი კიდე უფრო იზიდავს ტურისტებს ბიჭვინთაში. ბიჭვინთაში მდებარეობს ბიჭვინთს ტაძარი. იგი X საუკუნის საკათედრო ტაძარია, არქიტექტურულად ბიზანტიურ ნაგებობას ემსგავსება. სოხუმის ბოტანიკური ბაღი. იგი უძველესი ბაღია კავკასიაში. გაშენდა 1840 წელს. ბაღში 4 500-ზე მეტი მცენარის სახეობას მოუყარეს თავი. ბოტანიკურ ბაღში თავიდან იყო ლინდა და მას კავკასიურს ეძახდნენ. 1838 წელს, სამედიცინო სტუდენტმა ვლადისლავ ბაგრინოვსკიმ გადაწყვიტა მის გარშემო პატარა ბაღის გაშენება. სწორედ ამის შემდეგ იწყება მსოფლიოში ერთ-ერთი უძველესი ბოტანიკური ბაღის ისტორია. ბოტანიკურ ბაღს ბევრი რამის გადატანა მოუწია. ომის შემდეგ სოხუმში ცუდი მდგომარეობა იყო. რაევსკის საოცრად მოვლილი ბაღი უცებ ტალახის გუბედ გადაიქცა. თუმცა, აფხაზებმა მობილიზაცია მალევე მოახდინეს და ბაღს ჩვეული სახეც დაუბრუნდა. წელს კი სოხუმის ბოტანიკური ბაღი 180 წლის იუბილეს აღნიშნავს. იგივე ადგილმა ბევრი ცუდი ისტორია გამოიარა, ბევრ ტყვიას გაუძლო და მიუხედავად ამისა, დღესაც მედგრად დგას. იცით რა ლამაზია? ერთი დიდი სიამოვნებაა მისი დათვალიერება. მითუმეტეს როცა იცი რამდენი რამე აქვს გამოვლილი. ძნელია ემოციების დამალვა, გიჭირს და ვეღარ იკავებ ცრემლებს. გინდა ყველამ ნახოს, დაათვალიეროს...ვიცი, ნამდვილად ვიცი, რომ ასეც იქნება. ნაკრძალები. აფხაზეთი მდიდარია ნაკრძალებითაც. საქართველოს 14 ნაკრძალიდან 3 აფხაზეთშია: რიწის, ფსხუ-გუმისთისა და ბიჭვინთა-მიუსერას, სადაც უნიკალური სახეობის მცენარეები და ცხოველები გვხვდება. ახალი ათონის მღვიმე. ეს არის კარსტული მღვიმე, რომლის გიგანტური დარბაზები მორთულია სხვადასხვა სიდიდისა და ფორმის სტალაგმიტებით და გაქვავებული ჩანჩქერებით. მღვიმე 1961 წელს აღმოაჩინეს. ახალი ათონის მღვიმე გამოირჩევა დარბაზების განსაკუთრებულობით. დარბაზები და ტალანები შემკულია თეთრი და ქარვისფერი სტალაქტიტებით, სტალაგმიტებით, ჰელიქტიტებით, სვეტებით, გაქვავებული ჩანჩქერებით, ფარდებით, მოფარდაგებულობით, კალციტის „ყვავილებით“ და „ფქვილით“, ოოლითებით, პიზოლითებით; არის კირქვის უზარამაზარი ლოდების გროვები და 20-30 მ სისქის თიხის ფენები.სამხრეთულ დარბაზებში წყალდიდობისას იჭრება წყალი. ახალი ათონის მღვიმე ძირითად ტურისტულ-საექსკურსიო ტრასაზე მდებარეობს. იგი სოხუმიდან დაშორებულია 24 კილომეტრით. დღეს ახალი ათონის მღვიმეს ჰყავს უამრავი ტურისტი. არის მოწესრიგებული და ის ყოველთვის მზად არის ტურისტების მისაღებად. ახალი ათონის მღვიმე თავის მნახველს გულგრილს არასდროს ტოვებს. კრუბერის გამოქვაბული. ეს გამოქვაბული მსოფლიოში ყველაზე ღრმა გამოქვაბულია და მისი სიღრმე 2190 მეტრს შეადგენს. ამ ღირსშესანიშნაობას სხვა რეკორდებიც უკავშირდება. კერძოდ, ზოგერთი წყაროს თანახმად, აქ მსოფლიოში ყველაზე პატარა მდინარე რეპრუა მდებარეობს. მისი სიგრძე 18 მეტრია, იგი შავ ზღვაში ჩაედინება. კრუბერას მღვიმე არის ყველაზე ღრმა კარსტული მღვიმე დედამიწაზე, იგი მდებარეობს ბერჭილის ქედზე გაგრის რაიონში. მღვიმეში გვხვდება მინიატურული სტალაქტიდები და სატალაგმიტები ასევე ფარდები, ადგილობრივი წარმოშობის ნგრეული და გამოფიტვის მასალა, ასევე არის წყლის ნაკადები და პატარა ტბები, რაც დამახასიათებელია კარსული მღვიმეებისათვის. ეს გამოქვაბული დღემდე უამრავ ტურისტსა და სპეციალისტს მასპინძლობს. გამოქვაბულის სახელი, ალექსანდრე კრუბერის (რუსი გეოგრაფი. სპელეოლოგიის აღიარებული მკვლევარი) პატივსაცემად ეწოდა. დღეისთვის სულ ეს იყო, შემდეგში კიდევ ბევრ საინტერესო ადგილებს შემოგთვაზებთ.#ტურისტები #ზონა #აფხაზეთი #SokhumiDaily
Sokhumi Daily
Sokhumi, Georgia · 2 months ago
ვინ ხელმძღვანელობის სოხუმის განათლების დეპარტამენტს ?
