5 votes
1 comments
3 shares
Save
ინკოგნიტოს პოეზია
207 views
ინკოგნიტო ინკოგნიტო
Tbilisi · 3 months ago

გრადაცია

***

ნუ მეცილებით. მე ჩემი წილი

სიცოცხლეც მყოფნის.

მე მტკნარი არ ვარ

და არც მლაშე ვარ.

ღმერთო რა ვუთხრა

მე ასეთ ყოფნას.

მე გამოდენა მჭირდება უფლის

და შენ მაშრები.

მთელი სხეული მაქვს დაშრეტილი,

ბებერ და სახედამანჭულ ბრძენკაცს.

რა და მე ბავშვი მინდა რომ მერქვას,

ღმერთო მომეცი მე ბავშვის ტვინი.

შენი ფერება მიტომ მიზიდავს,

ეს სიყვარულიც რა ნაზად იცი.

მე მინდა ღმერთო ვიმპროვიზირდე

და ჯაზად ვიქცე.

მე მინდა წიგნში რომ შემინახონ მეშვიდე გვერზე,

გზაზე მზე მინდა,

ღმერთო მინახე მე მშვიდი გეზი

ჰა შენი წვიმა ჩემს მხრებზე უკრავს.

ციდან მეფურად მოცვივა. ვერ მთმობს

რატომ მჭამენ და არ ვყოფნი ლუკმად

წმინდა ბებერი ხორცი მაქვს.

ღმერთო.?

ამ კონსტრუქციებს ბეტონის კედლებს, მე მოვიცილებ ისე მარტივად,

შენ თუ მანახებ ოღონდ უკეთეს

და სხვა სამყაროს ალტერნატივას.

ჩემში ნუ მოკლავ ამ მეფე ნერონს,

და გთხოვ მიკურთხე კესო, იესო.

გახარებული გონებით ევლოს,

ჩემზე ლამაზი ბედი მიეცი..

და ნუ დამართებ შფოთსა და ნევროზს.

მისი თვალები ჯერ კიდევ წვანან

ფერად ტბებში და მწვანე ხაზებში

და სიხარულის გზაზე რომ წავა

არ შეეშალოს ის გზა სხვა გზებში.

უნდა მუცელზე ტკბილად დაწოლა.

ჩემს ერთადერთ შვილს, შვილს და მეგვარეს.

მას დედის ძუძუ უნდა აწოვო.

და გთხოვ არასდროს არ დამემგვანოს.

ჩემს გამხმარ ფუტულს ნედლი ერევა.

ზოგი დაჰხარის ანდა ვინ ზოგი?

ჰა ღმერთო ჩემი ბედნიერება,

შემინახე და გამომიზოგე.

________________________________________

ანიკოს სვასტიკა

***

ჰეე_ თვალი არ გააცეცო,

სანამ არ ამოგწურავენ,

სანამ არ ამოგიღებენ

ტვინს, რომელზედაც ას ოცით

გადაიარა ცუნამმა

და შენ ბრიყვივით იღიმი.

ჰეი_ ბგერა არ გაიღო,

კრინტი არ დაძრა საწილო.

ლიმონკა რომ აგიფეთქონ

არ ჰკითხო რისი ხმა იყო?

და რომ აგიგდონ საცინლად,

შენც გაიცინე ანიკო.

ფაშისტურია ცხოვრება,

თუ დამიჯერებ სასტიკი.

ის ყველა გაღვიძების დროს

შუბლზე გახატავს სვასტიკას.

ეს შხამიც სანამ მწარეა,

სჯობდეს მანამდე ატლიკო,

არ ჰკითხო რისი შხამია,

შხამი შხამია ანიკო.

რომ თითქოს ისე იცხოვრე

შენი ცხოვრება არ იყო

და წლები ყოველ იანვარს

შემოგარტყამდნენ ალიყურს.

მე სად მივდივარ კი არა,

შენ სად წახვედი ანიკო.

ღრმად ნუ შეტოპავ ამ ზღვაში,

ზღვებმა იციან გარიყვა.

წამოდი. სახლი მარტოა,

სახლში ტკივილმა არ იკლო,

იმ სახლში მწვანე მანტოა,

მე რომ გიყიდე ანიკო.

მაინც თვალები დახუჭე,

ერთ დროს ოჯახის მუჭუჭო

და შავგვრემანო ხუჭუჭა.