ასტანდა ტარკილი ხელმძღვანელობს სოხუმის ადმინისტრაციის განათლების დეპარტამენტს. ბესლან ეშბამ გაათავისუფლა სოხუმის განათლების დეპარტამენტის უფროსი, ლუდმილა ადლეიბა, რომელიც განყოფილებას 2014 წლიდან ხელმძღვანელობდა. ახლა მის ადგილას დაინიშნა ასტანდა ტარკილი. ასტანდა ტარკილი ხელმძღვანელობს სოხუმის ე.წ ადმინისტრაციის განათლების დეპარტამენტს. იგი ადრე ხელმძღვანელობდა სოხუმის განათლების დეპარტამენტს. იგი პირველად ჯერ კიდევ 2011 წლის აპრილში დაინიშნა ამ თანამდებობაზე, მაგრამ 2014 წელს, ტარკლი თანამდებობიდან გაათავისუფლა სოხუმის ე.წ ყოფილმა ხელმძღვანელმა, ადგურ ხარაზიამ.#სოხუმი #აფხაზეთი #ოკუპანტი #განათლება #SokhumiDaily
Sokhumi Daily
Sokhumi, Georgia · 4 months ago
სიკვდილით დასჯა ნარკოდანაშაულისთვის
ე.წ. აფხაზეთის მთავრობა ნარკოტიკების შემოტანა-გავრცელებისთვის ზომებს ამკაცრებს. აფხაზეთის პარლამენტმა პირველი მოსმენით მიიღო კანონპროექტი ნარკოტიკების გასაღებისთვის სიკვდილით დასჯის ან სამუდამო პატიმრობის შესახებ. აფხაზეთის პარლამენტის სახელმწიფო სამართლის პოლიტიკის კომიტეტის თავმჯდომარე ვალერი აგრბა იმედოვნებს, რომ კანონის გამკაცრება აფხაზეთში ნარკოტიკული საშუალებების გავრცელების პროცესს მკვეთრად შეაჩერებს. ახალი კოდექსის თანახმად, ასევე იკრძალება ნარკოტიკების გასაღებისთვის დაკავებული პირის ვადამდე გათავისუფლება. კანონპროექტის მიხედვით, სისხლის სამართლებრივ პასუხისმგებლობა ეხებათ იმ პირებსაც, რომლებიც ნარკოტიკული თრობის დროს მართავენ სატრანსპორტო საშუალებას. ამ დანაშაულისთვის სასჯელი ითვალისწინებს 600 000 რუბლის (9 000 დოლარის) ოდენობით ჯარიმას და ერთი წლით თანამდებობის დაკავების უფლების შეზღუდვას. ნარკოტიკებისა და ფსიქოტროპული საშუალებების უკანონო გავრცელებისთვის აფხაზეთის პარლამენტში სპეციალური კომისია 2017 წელს შეიქმნა. სწორედ ამ კომისიის ფარგლებში მომზადდა კანონპროექტი. აღნიშნული კანონი ძალაში ოფიციალურად 2020 წლის 1 მარტს შევიდა. დღევანდელი რეგულაციით, კოდექსი ნარკოტიკების გასაღებისთვის სასჯელის ზომად 15-დან 20 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.#სოხუმი #აფხაზეთი #საქართველო #პოლიტიკა #რეგულაცია #ნარკომანია #ნარკოტიკი #სასჯელი #sokhumidaily
Giorgi Gvajaia
Tbilisi, Georgia · 1 year ago
☑️ 18 მაისი მუზეუმების საერთაშორისო დღეა🌎👇🏻 მთელ მსოფლიოში მუზუმების თანამშრომლები ამ დღეს ყოველწლიურად აღნიშნავენ. ეს დღე კალენდარში 1977 წელს გაჩნდა, როდესაც ICOM-მა (International Council of Museums) ამ კულტურული დღესასწაულის აღნიშვნის გადაწყვეტილება მიიღო. 1978 წლიდან მუზეუმების საერთაშორისო დღეს 150-ზე მეტ ქვეყანაში აღნიშნავენ. ამ დღეს ტრადიციულად საქართველოშიც ზეიმობენ. 15-24 მაისს, მუზეუმების საერთაშორისო დღესთან დაკავშირებით საქართველოს ეროვნული მუზეუმის ორგანიზებით ტრადიციული ფესტივალი იმართება. 📌მუზუმები ისევ ის ადგილია, სადაც ხელოვნების ნიმუშებს აგროვებენ? ბოლო წლებში სამუზეუმო საქმის ნამდვილი ბუმია. მხატვრული მუზეუმები საგრძნობლად შეიცვალა. დღეს ეს არ არის ადგილი, სადაც მხოლოდ ხელოვნების ნიმუშებია თავმოყრილი და გამოფენილი. წარსულში მუზეუმებს ორი მთავარი ამოცანა ჰქონდა: ხელოვნების ნიმუშების შეგროვება და მათი შენახვა მომავალი თაობებისთვის. დღეს ამ ამოცანებს კიდევ ერთი დაემატა, კერძოდ, ხელოვნების წარდგენა აუდიტორიისთვის. თუ 100 წლის წინ ადამიანები მუზუმებში გამორჩეული და უცნაური ნივთების სანახავად მიდიოდნენ, დღეს ისინი მუზეუმებში ხელოვნების ნამუშევრების ისტორიის გასაცნობად მიდიან. მუზუმები მულტიმედიურ ცენტრებად და საგანმანათლებლო კლუბებად გარდაიქმნება. 📌რა ახალი მიმართულებებია? ყველას ჩამოთვლა შეუძლებელია. მაგალითად, ოპ-არტი - აქ მხატვრები ოპტიკურ ილუზიებთან მუშაობენ და საინს-არტი, სადაც სამეცნიერო კვლევა თანამედროვე ხელოვნების ობიექტი ხდება. ბოლო წლებში ასევე აქტიურად ვითარდება მედიახელოვნება. ის იქმნება კომპიუტერული გრაფიკის, ნეიროქსელების, რობოტების ტექნიკითა და პროგრამული ბოტებითაც კი. ინტერაქტიულ გამოფენებზე ნამუშევრების დემონსტრაციისთვის იყენებენ ვირტუალური რეალობის სათვალეებს, პროექტორებს, სენსორებს და სხვა ტექნოლოგიებს. ახლახან Christieʼs აუქციონმა პირველად წარადგინა ნახატი, რომელიც ხელოვნურმა ინტელექტმა შექმნა. 📌მაგრამ მუზეუმები ხომ მაინც კედლები და გამოფენილი ნამუშევრებია? ყოველთვის - არა. რა თქმა უნდა, თანამედროვე მუზეუმებს მკაფიო სტრუქტურა აქვთ - დარბაზები და დერეფნები, მაგრამ გამოფენიდან გამოფენამდე რაღაც ოდნავ მაინც იცვლება. გამოფენის ორგანიზატორები ახლებურად აწყობენ სამუზეუმო სივრცეს, რომ ის გამოფენის იდეას და ისტორიას შეესაბამეოდეს. მაგალითად, დარბაზის ცენტრში მოწყობილი ვიწრო მიხვეულ-მოხვეული დერეფანი. ზოგიერთი ნამუშევარი ღია სივრცეს ითხოვს, ამიტომ მათ სამუზეუმო კედლების მიღმა ფენენ. ამას ფაბლიკ-არტი ჰქვია - ხელოვნებას წარადგენენ პირდაპირ ქუჩებში, მოედნებზე და სადგურებში, და ზოგადად, თანამედროვე მუზეუმებს მხოლოდ ხელოვნებისთვის არ სტუმრობენ. 📌ხელოვნებისთვის თუ არა, მაშინ რისთვის? დროის სასიამოვნოდ გატარებისთვის. ადრე მუზუმში ვიზიტი ნიშნავდა იმას, რომ თქვენ მთელი დღის განმავლობაში უნდა გევლოთ დარბაზებში, წყლის, საჭმლის და ჩამოსაჯდომი ადგილის გარეშე. თანამედროვე მუზუმები ადამიანებს დაუახლოვდა - მუზუმში ვიზიტი კინოში ან თეტრში წასვლას ჰგავს. ბევრ მუზუმს თავისი ბიბლიოთეკა, კაფე და კინოდარბაზი აქვს. ასევე ბოლო დროს მუზეუმები საგანმანათლებლო საქმიანობას ეწევიან - იქ აწყობენ კონფერენციებს, ლექციებს და მრგვალ მაგიდებს. ზოგჯერ მხოლოდ მუზუმების შენობების თვალიერებაც საინტერესოა - ისინიც თავის მხრივ არტ-ობიექტებია. 📌ეს როგორ? სამუზეუმო არქიტექტურის მიმართ ყოველთვის განსაკუთრებული დამოკიდებულება არსებობდა (მან მემკვიდრეობად სასახლეების და ტაძრების არქიტექტურა მიიღო), ბევრი მხატვრული მუზეუმი კი ცნობილმა არქიტექტორმა ააშენა. მაგალითად, 20 წლის წინ დიდი აღტაცება გამოიწვია ბილბაოში გუგენჰაიმის მუზეუმმა - დეკონსტრუქტივიზმის სტილში აგებულმა ეფექტურმა შენობამ, რომელიც ცნობილმა არქიტექტორმა ფრენკ გერიმ მოიგონა. დღეს მისი პროექტის თანახმად აშენებენ არტ-ცენტრს Luma Arles - არანაკლებ შთამბეჭდავ ასიმეტრიულ ლითონის ნაგებობას. ასევე არქიტექტორები აპროექტებენ არტ-სივრცეებს, რომლებიც პირდაპირი მნიშვნელობით იცვლიან ფორმას და სხვადასხვა დროს საგამოფენო ან საკონცერტო მოედნებად, თეატრალურ დარბაზებად ან წვეულებების მოსაწყობ ადგილებად გარდაქმნებიან. 📌ამ ყველაფრის ნახვა ინტერნეტში შეიძლება? მუზეუმების უმრავლესობას საკუთარი ვებგვერდი აქვს, ასევე ჩნდება სულ უფრო მეტი მობილური აპლიკაცია, ინტერაქტიული გიდი, YouTube-არხი და ვირტუალური ტური მუზეუმში. ყველაზე მსხვილი პროექტი, რომელიც ასობით ექსპოზიციას აერთიანებს - Google Arts & Culture-ია. გარდა კოლექციების პრეზენტაციისა მუზუმები აქვეყნებენ ლექციებს და საჯარო დისკუსიებს არტისტებთან, ხოლო მაგალითად, ნიუ-იორკის მუზეუმი MoMA გიამბობთ იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა ისწავლოთ ხატვა პიკასოს და როტკოს სტილში.