_____________________________

დიდაქტიკური პერსონა

(ნატოს )

***

ჩემი ნატურა

ნატურალურია.

მაცადე ნატო რა.

აჰა ბარემ და მესროლე.

ვარ ალტერნატიულად

უალტერნატივო ნათურა

და დიდაქტიკური პერსონა.

მე გამაჩნია მანტო უღილო,

და უცენზურო ლექსის განრიგი,

გამიგე ნატო.

ნახე ვიღიმი,

თუ გაიღიმებ და თუ გამიგებ,

გთხოვ მიაკერე მანტოს ის ღილი.

________________________________________

მწერალთა სახლის კაბინეტი

***

რომ ზიხარ სკამზე,

მწერალთა სახლის კაბინეტში და

კარგია მძღოლი რომ არ ხარ.

არ ხარ მანქანის კაბინაში და

არც ქარხნის მუშა რომ არ ხარ.

გინდა მაგ ტვინის ღვინით გავსება,

ერთ რამედა ღირს, ძველ მაგიდაზე

გარდაცვლილ მწერლის ლექსებს მონახავ

თან ფიქრობ, როდის დაგაფასებენ.

რომ დალპი სკამზე,

მწერალთა სახლის კაბინეტში და

ცუდია მძღოლი რომ არ ხარ,

არ ხარ მანქანის კაბინაში და

არც ქარხნის მუშა რომ არ ხარ.

_____________________________________

ჩემი რელიგია

***

ჰე კათოლიკურ მრევს თუ ვატიკანს

ჰფარავდეთ პაპის აკრობატიკა.

ვცნობ რელიგიას მართლმადიდებლურს,

მართლა კაის და მართლა დიდებულს.

ვუსურვებ ახალ სისხლის გადასხმას.

მას ვაღიარებ ახლა, რაღა სხვას?

მე გეკითხები მაინც, ოხ შივა

თუ ინდუიზმის ჰერცის ოხშივარს.

დღენაკლულ კაცთა ჯოგი ისმენდა.

_რატომ წახვედი ინდუიზმიდან?

თქვენთან თუ არის სვლა და სუფიზმი

ჩვენთანაც არის სმა და სუფრიზმი.

მე რწმენა მომაქვს თქვენთან ვედრობით.

მარტო ქრისტეს და ბუდას ვენდობი.

ალაჰი ამცნობს კივილით იმამს.

კაცთა დაცემას საზარებელთა.

ნაზარევიდან ტიბეტში მივალ,

და ტიბეტიდან ნაზარეველთან.

______________________________________

გასართობი

***

ახლა რა კარგი გასართობი ვარ.

წამაკითხებენ ლექსებს სცენებზე, გრძელ კაფეებში

და დადგებიან ფეხის წვერებზე

დარბაზებიდან.

როცა მოკვდები დაფასდები და

ახლა რა კარგი გასართობი ხარ.

კულისებში ვარ და ვსვამ ჯიტონიკს

მე გადავიტან, წყურვილს, შიმშილსაც.

შეხედეთ ტაშით დამაჯილდოვეს

და მაჩუქებენ სარაჯიშვილსაც.

ნახე რა კარგი გასართობი ვარ.

აჰა ცხოვრებაც მაქვს ალგო რითმა,

მთვრალი კი არა დასათრობი ვარ.

მართლა პოეტი ვარ მემგონი თქვა.

გასარისკი და დასათმობი ვარ.

არადა ამ დროს ჩემი ცხოვრება

პარადოქსების ნეხვში ისვრება.

ოკეანეში გაუწყლოვნდები,

უდაბნოში წყლით გადავივსები.

საკუთარ თავთან გავუცხოვდები

და უცხოებში გავთავისდები.

რა ვქნა, მე მხოლოდ გასართობი ვარ!

საფუძვლიანი ეჭვის გარეშე.

ღვინო ნაჭამი სახე მოვკეცე.

არ მიხარია.

ქალებს ვუყურებ მხოლოდ თვალებში

არადა ამ დროს ვხედავ რომ მკერდზე

შავი ხალი აქ.

იცი რა კარგი გასართობი ვარ.

მე ნაკვერჩხალი ვარ ამ ქალისთვის,

არ ღირს დათმობად.

აჰა სასწრაფოდ დასანთები ვარ

ცეცხლს წამიკიდებს ასანთებიდან.

სხვის გასათბობად.

________________________________________

ტრაგედია უგმიროდ.