Current News
Tbilisi, Georgia · 9 months ago
UNESCO-ს გადაწყვეტილებით, თბილისი 2021 წლის წიგნის მსოფლიო დედაქალაქი იქნება. ამის შესახებ საგანგებო ბრიფინგზე თბილისის მერმა კახა კალაძემ, საგარეო საქმეთა მინისტრმა დავით ზალკალიანმა და განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის მინისტრმა მიხეილ ბატიაშვილმა ისაუბრეს. კახა კალაძის განცხადებით, იუნესკოს ინიციატივით, ყოველწლიურად მსოფლიოს ერთ-ერთი ქალაქი მსოფლიოს წიგნის დედაქალაქი ხდება. წიგნის მსოფლიო დედაქალაქის სტატუსის მოსაპოვებლად, თბილისის მერიამ და თბილისის მულტიფუნქციური ბიბლიოთეკების გაერთიანებამ განაცხადი საქართველოს იუნესკოს საქმეთა ეროვნული კომისიის (საგარეო საქმეთა სამინისტრო) მხარდაჭერით მიმდინარე წლის მაისში წარადგინეს. „აღსანიშნავია, რომ ჩვენ პირველივე ცდაზე მოვიპოვეთ წიგნის დედაქალაქის სტატუსი, რასაც ბევრი ქალაქი მრავალი მცდელობის მიუხედავად ჯერ კიდევ ვერ ახერხებს და ეს გადაწყვეტილება, რომელიც გუშინ გახდა ცნობილი, ძალიან მნიშვნელოვანია. თბილისის, როგორც წიგნის მსოფლიო დედაქალაქის სტატუსი 2021 წლის 23 აპრილს ამოქმედდება და ზუსტად 1 წლის განმავლობაში გაგრძელდება“,- განაცხადა კახა კალაძემ. წიგნის მსოფლიო დედაქალაქის სტატუსი არის ქალაქის, როგორც მთავარი კულტურული ცენტრის აღიარება. წინა წლების სტატისტიკის თანახმად, წიგნის მსოფლიო დედაქალაქს 500 000-დან 1 000 000-მდე ვიზიტორი სტუმრობს. თბილისის მერის კახა კალაძის განცხადებით, ღონისძიების თბილისში ჩატარება ტურისტების მოზიდვის კუთხითაც ძალიან მნიშვნელოვანია. „ეს ნიშნავს ძალიან ბევრ ლიტერატურულ ღონისძიებას, ეს ნიშნავს ქალაქის და ქვეყნის კულტურული ცხოვრებისთვის ახალი სიცოცხლის შთაბერვას, ეს ნიშნავს ათასობით ტურისტს (ცნობისთვის, ამსტერდამში აღნიშნული ღონისძიებების ფარგლებში 2 მილიონი ტურისტის შემოსვლა დაფიქსირდა); ერთი მხრივ, ეს მნიშვნელოვანია ჩვენი მწერლებისა და პოეტებისთვის, მეორე მხრივ კი ჩვენი ტურისტული შესაძლებლობების გაზრდის თვალსაზრისით. ჩვენს ქვეყანაში ბევრი ადამიანი ჩამოვა და შესაძლებელი იქნება, საქართველოს და თბილისის სახელი გავიტანოთ მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში“,- განაცხადა კახა კალაძემ. World Book Capital (წიგნის მსოფლიო დედაქალაქი) ფართომასშტაბიანი პროექტია, რომელიც 2002 წელს, UNESCO-ს გენერალური კონფერენციის გადაწყვეტილებით დაარსდა. ის მიზნად ისახავს წიგნისა და კითხვის პოპულარიზაციას, ხელს უწყობს წიგნის ინდუსტრიისა და მასთან დაკავშირებული ყველა სფეროს განვითარებას, თანამედროვე ავტორების, მთარგმნელების, ბიბლიოთეკების, გამომცემლების ხელშეწყობას. სააპლიკაციო პროცესი რთული და კომპლექსურია. აპლიკაცია ერთდროულად უნდა მოიცავდეს, როგორც ქალაქის სრულ ისტორიულ და თანამედროვე სურათს, ასევე, ორი წლის მანძილზე ზედმიწევნით გაწერილ გეგმას - თუ რა ტიპის ღონისძიებები განხორციელდება პროექტის ფარგლებში და რა მნიშვნელობა ექნება პროექტს ქალაქის განვითარებაზე ხანგრძლივ პერსპექტივაში. თბილისის მულტიფუნქციური ბიბლიოთეკების გაერთიანების მიერ წარდგენილი აპლიკაცია გადაწყვეტილების მიმღებთათვის საინტერესო აღმოჩნდა, ვინაიდან მასში ჩანს როგორც პროექტის თანამედროვე კონცეფცია, ასევე სამთავრობო სტრუქტურებისა და კერძო ორგანიზაციების ჰარმონიული თანამშრომლობა, პროექტების განხორციელების თანამედროვე გზები, ასევე, პროექტებში ეთნიკური უმცირესობებისა და განსაკუთრებული საჭიროებების მქონე ადამიანების მაქსიმალური ინტეგრაცია. თბილისის მერმა კახა კალაძემ პროცესში ჩართულ ყველა მხარეს გაწეული საქმიანობისთვის მადლობა გადაუხადა და პირობა დადო, რომ აღნიშნულ ღონისძიებას, 2012 წელს, დედაქალაქი მომზადებული შეხვდება. „მე პირობას გაძლევთ, რომ 2021 წელს, დედაქალაქი მომზადებული შეხვდება ამ ღონისძიებებს. მინდა, მადლობა გადავუხადო ყველა იმ უწყებას და ადამიანს, ვინც ჩვენს დედაქალაქის საკუთარი მცდელობით და მუშაობით ასეთი წარმატება მოუტანა. მადლობა საგარეო საქმეთა სამინისტროს, განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს, თბილისის მერიის მულტიფუნქციური ბიბლიოთეკების გაერთიანებას, ეროვნულ ბიბლიოთეკას, წიგნის გამომცემელთა და გამავრცელებელთა ასოციაციას და ყველას, ვინც წვლილი შეიტანა ამ დიდ საქმეში“,- განაცხადა კახა კალაძემ. იუნესკომ წიგნის მსოფლიო დედაქალაქის ფართომასშტაბიანი პროექტი 2002 წელს დაიწყო, ხოლო პირველი დედაქალაქი ალექსანდრია გახდა. ამჟამად, წიგნის დედაქალაქი შარჟაა, რომელმაც სტატუსის მოპოვება მერვე ცდაზე მოახერხა. მეხუთე ცდაზე გაუმართლა მალაიზიის დედაქალაქს. კუალა ლუმპური შარჟასგან წიგნის დედაქალაქის ტიტულს 2020 წელს გადაიბარებს. რაც შეეხება თბილისს, ის ამ სტატუსს 2021 წლის 23 აპრილიდან გადაიბარებს და ერთი წლის მანძილზე აუდიტორიას მრავალფეროვან ღონისძიებებს შესთავაზებს. გახსნით და ძირითად ღონისძიებებში მონაწილეობას მიიღებენ UNESCO-ს წარმომადგენლები და საკონსულტაციო კომიტეტის წევრები.