ნათხოვარ ყულფში თავი არ გაჰყო,

თორემ სიკვდილსაც დაგამადლიან.


ინკოგნიტო ინკოგნიტო
Tbilisi · 3 months ago
Similar Posts
აკუნა მატატა
Tbilisi · 3 months ago
ნიკა კვესელავას პოეზია
ო ლა ლა ჩვენ გიჟები,ო ლა ლა უხსოვარი ხნისა ვართ, მაპატიე,მორალი ღმერთი ქაღალდისაა! დედამიწა ხაზივით, ცოდვილების საშოა, დედამიწა პაზლია, ბავშვის სათამაშოა. ბრბოს ხმა - ურა კრებითი, ფრაგმენტებად,კადრებად ერთხელ გამოკვებითაც არა,არ გეკადრები არა,არ გეკადრები. არა,არ გეკადრები. უსარგებლო მადლია, დაშრეს არქიპელაგი, ჩემი ძვლები ჯართივით მიწის ქვემოთ ელაგოს. გამო, გამომაფხიზლე, შენგან გადმომათრიე, დაუფიცარს გაფიცებ, ადრინდელზე, ადრეა. სული თითქოს მორგია, ხორცი მიწის მოვალე, ცოცხალ მკვდრებიც გჯობივართ ჩვენ გიჟები,ო ლა ლა. აჰა,შენი სათავე, ჭეშმარიტი,დეკადა, ალბათ დამასაფლავეს, თორემ დამირეკავდი. ცოტა რამეს მკითხავდი, ცოტას წაგიკითხავდი, პირგამშრალი,სვენებით, ვიცი, რომ არ გეძინოს იცი გამიხსენებდი. წრეზე ბრუნავს ეს ეზო, სახლი უსმენს ბეთჰოვენს, მხოლოდ ქრისტემ ვერ შეძლო ქრისტესავით ეცხოვრა. მთვარის შუქზე, წითურო, მაგ საწოლზე სატინის, შიშვლდები რომ გიყუროს, ღამემ როგორ გატკინა. თავზე რომ არ ფიქრობდნენ ვესტიბულიზაციას, მოაცილებს მიკრობი(თ) მზე რომ ქვრება მაციებს. ფეხზე კარი მოვიბი, არაფერი არ გქვიათ, ეს სიცოცხლე მოვიგე, სოხუმია,არქივი. ხორცში ისე გაკივის ტკივილი რომ არ მტკივა. ეჭვნარევი ბაცილი, დახეთქილი საძილე, სავსე მთვარეს ვაცილებ ჯანმრთელობა დაცლილი. გააჩინა,უარა სისხლის გამოსაშრობად, სიყვარული, სუ! არის, ტკივილია ბავშვობა. აი,ასე ო ლა ლა, აი,ასე ო ლა ლა, ღმერთი ქაღალდისაა, რეალურად მოვკალით! მიზეზ მიზეზ დავხიეთ, დამალული ჯერ არ ვართ, გვღალატობენ ძაღლებიც რაღაც რიგზე ვერ არი... რაღაც მართლა ვერა რა, სამოც კილოს ვიწონი, მოდი, მოდი, წითურო! ჰპოვე შენი საქმენი, კოცნა გამომიწოვე, სანამ სხვები დამკბენენ. ჩვენ გიჟები,შემთხვევით შიმშილს ვიკლავთ წიგნებით გამო, მათავისუფლეთ, მომიაროთ იქნება. პოეზია ნიჭია, თქვენ რომ აღარ გიჭირავთ, მაპატიეთ,მორალი ჩვენ გიჟები, ო ლა ლა უხსოვარი ხნისა ვართ, ღმერთს ზეცაში რა უნდა ღმერთი ქაღალდისაა! *** ქვა ეგდო, გულის ფორმის, ხელების გზაჯვარედინზე, ამოგიყვირე აივნიდან ისე მეტკინე მერე თვალებით დაგახამხამე რომ არ მეტირა. შენ ილოცე და გადაგიწერე,სული ამომხდა,სულსაც ამოვხდი. ამ წელსაც მოვა ქარიანი შემოდგომა სინამდვილეში, არა ისეთი რომ გეოცნება, არა ისეთი რომ გეგონა, დერეფნებს,კორიდორებს საით მივყავარ?! ისე მინდოდი შუაღამით,ხველა დამეწყო, გარეთ აცივდა,შენ შეგიძლია ძველებურად შენში მიფიქრო, შეგეძლოს მაინც სიზმრებიდან შემხვდე, ცა გავცრიცოთ, დავბნელდეთ, დავშრეთ სადმე გავიქცეთ. უძილობისგან დასრესილი ძველი კადრები, გუშინდელი დღე არქივივით შეგინახე, შენს ფეხებთან შენს მუხლებთან სურვილს მოგიფხან და დავიწყებამდე სხეულიდან სუნს აგფხეკ. რუკაზე სძინავთ ქალაქებს,მე და შენ არა, როგორ მინდოდა შენი სუნთქვით გამეთბო წვიმა, პეპლები მუცლის ღრუში აგიჭრელდება, გადავყრით აჩრდილს ჩვენს შუა, წყლისკენ, . რა ადვილია მთელი წელი უხმოდ გელოდო ყოველ პარასკევს შიშებისგან განთავისუფლებ, მაინც შორია დედამიწა ორივე მხარეს შუშის ნატეხზე გაჭრილ გრძნობებს გამომიწოვს მთელი ეპოქა აღარ დავწერ აღარ დავწერ გადაიჩვიე ეგ თვალები ჩემი ლექსიდან. ბალახები წითელია თუ დახმა და გამოილია, არახარ არც წინ არც უკან შენ არ მოხვედი... მე მეშინია ვეღარ გიცნო,თავდაპირველად და გაუცხოვება ომივით დაგვეწყოს გამხმარ ბალახზე. გამიშლი ტუჩებს ცდუნებების გამოსაშვებად, მიყვარხარ ახლა შეიძლება ჩემზე მეტადაც მგრძნობდე რადგან მკვდარი ვარ, შენი ტკივილის წასაღებად ისევ მოვედი, ყველა ქუჩაზე, მაღაზიაში, წიგნებში, ან სულაც გამვლელის თითებსაც მოუძებნი ჩემში მსგავსებას. ვერასდროს გადამივიწყებ. შენ ყოველ დილით მზესთან ამოხვალ მე ყოველ ღამით გადავბრუნდები, ურმებს გადავყრი გზებიდან და გზა არ იქნება, ჩემს იქეთ შენს იქეთ ჩვენ დავინახეთ შეგრძნებების მძიმე ლითონი, ისეთი მძიმე რომ ვერ ავწიეთ. ქვა ეგდო, გულის ფორმის დედამიწაზე უნდა წაგვეღო უნდა წაგვეღო გაგვენაწილა. **** ოთახში,ჭერზე დახტის კალია, ვუსმენ საკუთარ აჩრდილის ფეთქვას, ჰო,ყველაფერი ჩემი ბრალია, რაც უკვე ვთქვი ან რაც უნდა მეთქვა. რაოდენია სულში რაოდენ, გაუქმებული გზებით,ხიდებით, მოვალ სიცილით,სასაფლაომდე და ერთიანად აგიტირდები. შენი ქუჩაა,მეათასედი, მოლურჯო ზონა,ხველას იწყებენ, სინამდვილეში არ ხარ ასეთი, გახსენებამდე, დაგავიწყდები. ღამე მორგია, ან რა მოგივა, მთვარის მაგივრად შეხვდე ალიონს, რისთვისაც იბრძვი, თუ შენი ღვიძლი გაგიშვებს ბიჭო, უნდა დალიო. ყველასთან ვისაც ფული არა აქვს ცდომა ნიჭია და მსახიობი, გულისტკივილი ვეღარ გადაგაქვს... წერონ მაგათმაც, ხატონ მაგათმაც, შენი პილატე,ჩემი იობი. მოკვდი! იომე! ყველა ჭრილობის განსახილველად, მოდი პირველად! წადი მეორედ, გაგიმეორებ, რომ გზა მცდარია, წყვეტილ სანიშნით, არც არაფერი არ მიხარია, შენი ცრემლები იცის ბალიშმა. აღარ გამიშვა, აღარ გამიშვა, თეთრი ხელები,ლურჯი მოლია, არ გაგიკვირდეს ზეცამ ქარი შვას, არც არასოდეს მოგიყოლია. როგორ უყვარდი, წიგნების კითხვა, იმ ვიღაც ვირთხას, შენი თვალები არ უნახია, შენი ტუჩები არ უნახია, არც შენი ცრემლი,არც შენი სევდა. აკი ახია, იქ აღარ ცხოვრობ,ძველი სახლია. ან რაღა დარჩა,ხარაკირია, გადაირიე?! რას მემართლება, მუხლებზე არა, საწოლზე ჯდები მიყურებ მღვრიედ, ქრისტეს სანთლებით. დავრჩით მარტონი, აწი,ბატონო... არავინაა ჩვენი პატრონი, მიმიღე, გულში ან მიმატოვე! სიმინდის ყვითელ თავთავებიან, ღეროებს, თავი უნდა უხარო, იქნებ ეშველოს რამე ამინდებს, მეტყვი ,,ბუ ხარო'' გეტყვი ,,წავიდეთ'' ოთახში,ჭერზე დახტის კალია, ვიფიქრე, მოვკვდი, ღამე ვათიე, თუ ყველაფერი ჩემი ბრალია, მე მაპატიე!