+2
Sokhumi Daily
Sokhumi, Georgia · 2 weeks ago
რატომ ჩავედი აფხაზეთში?
რამდენიმე კვირით ადრე სანამ ვირუსი საქართველომდეც მოაღწევდა, აფხაზეთში ვიმოგზაურე. ეს ის ადგილია, რომლის აღწერაც ცოტა რთულია ხოლმე ვინმეს დადანაშაულების გარეშე. არასოდეს ვყოფილვარ მანამდე ტერიტორიაზე, რომლის სტატუსიც “დე-ფაქტოა”, ამიტომ ჩემი თვალით მინდოდა მენახა. ამ მოგზაურობის დროს დავრწმუნდი, რომ აფხაზეთის ლეგენდარული სილამაზე სინამდვილე ყოფილა. მიუხედავად ამისა, იქ ყოფნამ რაღაცნაირი ტკბილ-მწარე შეგრძნებები დამიტოვა, თითქოს იქაურობა ერთდროულად იტევს ზღაპრულ სილამაზესაც და მარტოობის, ჩაკეტილობის განცდასაც. მაშინვე დავფიქრდი რა გავლენას ახდენს ადამიანის ცხოვრებაზე იზოლაცია, თუმცა პასუხი ამ შეკითხვაზე დღესაც არ მაქვს. 2019 წლის ბოლოს საცხოვრებლად თბილისში გადმოვედი. სიტყვა “აფხაზეთი” ბევრს არაფერს მეუბნებოდა. მასზე ჩემი წარმოდგენა გაჯერებული იყო ქართველების ძალიან შთამბეჭდავი მოგონებებით აფხაზეთზე. სწორედ ამან ამაღებინა მატარებლის ბილეთი ზუგდიდამდე, ბოლო სარკინიგზო სადგურამდე საქართველოს მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე. იანვარი იყო. ერთი ღამე დამჭირდა ჩასასვლელად, მატარებელში საშინლად ცხელოდა, მაგრამ როგორც გავჩერდით, გარედან შემოსულმა სიცივემ მაშინვე გამომაფხიზლა. ტაქსის მძღოლების უმეტესობა ცდილობდა პირდაპირ მესტიაში წავეყვანე, ცნობილ სათხილამურო კურორტზე სვანეთში. მაგრამ ჩემი ბოლო გაჩერება პოლიციის ბლოკ-პოსტი იყო, ენგურის ხიდთან ახლოს. ტაქსიდან რომ გადმოვედი, დილის 8 საათი იყო. ორი საათის შემდეგ, უსაფრთხოების ზომები გავიარეთ და მე და მალაიზიელ ტურისტს ენგურის ხიდის გადაკვეთის ნებართვა მოგვცეს. ხიდზე გადასვლისას შევამჩნიე, რომ საქართველოსა და ევროპის დროშები გზადაგზა მწვანე, წითელი და თეთრი ფერის აფხაზეთის დროშით ნაცვლდებოდა. სანამ აფხაზეთში შევიდოდი, ჯერ რუსული და შემდეგ აფხაზეთის ბლოკ-პოსტი უნდა გამევლო. შეიძლება სხვა გზაც არის, არ ვიცი. არა რუსულენოვანი ტურისტისთვის ძნელი იყო გამერჩია ვინ ვინ იყო. ბევრი შეკითხვა არ დაუსვამთ სხვათაშორის, ალბათ იმიტომ, რომ საერთო ენაზე არ ვლაპარაკობდით. რუსულის არ ცოდნა, მოკლედ, დამეხმარა. ამის შემდეგ დაიწყო ნამდვილი მოლოდინი თურმე. სასაზღვრო პოლიციის ორივე პოსტიდან ნებართვას ველოდებოდი, ველოდებოდი მგზავრებით როდის შეივსებოდა პირველი “მარშუტკა”რომ გალში მოვხვედრილიყავი, ველოდებოდი მეორე “მარშუტკას” რომელიც გალიდან გადამიყვანდა და საბოლოოდ სოხუმში ჩამიყვანდა. ქალაქისკენ მიმავალი გზა ნამდვილი საოცრება იყო. წარმოიდგინეთ დიდი სწორი მიწა დათოვლილი კავკასიონის მთების ფონზე და რამდენიმე ძალიან ლამაზი სახლი (უმეტესად, ცარიელი) გზაზე. 24 საათის შემდეგ, სოხუმში ჩასვლა დიდი შვება იყო ბოლოს. ზღვის სანაპირო მზის ჩასვლის ფონზე მომაჯადოებელი იყო; მშვიდი და წყნარი. ცოტა ნიავიც უბერავდა. შეიძლება უცნაურია, მაგრამ რამდენიმე დღის შემდეგაც არ მომშორებია მარტოობის ძლიერი განცდა. რასაც ვუყურებდი და ვისმენდი, ამ გამოცდილებას მხოლოდ მრავალფეროვანს ხდიდა. არ ვიცი, შეიძლება ეს სეზონის ბრალი იყო. იანვარში ვიყავი სოხუმში, ეს დრო კი ნამდვილად არ არის იდეალური ზაფხულის კურორტზე სამოგზაუროდ. საოჯახო სასტუმროშიც კი ვერ გავჩერდი, დახურული დამხვდა არასეზონურობის გამო. სხვა გზა არ მქონდა, სოხუმის ცენტრში, შედარებით ძვირადღირებული სასტუმრო ავიღე. პირველი, რაც შესვლისთანავე შევამჩნიე, კედელზე ჩამოკიდებული საათები იყო. როგორც წესი, სასტუმროში საათები დასავლეთის დიდი ქალაქების დროს გვიჩვენებენ ხოლმე (ლონდონი, მადრიდი, პარიზი ა.შ.), მაგრამ აქ მხოლოდ მოსკოვის, მანაგუასა და კარაკასის დროებს ვხედავდი. თურმე, ეს იმ ქვეყნების დედაქალაქებია, რომლებიც აფხაზეთის დამოუკიდებლობას აღიარებენ. მეორე დღეს სოხუმის უფრო სრულფასოვნად დათვალიერება გადავწყვიტე. პირველად ქალაქის სანაპირო ზოლში გავისეირნე. მოვლილი მომეჩვენა იქაურობა, შენობები ახალი გარემონტებულია, თანამედროვე სტილის ახალი რესტორნებიც შევამჩნიე, ქუჩები სუფთაა, ხეებითა და ნარგავებით სავსეა სანაპირო, მოკლედ, საუკეთესო საზაფხულო კურორტის შთაბეჭდილებას მიტოვებს. ერთ-ერთი კაფის ვერანდაზე ყავას ვსვამ მარტო და ვხედავ, ხიმინჯებთან კაცები იკრიბებიან სათევზაოდ. მზე ანათებს და თავს შესაშინავად ვგრძნობ, თითქოს ეს-ეს არის დაიწყო გაზაფხული. მეთევზეებისგან მოშორებით, ცარიელ ნავმისადგომს ვხედავ, რომლის გარშემოც ამაყად ჰკიდია ეროვნული დროშები. მოგვიანებით, აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი მეუბნება, რომ ეს ნავსადგომი არც არასოდეს გამოუყენებიათ თავისი დანიშნულებით. საბჭოთა კავშირის ბოლო პერიოდში აშენდა, 1992-1993 წლების ომმა კი ეს პროექტი შეაჩერა. ცარიელი, გამოუყენებელი შენობები თითქოს მუდმივი შეხსენებაა იმის, რომ აფხაზეთი დანარჩენი სამყაროსგან გამოყოფილია. იგივე გრძნობა მქონდა როცა ქალაქის ქუჩებს ვათვალიერებდი, დაცარიელებული სახლები და მიტოვებული აგარაკები ლამაზ და შთამბეჭდავ შენობებს შორის დგას. ეს ურბანული გარემო ერთდროულად მომხიბვლელიც არის და სევდის მომგვრელიც. ბუნების ეს ხედი, მოშიშვლებულ სივრცეებს თითქოს ნელ-ნელა ახლადწარმოქმნილი ტყით ანაცვლებს. ერთი შეხედვით ეს ყველაფერი მართლაც მომხიბვლელია, მაგრამ ჩემი შთაბეჭდილებები ისევ საშინელი სიცარიელის შეგრძნებებს ერევა და პერიოდულად თავბრუსხვევასაც კი ვგრძნობ. ძალადობრივი გარემოს ექო, არც თუ ისე შორეული წარსულიდან, ამ ნანგრევებს ფონად მოჰყვება. ცოტახანში რამდენიმე უცხოელს შევხვდი არასამთავრობო სექტორიდან, ისინი იმ ადამიანებს ეძებენ, რომლებიც 1992-1993 წლების ომში გაუჩინარდნენ. ადგილობრივებსაც ეხმარებიან ფსიქოლოგიურ ტრამვებს გაუმკლავდნენ. ომის ნარჩენები ყველგანაა, ამიტომ შეგრძნება მქონდა, რომ ეს ტრამვაც არსად წასულა, ისევ ზედაპირზეა. ომიც სულ გახსენებს თავს: მთლიანად შავებში შემოსილი, მგლოვიარე ქალი, რომელიც ომში დაკარგულ ბიჭებს მისტირის. აქ სხვა ადამიანებიც სულ ომზე მიგანიშნებენ. ცხადია, თბილისშიც არსებობს ომის მეხსიერება. თუმცა, შეგრძნებები თითქოს უფრო სუსტია. მაგალითად, ქართველები სულ ნოსტალგიით, სევდით ლაპარაკობენ აფხაზეთზე, ძველი მშობლიური სახლები ახსენდებათ სანაპიროზე, ეს განცდები უფრო სინანულს ჰგავს ძველი დიდების დაკარგვის გამო. აფხაზებს კი, ომი უფრო მძაფრად ახსოვთ. მათთვის ეს თითქოს ერთდროულად არის ეროვნული სიამაყის მიზეზიც და ტანჯვისაც მათ შორის. ომის შემდეგ შექმნილი რეალობა მათ ცხოვრებაზე ყოველდღიურად აისახება. აფხაზები აფხაზეთის მოსახლეობის დაახლოებით ნახევარს შეადგენენ. აქ დღეს სხვა ეროვნების ხალხიც ცხოვრობს: მათ შორის რუსები, სომხები და ბერძნები. ეს მრავალფეროვნება სოხუმის ცენტრალურ ბაზარში ყველაზე კარგად იგრძნობა. ქალაქში ეს ჩემი საყვარელი ადგილია. ქალების ჯგუფი მახსოვს, ზოგი ყიდდა, ზოგი ჭამდა, ზოგიც ყიდულობდა. ერთმანეთს ძალიან ხმამაღლა ელაპარაკებოდნენ. ძირითადად რუსული ენა მესმოდა. პროდუქტების უმრავლესობა ან ადგილობრივი წარმოებისაა ან თურქული. ბაზარი ხალხით იყო სავსე და ქალაქის ქუჩებიდან გამოყოლილი სიმარტოვის შემდეგ, ნაცნობი გრძნობები განმიახლდა. ალბათ ამიტომაც, სოხუმში ყოფნის ყოველ დილას ბაზარში მივდიოდი და ამ ხალხმრავლობას ვაკვირდებოდი. ჩემი იქ ყოფნაც არ დარჩენილა შეუმჩნეველი. ტურისტული სეზონიც აღარ იყო, ამიტომ უცხო სახემ მაშინვე მიიქცია ქალაქში ყურადღება. მეგობრულები იყვნენ და ცდილობდნენ ინგლისურად რამდენიმე სიტყვა მაინც ეთქვათ, ლექსიკონში ამოწმებდნენ. აინტერესებდათ, საიდან ვიყავი. საფრანგეთი რომ გაიგეს, პარიზი ახსენეს მაშინვე. J’aime Paris! მკითხეს საიდან და რატომ ჩავედი აფხაზეთში, ზუგდიდის გავლით? წარმოშობით ქართველი ხომ არ ვიყავი ან ქმარი ხომ არ მყავდა ქართველი? ვინმეს ხომ არ ვყავდი სპეციალურად გაგზავნილი თუ ჩემი ინიციატივით ავირჩიე აფხაზეთი. ცოტა უჭირდათ იმის წარმოდგენა, რატომ უნდა ჩასულიყავი სოხუმში საკუთარი ნებით. ამ ეჭვების მიუხედავად, მაინც თბილად მხვდებოდნენ, აშკარად უხაროდათ უცხოელის დანახვა, ეტყობა არც ისე ხშირად ხვდებიან ადამიანებს, რომლებიც რუსულად ვერ ლაპარაკობენ. ერთ დღესაც სასეირნოდ ქალაქიდან მოშორებით წავედი და ცოტა უცნაური საცხოვრებელი კომპლექსი დავინახე. შესასვლელში საბჭოთა პერიოდის მოზაიკა იყო, სხვათაშორის კარგად შენარჩუნებული. შეიძლება ეს სიმბოლო იმ ნოსტალგიას გამოხატავდა, რაც აფხაზებს საბჭოთა კავშირის საუკეთესო წლებთან აკავშირებთ. შენობის გარშემო რუსულმა ბილბორდებმა მიმანიშნა რომ აქ ძველად, სამხედრო სანატორიუმი ყოფილა. მოგვიანებით გავიგე, რომ ეს შენობა დღესაც რუსულ სამხედროებს ეკუთვნით, თუმცა შენობა მთლიანად ცარიელია. ფეხით სიარული გავაგრძელე და ხეივანს ბოლომდე ჩავუყევი, ორივე მხრიდან ხის აივნებიანი სახლებით იყო გარშემორტყმული. სულ ბოლოს დიდი ჭიშკარია, რომელსაც დაცარიელებულ სანაპიროზე გაყავხარ. ორი ბავშვი სილაში თამაშობდა, ყველაფერი ძალიან მშვიდი და ლამაზი ჩანდა აქედან. ეს განსაკუთრებული და ამაღლებული განწყობა, ალბათ, წელიწადის მხოლოდ ამ დროს, ზამთარშია, როცა ტურისტები უკვე წასულები არიან. იგივე შეგრძნებები გაგრამდე გამყვა, ისევ “მარშუტკით” ვიმგზავრე. როგორც ჩანს, ეს გადაადგილების ძირითადი საშუალებაა აფხაზეთში. ზამთარში გაგრა მოჩვნებების ქალაქს ჰგავდა, სრულიად განსხვავებული იყო იმისგან, რაც მასზე ჩამოსვლამდე მომიყვნენ. მხოლოდ სანაპირო კი არ დამხვდა ცარიელი, ულამაზესი ვილებიც მთის ფერდობზე და ძველი სანატორიუმებიც. რესტორნები და კაფეები, რომლებიც სეზონზე რუსი ტურისტებით გადავსებულია თურმე, დაკეტილია. ამ გარემოში ისევ თავბრუსხვევა დამეწყო. მალევე “მარშუტკაში” ჩავჯექი და ახალი ათონისკენ გავემგზავრე. აღმოჩნდა, რომ მარტო ვზივარ მძოლთან ერთად. გზაში რადიოა ჩართული და რუსული მუსიკა მესმის, თან ზღვას გავყურებ. შავი ზღვა ძალიან ლამაზია, ცოტა უკეთ ვგრძნობ თავს. ვხვდები, რომ ამ მოგზაურობაში ემოციები ერთმანეთს სწრაფად ენაცვლება: გაოცებასა და აღფრთოვანებას აუცილებლად რაღაცნაური შფოთი და შიში მოჰყვება ხოლმე. აფხაზეთში ყოფნის ბოლო დღე ოჩამჩირეში გავატარე. შემიძლია თამამად ვთქვა, რომ აქ სრულიად განსხვავებული აფხაზეთი აღმოვაჩინე. 