Kutaisi Daily
Zeda Simoneti · 2 months ago
ბლიც-ინტერვიუ მხატვარ ქრისტინე რობაქიძესთან
ქრისტინე რობაქიძესა და მის შემქომედებას ყველა კარგად იცნობს. ქუთაისელი მხატვარი დღეს ჩვენი რუბრიკის - ბლიც-ინტერვიუს სტუმარია: 1. ეს კარანტინი რომ დასრულდება პირველად... ალბათ, მეგობრებს დავურეკავ და შევხვდებით სადმე, ქუთაისის ცენტრში, ყავას დავლევთ და ვისაუბრებთ. ისე, ჩემთვის დიდად არაფერი შეცვლილა, დროის დიდ ნაწილს სახლში ვატარებდი იზოლაციამდეც. 2. ბოლო დროს აკვიატებული ფრაზა … „ნიკოლოზი ვისია? დედასი. ნოა გოგო ვისია? დედასი“ 3. კუმირი... ვერ ვიხსენებ,არ მყავს. 4. ვნანობ... დაკარგულ დროს. რომ ზარმაცი ვარ და სხვის აზრს ზედმეტად დიდ მნიშვნელობას ვანიჭებ. 5. მშურს... არ მახსენდება,რომ ვინმესი მშურდეს. შეიძლება ვინმეს რამე თუ აქვს მეც მომინდეს,ან ვინმე რამეს თუ აკეთებს,მეც მომინდეს გავაკეთო, მაგრამ მას რომ აქვს, ან აკეთებს არ მშურს, უბრალოდ მეც ვისურვებდი. 6. როგორ უხსნი სიყვარულს? სიტყვით და ქმედებით. მარტო სიტყვების არ მჯერა, მარტო ქმედებაც მშრალია. ორივე ერთად 7. საუკეთესო თვისება, რაც მაქვს. სამართლიანობა 8. ვიქნებოდი ავტორი წიგნისა „ბეჭდების მბრძანებელი“ , ჰარი პოტერის ავტორობაზევ მიოცნებია. 9. რომელ პერსონაჟთან (წიგნის, ფილმის, ანიმესი) გექნებოდა რომანი? წმინდა მანუელ სათნო წამებულთან (უნამუნო) , რომანი არა ოღონდ, ვიმეგობრებდი. 10. ჩემთვის სიტყვა „სექსუალურის“ დეფინიცია არის... ცხელი. 11. ჩემი ყველაზე დიდი მიღწეევაა... ჩემი ორი შვილი. 12. როცა აღარ ვიქნები, ჩემზე მინდა თქვან, რომ ... როცა აღარ ვიქნები, რაც უნდათ ის თქვან, სანამ ვარ, თუ ვინმეს რამეს თქმა გინდათ, მითხარით:)) 13. ჩემი ყველაზე უცნაური თვისებაა... ის რომ თავი ისევ პატარა მგონია 14. კომპლექსი... ფიზიკური დეტალები მაკომპლექსებდა ადრე, ახლა უფრო გართულდა საქმე, სულიერში გადავედი. 15. საუკეთესო ჭორი, რაც საკუთარ თავზე გამიგია... რომ დედა მიწერდა ლექსებს(დედა ლექსებს წერს) და მერე როცა ხატვა დავიწყე დაინტერესდნენ, ოჯახში თუ ხატავდა ვინმე😊 16. მონოგამია თუ პოლიგამია ? გამწარებული მონოგამი ვარ. 17. წინა ცხოვრებაში ვიქნებოდი რომელიმე მეამბოხე და ძლიერი გოგო ვიქნებოდი 18. როგორ სიკვდილს ისურვებდი? უმტკივნეულოდ, უცებ. ტკივილს ვერ ვუძლებ. 