1992-1993 წლების ომამდე, მოსახლეობის უმრავლესობას ქართველები შეადგენდნენ. დღეს ალბათ, ერთ-ერთი ყველაზე მიტოვებული და სევდიანი ქალაქია აფხაზეთის სანაპიროზე. ღამე ჩემი მეგობრის ოჯახში დავრჩი. დიანას დედა ქართველია. მას აფხაზური პასპორტი აქვს. დიანა 26 წლის არის და მსოფლიოს გარშემო მოგზაურობაზე ოცნებობს. ყველა იმ ენაზე უნდა ელაპარაკოს ხალხს, რომლებსაც ინტერნეტით სწავლობს. ინგლისურის გარდა, მას კომუნიკაცია თურქულ, იტალიურ და ფრანგულ ენებზე შეუძლია. “ყველაზე მეტად მინდა პასპორტი ავიღო და სხვადასხვა ქვეყანაში მოგზაურობა დავიწყო,” მეუბნება დიანა. თუმცა, მემგონი ეს ჯერ კიდევ შორეული პერსპექტივაა მისთვის. დიანა აფხაზების იმ 30%-შია, რომლებმაც რუსული პასპორტების აღება ვერ მოასწრეს. აფხაზური პასპორტით მოგზაურობა კი თითქმის შეუძლებელია, რადგან მის დამოუკიდებლობას მხოლოდ ოთხი ქვეყანა აღიარებს. უცხო ენების პრაქტიკას სამსახურში უცხოელებთან გადის. დიანა ტურისტულ გიდად მუშაობს სოხუმში. გამოწვევების მიუხედავად, მას სჯერა, რომ ერთ დღესაც აფხაზეთი ნამდვილად იქნება ძლიერი და მოგზაურობასაც შეძლებს. “ჩვენ პატარა და ლამაზი ქვეყანა ვართ, ძალიან ვცდილობთ ჩვენი უნიკალური კულტურა, ენა და ისტორია შევინარჩუნოთ. მინდა მსოფლიომ ჩვენი დამოუკიდებლობა აღიაროს. ხალხმაც მეტი გაიგოს ჩვენზე და უკეთ გაგვიცნოს.” ამ გოგომ ჩემზე დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა. განსაკუთრებით შთამბეჭდავი იყო მისი სიამაყის განცდა როცა აფხაზეთის მემკვიდრეობაზე მელაპარაკებოდა. კიდევ ერთხელ ცხადად დავინახე, რა გავლენა აქვს იძულებით იზოლაციას ადამიანის ცხოვრებაზე. მეორე დღეს, სანამ გრძელი გზით ისევ თბილისში დავბრუნდებოდი, ვიგრძენი, რომ ჩემი მოგზაურობა აფხაზეთში დასრულებული არ იყო. იანვარში იქ ჩასვლამ იზოლაცია მთელი სიმძაფრით მაგრძნობინა. ეს ალბათ, ჩემს ფოტოებშიც აისახა. როცა მათ ახლოდან ვუყურებ, ვხედავ, რომ ისინი უფრო ცარიელი და ნაცრისფერია, ვიდრე ჩემი სხვა ნამუშევრები. მე მაინც ხალხით გადატვირთულ ადგილებში ცხოვრებას ვარ მიჩვეული და ეს სიცარიელის შეგრძნება ძალიან ახალი იყო ჩემთვის. ფოტოების გადაღებაც ერთგვარი ფორმაა აფხაზეთის გასაცნობად. მაგრამ ჯერ კიდევ ბევრი რამ მაქვს აღმოსაჩენი. აფხაზეთის კულტურის, რიტუალებისა და ტრადიციების შესწავლას დრო დასჭირდება. იქ ყოფნის შემდეგ, თითქოს უკეთ გავიგე რას ნიშნავს იზოლაცია და მარტოობა. რამდენიმე კვირაში, ვირუსის პრევენციის მიზნით, მთელი რეგიონი ჩაიკეტა. ორ თვეზე მეტი აფხაზები და ქართველები თვითიზოლაციაში იყვნენ ისევე როგორც, მთელი დანარჩენი მსოფლიო. გულწრფელად რომ ვთქვა, მარტოობას და იზოლაციას სულაც არ განვიცდი, ვიცი, რომ დროებითია და ადრე თუ გვიან ისევ დავუბრუნდები დატვირთულ და ხმაურიან დღის რეჟიმს. ალბათ, სულ სხვანაირი განცდაა, როცა არ იცი როდის სრულდება იზოლაცია. დღევანდელი სიტუაცია ემპათიისკენ გვიბიძგებს. განსაკუთრებით იმ ადამიანებზე გვაფიქრებს, ვისთვისაც იზოლაცია ყოველდღიურობაა. წყარო: CHAI KHANA ავტორი: მარი ოდინეტი#აფხაზეთი #სოხუმი #გაგრა #ოკუპაცია #sokhumidaily
Sokhumi Daily
Sokhumi, Georgia · 3 days ago
აფხაზეთის ულამაზესი ადგილები დღეს - ფოტოკოლაჟი
აფხაზეთი ტურისტული თვალსაზრისით ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული რეგიონია საქართველოში. ვიდრე აფხაზეთი ე.წ დამოუკიდებლობას გამოაცხადებდა, ამ რეგიონის არაერთი ქალაქი და კურორტი განსაკუთრებით პოპულარული იყო როგორც საქართველოს დანარჩენ რეგიონებში მცხოვრებთათვის, ასევე მთელ პოსტსაბჭოთა სივრცეში. იმის გამო, რომ ამჟამად საქართველოს მთავრობა ამ რეგიონზე იურისდიქციას ვერ ახორციელებს, უცნობია აფხაზეთში ჩამსვლელი ტურისტების ზუსტი რაოდენობა. როგორც დე ფაქტო რესპუბლიკის ე.წ მთავრობაში აცხადებენ, გასული წლის ზაფხულში აფხაზეთში ჩამსვლელ ტურისტთა რეკორდულად მაღალი მაჩვენებელი დაფიქსირდა. კერძოდ, ამ რეგიონს 2015 წლის მაისიდან აგვისტოს ჩათვლით, დაახლოებით სამი მილიონი ტურისტი ეწვია. რა უნდა ნახოს აფხაზეთში ჩასულმა ტურისტმა? ამ რეგიონს ტურისტული თვალსაზრისით, შესანიშნავი ადგილმდებარეობა და რესურსი გააჩნია. მისი მთავარი ქალაქია "ცხუმი" (ძველი ქართული წყაროების მიხედვით), იგივე სოხუმი, რაც სავარაუდოდ, რცხილას ნიშნავს. იგი შეიძლება ითქვას მთავარი ღირსშესანიშნაობაა აფხაზეთში, თუმცა, არსებობს კიდევ არაერთი ულამაზესი ადგილი, რაც ამ რეგიონში ჩასულმა ტურისტმა უნდა ნახოს. გთავაზობთ ამ ადგილების ჩამონათვალს: 1. ბიჭვინთა. ეს ერთ-ერთი საუკეთესო კურორტია შავი ზღვის სანაპიროზე. აქ გამორჩეულად სუფთა და ლამაზი ზღვაა. მას განსაკუთრებით ბევრი ტურისტი სტუმრობდა. თუმცა, რა ვითარებაა დღეს ამ კუთხით, ზუსტი ინფორმაცია არ არსებობს. 2. რიწის ტბა. ეს ტბა ბიჭვინთის ჩრდილოეთით მდებარებს, იგი ამიერკავკასიაში ყველაზე ღრმა ტბაა და მისი სიღრმე 101 მეტრს შეადგენს. ტბის გარშემო მდიდარი ბუნებაა. აქ ბევრი სახეობის წიწვოვანი ნაძვთან ერთად გვხვდება კოლხური ბზაც. 3. სოხუმის ბოტანიკური ბაღი. იგი უძველესი ბაღია კავკასიაში. გაშენდა 1840 წელს. ბაღში 4 500-ზე მეტი მცენარის სახეობას მოუყარეს თავი. 4. ახალი ათონის მღვიმე. ეს არის კარსტული მღვიმე, რომლის გიგანტური დარბაზები მორთულია სხვადასხვა სიდიდისა და ფორმის სტალაგმიტებით და გაქვავებული ჩანჩქერებით. მღვიმე 1961 წელს აღმოაჩინეს. 5. კრუბერის გამოქვაბული. ეს გამოქვაბული მსოფლიოში ყველაზე ღრმა გამოქვაბულია და მისი სიღრმე 2190 მეტრს შეადგენს. ამ ღირსშესანიშნაობას სხვა რეკორდებიც უკავშირდება. კერძოდ, ზოგერთი წყაროს თანახმად, აქ მსოფლიოში ყველაზე პატარა მდინარე რეპრუა მდებარეობს. მისი სიგრძე 18 მეტრია, იგი შავ ზღვაში ჩაედინება. გარდა გამორჩეული ბუნებისა და ლანდშაფტისა, აფხაზეთი მდიდარია ისტორიული ძეგლებითაც. ესენია: 1. ბესლეთის ხიდი. იგი XII საუკუნის ძეგლია, მდებარეობს სოხუმთან, მდინარე ბესლეთზე. იგი თაღოვანი ხიდია, რომელთანაც ადრე ბესლეთის ციხე იდგა. ეს ციხე ქალაქის შესასვლელის თავდაცვითი ნაგებობა იყო. ხიდის ირგვლივ დღემდე შემორჩენილია ქართული ასომთავრული წარწერები. 2. ანაკოფიის ციხე. იგი თავდაცვით ნაგებობას წარმოადგენდა. დღემდეა შემორჩენილი მისი კედლები სამეთვალყურეო კოშკებით, საალყო აუზითა და კირის გამოსახდელი ღუმელით. 3. წებელდის ციხე. ეს ციხე ბერძნულ წყაროებში მოხსენიებული, როგორც წიბელიუმის ციხე. იგი შუა საუკუნეების საფორტიფიკაციო ნაგებობას წარმოადგენდა. დღესაც არსებობს მისი ნანგრევები. ვინაიდან აფხაზეთი ქართველების უძველესი ქრისტიანული კერაა, აქ მრავლადაა ტაძრები და მონასტრებიც: 1. მოქვის ტაძარი. საკათედრო ტაძარია. იგი მდებარეობს სოფელ მოქვში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში. იგი ერთადერთია აფხაზეთის ტაძართა შორის, რომლის აგების შესახებაც წერილობითი ინფორმაცია მოიპოვება. იგი ააგო აფხაზთა მეფე ლეონ III-მ X საუკუნის მეორე ნახევარში. ეს ტაძარი საუკუნეების განმავლობაში ლიტერატურულ-საგანმანათლებლო კერას წარმოადგენდა, სადაც ამრავლებდნენ ხელნაწერებს, აახლებდნენ ძველ ნუსხებს. 2. ბედიის სამონასტრო კომპლექსი. იგი ოჩამჩირეში, სოფელ ბედიაში X საუკუნის მიწურულს გაერთიანებული საქართველოს პირველმა მეფემ ბაგრატ III-მ ააგო. სწორედ აქაა დასაფლავებული ბაგრატ III და დედამისი - დედოფალი გურანდუხტი. ამასთან, ამ ცენტრშიც ძველ ქართულ ხელნაწერთა განახლება-რესტავრაცია მიმდინარეობდა, ასევე საღვთისმეტყველო წიგნების თარგმნა და წიგნსაცავის ახალი წიგნებით შევსება. 3. ბიჭვინთის ტაძარი. მდებარებს ბიჭვინთაში. იგი X საუკუნის საკათედრო ტაძარია. იგი არქიტექტურულად ბიზანტიურ ნაგებობას ემსგავსება. 4. ილორის წმ. გიორგის სახელობის ეკლესია. ეს ძეგლი XI საუკუნეს მიეკუთვნება, მდებარეობს სოფელ ილორში. ტაძრის ერთ-ერთ ფასადზე შემონახულია ძველი ქართული ლაპიდალური წარწერებიანი 5 ქვა. XVII საუკუნეში იგი ლევან II დადიანმა შეაკეთა. 1736 წელს დაწვეს თურქებმა. შემდგომ ეკლესია აღადგინეს ოდიშის მთავრებმა.#აფხაზეთი #სოხუმი #ბიჭვინთა #რიწა #ოკუპაცია #პოლიტიკა #sokhumidaily
პუბლი ცისტი
Tbilisi, Georgia · 2 months ago
ქართული კულტურის ღირებულებები