19. რამე მოგიპარავს? დიახ, თინეიჯერობის წლებში ჩინური მაღაზიიდან ლურჯი, ბრჭყვიალა ტანგა მოვიპარე,რომელსაც დღემდე ვინახავ. ორი ლარი ღირდა, უბრალოდ გამყიდველ ბიჭთან იმ ორი ძაფის მიწოდება შემრცხვა,ჩავიდე ჯიბეში და გამოვიძურწე. 20. ბავშვობის ყველაზე მძაფრი მოგონება მე, მამა და დედა შოვში ვიყავით ერთად, ტყეში წავედით სოკოების საკრეფად, მერე მინდორში ვიწექით და ვსაუბრობდით, გაწვიმდა და სახლში გამოვიქეცით, ზღაპრულ კადრად შემომრჩა. 21. შემდეგ ცხოვრებაში ვიქნებოდი. არ ვიცი, ძალიან მეზარება შემფეგ ცხოვრებაშიც ვინმე ვიყო. 22. შესაძლებლობა რომ მქონდეს, ჩემი ცხოვრებიდან ამოვჭრიდი... რამდენიმე ადამიანს და სიტუაციებს. 23. ადამიანი, რომელმაც შემცვალა შვილებმა 24. სტერეოტიპი, რომელიც დავანგრიე მეზობელმა ბებომ მითხრა ადრე, ბებია, რაღა დროს შენი ველოსიპედია, დასერიოზულდი, ასე ვინ გითხოვსო. ჰოდა, მისი სიტყვებით რომ ვთქვა ‘გავსთხოვდი’( ჩემნაირ ველოსიპედიანზე), ბავშვებიც გავაჩინე და ბუნებრივ კვებაზეც მყავს ორი წელია (ამას მართლა აღარ ელოდა) . 25. 12-17 წლის საკუთარ თავს ვეტყოდი, რომ... ჩავიხუტებდი და ბევრს მოვეფერებოდი,სულ კარგ რამეებს ვეტყოდი და შევაქებდი. 26. უმოქმედო ვხდები და ვიყინები, როცა ოჯახის წევრი, ან ვინმე, ვინც მიყვარს ავადმყოფობს. 27. ყველაზე მეტად იმედი გამიცრუა... საკუთარმა თავმა. 28. ყოფილა ოდესმე წამი, როცა გიფიქრია, რომ „აი, ახლა ვარ ბედნიერი“? დიახ, ხშირად . 29. ჩემი დევიზია სიყვარულით... #ქრისტინერობაქიძე #ბლიცინტერვიუქუთაისელთან #art #kutaisidaily
მარიამ შუშანია
Khobi · 3 months ago
კორონავირუსი, ქიმია და მართმადიდებლობა რატომ უნდა ვისწავლოთ ქიმია კორონავირუსი ბიოლოგიური ორგანიზმია. იგი გარედან დაფარულია ორმაგი გარსით, პირველი ცილოვანი, რომელსაც შემოხვეული აქვს ცხიმოვანი ფენა ანუ გარსი ლიპოპროტეიდი (ცხიმი + ცილა), შიგნით მემკვიდრეობითი ნიივთიერებაა განთავსებული რიბონუკლეინის მჟავა რნმ ან დეზოქსირიბონუკლეინის მჟავა დნმ, ანუ შიგთავსი ნუკლეოპროტეიდია (ცილას + ნუკლეინის მჟავა), ამიტომ წინამორბედი ვირუსებისაგან განსხვავებით ეს ვირუსი მძიმეა და გამოფქრვევის შემდეგ ჰაერში ვერ ჩერდება და ძირს ვარდება . დედუქციური ანალიზით, ბიოლოგიური სხეულიდან გადავედით უფრო მარტივზე ანუ ნივთიერებაზე და ესაა - ცხიმი და ცილა. გარდა ქიმიური ნივთიერებისა, ვირუსი შეიცავს ენერგიას, ამ ენერგიის საშუალებით ვირუსი შედის „მასპინძელ“ უჯრედში, გზაში იხსნის ცხიმოვან-ცილოვან გარსს, შეიჭრება მასში თავისი გენომით და იწყებს იქ გამრავლებას და პარატიზირებს. ის პარაზიტია, ცხოვრობს და მრავლდება სხვის ხარჯზე (ასეთ თვისებას ადამიანები და სახელმწიფოებიც ავლენენ). როგორ მოვაშოროთ ცხიმის ფენა ვირუსს? ცხიმს შლის ცხელი წყალი, ტუტე (სარეცხი საშუალებები, რომლიც შექმნა ადამიანმა, ასევე ღვთისგან მოცემული ნაცრის (მეგრ. ტუტა ტუტე) ე.