ქართული კულტურის წიაღში ვიზრდებოდი და ვიზრდები, ვყალიბდები პიროვნებად. ჩემი ეროვნული იდენტობა მსოფლმხედველობის ჩამოყალიბებისთვის საფუძველს მიქმნის. „ადამიანი ჰგავს იმ ქვეყანას, რომელსაც მისი სამშობლო ჰქვია“. ეს სიტყვები ეკუთვნის ოთარ ჭილაძეს და შეესაბამება ჩემს აზრს, რომ თითოეული ადამიანის სულში მისი ეროვნული კულტურისთვის დამახასიათებელი ღირებულებები, ფასეულობები ირეკლება. მაშასადამე, უპირველეს ყოვლისა, ჩემს თავს ვუსვამ შეკითხვას: ვინ ვარ მე? შემდეგ ვცდილობ ქართული კულტურის ჩემთვის მისაღები და ასევე უარყოფითი მხარეები გავაანალიზო. გავიხსენებ ნიკო ლორთქიფანიძის ნაწარმოებს „შელოცვა რადიოთი“: ინგლისელი ჰექსლეი ქართველი ხალხის მთავარ მახასიათებელ ნიშნად „ეროვნული სხეულის შენარჩუნებას“ მიიჩნევს, რასაც ვეთანხმები. ეროვნებისა და ეროვნულობის შენარჩუნებაზე ფიქრი და ზრუნვა ქართული კულტურის მთავარი საფუძველია. ჩემი აზრით, ის უმთავრესი ღირებულებაცაა, რადგან საკუთარი ხალხის, ისტორიის, კულტურის მიმართ დიდ სიყვარულს და პატივისცემას გამოხატავს. აშკარაა, რომ ქართული კულტურის შენარჩუნება „ეროვნული სხეულის შენარჩუნებაზე“ ზრუნვის გარეშე შეუძლებელია. ქართული კულტურის ჩემთვის განსაკუთრებით ძვირფასი ნაწილი ქართული ენაა, რომელსაც, ჩემი აზრით, თანამედროვე გლობალიზაციის პრობებში დიდი საფრთხე ემუქრება. ჩვენს ეროვნულ იდენტობას სწორედ ჩვენი ენა განსაზღვრავს, მისი შენარჩუნება კი ქართველების პასუხისმგებლობა და მოვალეობაა კაცობრიობის წინაშე. ის უნიკალურია, რადგან თანაბრად ირეკლავს აზიურ და ევროპულ მოტივებს, ამასთან ახასიათებს ორიგინალური საფუძველი, რომელსაც კავკასიონის ცივი ჰაერი დაჰკრავს. ჩემთვის მისაღებ ღირებულებებს შორის აუცილებლად უნდა გამოვყო გამტანობა, ურთიერთდახმარება. ქართული ოჯახი ქართული საზოგადოების ყველაზე ძლიერი ინსტიტუტია, რადგან ტრადიციულად, ოჯახის წევრები სიცოცხლის ბოლომდე ზრუნავენ ერთმანეთზე. როდესაც ბავშვი ხედავს, თუ რაოდენ მნიშვნელოვანია სიყვარული და ურთიერთდახმარება, მისი პიროვნება სწორედ ამ ნიადაგზე ყალიბდება. ის პატივს სცემს არა მხოლოდ თავის ოჯახის წერებს, არამედ ყველა ადამიანს, მათ უფლებებსა და თავისუფლებებს, რადგან იცის, უნდა უყვარდეს ადამიანები. სწორედ ამიტომ ვფიქრობ, ქართული ოჯახი არის სიყვარულის მთავარი წყარო, რომელიც სრულფასოვან ადამიანს აყალიბებს. გადავალ ქართული კულტურის ჩემთვის მიუღებელ მხარეებზე. უპირველეს ყოვლისა, მსურს, დამოუკიდებლად მოქმედების უნარზე ვისაუბრო. ხშირად ვხედავთ, რომ 30 წლის მამაკაცი მშობლების ხარჯზე ცხოვრობს. შეიძლება მას ჰყავდეს ცოლი და შვილები და მათაც მშობლებს არჩენინებდეს. ზემოთ ვისაუბრე ურთიერთდახმარებაზე, მაგრამ ეს დახმარება კი არა, ადამიანის შესაძლებლობების მოსპობა, ფეხქვეშ გათელვაა. ამასთან, შემზარავია ის ფაქტი, რომ 30 წლის ადამიანის უსაქმურობას ჩვეულებრივ მოვლენად აღიქვამს საზოგადოების გარკვეული ნაწილი. სად არის ამგვარი ზღვარსაგადასული უსაქმურობის საფუძველი? ვფიქრობ, მშობლები შვილებს უნდა დაეხმარონ, რომ გახდნენ უფრო დამოუკიდებლები, თამამები, მაგალითად, მისცენ საშუალება შეასრულონ მსუბუქი სამუშაო 16 წლის ასაკში. ახალგაზრდა დააფასებს შრომასაც და ფულსაც. როცა ადამიანი უკვე 30 წლის ასაკს სცილდება, ძნელია მას შრომა ასწავლო. მოკლედ, ვფიქრობ, ანკესის მიცემა სჯობს თევზის მიცემას. ქართველებს არ ახასიათებთ ზომიერება. მაგალითად შეგვიძლია დავასახელოთ ქართული სუფრა. რა თქმა უნდა, დიდ პატივს ვცემ ქართული სუფრის ტრადიციებს, თამადის ინსტიტუტს, თუმცა სულაც არ მივიჩნევ საჭიროდ გადაჭარბებულ სმას , რასაც შემდეგ შესაძლოა უბედური შემთხვევაც მოჰყვეს. მაგრამ ქართველ „ვაჟკაცს“ რომ ჰკითხო, გამოთრობის გარეშე კაცი კაცი აღარ არის. რეალურად კი ქართველებს ყოველთვის ზომიერი სმა უყვარდათ, რასაც ჟან შარდენის ჩანაწერები გვიდასტურებს. ისტორიკოსები და კულტუროლოგები ქართული კულტურის ამ ცვლილებას მე-19 საუკუნის რუსულ ანექსიას უკავშირებენ. ამ პერიოდში ქართველებმა ჩრდილოელი მეზობლისგან მრავალი ახალი რამ შეითვისეს. ქართული საზოგადოების გარკვეულ ნაწილს აშინებს სიტყვა პროგრესი, რადაგნ მათთვის ეს სიტყვა მხოლოდ კომპიუტერულ ტექნოლოგიებთან, მინიკაბებთან, „გახრწნილ“ ფილმებთან ასოცირდება. ქართველთა დიდ ნაწილს აშინებს ცვლილებები, ამიტომაც ჩვენი საზოგადოება ერთ ადგილზეა გაყინული. მივეკედლეთ დასავლურ კულტურას, მაგრამ ისიც კი ვერ გაგვიგია, რისი გადმოღება გვსურს მისგან და რისი - არა. ამის განსაზღვრისთვის აუცილებელია განათლება. ესეც ქართველთა კიდევ ერთი მინუსი: განათლება დიპლომის ქონასთან ასოცირდება. ვფიქრობ, დროა, შევიგნოთ, რომ განათლება ნიშნავს, გქონდეს საფუძვლიანი/ყოვლისმომცველი ცოდნა და ამ ცოდნას მოვლენებისა და პროცესების ანალიზის, საღი აზროვნებისა და სწორი შეფასებისთვის იყენებდე. გაინტერესებთ ჩემი აზრი, თუ როგორ უნდა განვითარდეს ქართული კულტურა? გაგახსენებთ ტიციან ტაბიძის სიტყვებს: „აშკარაა, რომ წინა აზიაში ევროპა შემოაღებს კარებს და ამ დროს ჩვენ უნდა დავხვდეთ შეჭურვილი ეროვნული შემეცნებით, ეროვნული კულტურის ყველა ფოლაქებშეკრული“. ვეთანხმები ქართველ პოეტს. უნდა შევინარჩუნოთ ეროვნული იდენტობა და სწორედ მის საფუძველზე ვეცადოთ სიახლეების დანერგვას. შეიძლება, ზოგიერთი რამ დასავლური კულტურისაგან შევითვისოთ, ზოგი რამ ახალი თავად შევქმნათ და მსოფლიოს შევთავაზოთ