წ. ნახარში და ჭინჭრის ნახარში, სხვადასხვა გამხსნელები, მათ შორის ჩვენთვის ხელმისაწვდომი სპირტი. როცა ვირუსი ჯერ კიდევ სხეულში არ შეღწეულა, მისი მოშორება ადვილად შეიძლება, ხელის და ცხვირის ხშირი დაბანვით. ცხიმმოშორებული ცილა კი არახელსაყრელ მდგომარეობაში აღმოჩნდება და მალე იღუპება. როგორ დავშალოთ ცილა? მას მერე რაც მას მოშორდება ცხიმის საფარი, ტემპერტურის მიმართ მდგრადობის ინტერვალი უმცირდება. პლიუს 5გრადუსიდან იწყებს გააქტიურებას მაქსიმუმს აღწევს 18- 22გრადუსამდე , მერე იწყება მისი გაპასიურების ფაზა, 42გრადუსის ზევით კი ის დენატურაციას იწყებს. რადგან ის ტუტე გარემოში ეძებს ბუდეს, მას დავშლით საწინააღმდეგო მჟავა გარემოთი, ანუ საერთო დამშლელი ცხიმისთვის და ცილისთვის ცხელი გარემო და მჟავა არეა. ცხელი შემჟავებული ხსნარების საშუალებით ჯერ კიდევ ყელის არეში დაბუდებულ ვირუსს ფილტვებში მიმავალ გზას გადაუღობავთ და მივმართავთ კუჭისკენ, სადაც ფერმენტები ვირუსის ცილას საბოლოოდ დაშლის. პირის ღრუდან და ცხვირიდან შეჭრილი ვირუსი, რამდენიმე დღე დისლოცირდება ყელში და თუ დროზე არ ვუშველეთ (ცხელი, შემჟავებული სითხეებით, სხვადასხვა ცხელი ანტისეპტიკური ნაყენით, როგორიცაა დაფნის ფოთლის, დარიჩინის, მიხაკის) ის გაემართება ფილტვებისკენ, სუნთქვით. ამ დროს მიდის შემდეგი პროცესი: ვირუსის ცილაში შემავალი ამინო ჯგუფის გაწყვილებულ თავისუფალ ელექტრონს იზიდავს მასპინძელი უჯრედის ცილაში შემავალი კარბოქსილის ელექტრონები (პეპტიდური ბმა), რის შედეგად ვირუსს ცილის გარსი ენგრევა, რაც მას აწყობს კიდევაც და მოცულობაში შემცირებული ვირუსის გენომი ღრმად აღწევს უჯრედში და აინფიცირებს მას. უჯრედში შემავალი ორგანოიდებით ის ისევ იწყებს სამშენებლო მასალის შეძენას და იქმნის თავდაპირველ გარსებს მათი რაოდენობა მკვეთრად მატულობს, მასპინძელი უჯრედი სკდება, წნევის გამო ადამიანს ეწყება ხველა, ვირუსები გამოიფანტება გარეთ და ყველაფერი ცუდი იწყება თავიდან (აქ კი პროფილაქტიკური საშუალებები არ შველის და ექიმის ჩარევაა საჭირო). რატომ რჩება ვირუსი ყველაზე დიდხანს მეტალებზე? როგორც ცნობილია ყველა მეტალი სითბოს ატარებს,ამოხველებისას ვირუსს კინეტიკური ენერგია დიდი აქვს. როცა მეტალზე ხვდება მეტალი მისგან სითბოს იღებს (გადახურებული ვირუსისთვის ეს კომფორტულია) მანამ სანამ ტემპერატურული წონასწორობა არ დამყარდება (ლეშატელიეს პრინციპი), მერე მაინც კვდება. რატომ გვირჩევენ თუთიის შემცველ საკვების მიღებას? კუჭში შემავალ ფერმენტს სჭირდება გააქტიურება, რომ მან ცილა დაშალოს, გამააქტიურებლად ხელსაყრელია თუთია, რადგან ის ამფოტერულია და მოქმედებისას კუჭის წვენის PH არ შეცვლის . იმ ადამიანებს, რომლებისთვისაც გაუგებარია სხეულში მიმდინარე ქიმიური პროცესები, მინდა ვუთხრა, რომ ფორმულები და თეორიები ყველასთვის არაა აუცილებელი. ეს მხოლოდ კომუნიკაციის საშუალებაა, იმათთვის ვინც ვინმეს ასწავლის, ან რამეს იკვლევს. ღმერთან ახლოს მყოფ ადამიანს კი განვითარებული აქვს ინტუიციური ცოდნა და ისედაც იცის რა მიირთვას და რა არა. ღმერთი თავის ერს განსაცდელში არ ტოვებს. რატომ არ ინფიცირდებიან ბავშვები ? ჩემი თვალსაზრისი ასეთია: ლიპოპროტეიდულ და ნუკლეოპროტეიდული კორონა ვირუსის ზომა საკმაოდ დიდია წინამორბედებისაგან განსხვავებით. დიდი ზომის ვირუსს სჭირდება გარკვეული წნევა (სუნთქვით), რომ ფილტვებისკენ წავიდეს, რაც პატარასთან მიმართებით დაბალია. პატარას კუჭიც განსხვავებული აქვს და მისი კუჭი ცილასაც და ცხიმსაც ადვილად დაშლის. და ყველაზე უმთავრესი, პატარას 7 წლამდე სულიც სუფთა აქვს (ამიტომაც აღსარების გარეშე აზიარებენ). ადამიანი ტოკიოში ცხოვრობს, ვაშიგნტონში თუ ხობში, ცილის და ცხიმის თვისება მუდმივია ყველასთვის. განსხვავება მხოლოდ თერმოდინამიკურ პარამეტრებშია. ბუნება დაბალანსებულია, ისეა მოწყობილი, რომ ის წონასწორობისკენ მიდის. მინუსებთან ერთად პლიუსებია... მინუსები ვერ მოგვერევა...ის მეტი არ არის... ბევრჯერ შეგვეყარა ვირუსი და გადაურჩით, ღამურა შევჭამეთ?..ალბათ კორონასაც მოვერევით...ყველაზე საშინელი კი, რასაც კაცობრიობა შეუდგა ერთმანეთის ჭამაა, დავფიქრდეთ და გაუღოთ გულის კარი სიყვარულს, ვილოცოთ ერთმანეთზე, გავახაროთ ღმერთი, რომ ახდეს წინასწარმეტყველება...„ ბოროტსა სძლია კეთილმან არსება მისი გრძელია...“ Medea Qobalia ❤️#კორონავირ
Keso Bigvava
Tbilisi · 3 months ago
ფორთოხლის გოგონა
ყოველთვის მინდოდა, რაღაც დამეწერა, მაგრამ ვერაფრით ვერ მოვიფიქრე თუ რა იქნებოდა ეს „რაღაც“. თუმცა, გუშინ ერთ-ერთი წიგნის დამთავრების შემდეგ მივხვდი, რომ ეს საზოგადოებისთვის აუცილებლად უნდა გადამეცა . მოკლედ, მოდით დღეს ეს “რაღაც“ შევცვალოთ იუსტიან გორდერის წიგნით „ფორთოხლის გოგონა“. იმდენი შთაბეჭდილება დამიტოვა მან, რომ ალბათ შეუძებელია ეს ფურცელზე გადმოვიტანო. ამ წიგნს წერს 15 წლის გეორგი, რომელსაც მამა 4 წლის ასაკში გარდაეცვალა. 11 წლის შემდეგ კი ის იღებს წერილს გარდაცვლილი მამისგან. ეს წერილი მამამისმა იან ოლავმა სიკვდილის წინ თავის პატარა ბიჭუნას დაუტოვა, წერილში კი გეორგს უამბობს გასაოცარ ისტორიას ფორთოხლის გოგონას შესახებ. 11 წლის შემდეგ გეორგმა ეს წერილი მიიღო და ამ წიგნს სწორედ მამასთან ერთად წერს. ვიცი, ცოტა გაუგებარია რაც გიამბეთ. არ გეგონოთ, რომ ეს არის ფენტეზი ან არარეალური რამ. პირიქით „ფორთოხლის გოგონა“ არის მსოფლიო კლასიკის ერთ-ერთი უძლიერესი შედევრი, რომელიც მკითხველს უჩენს უდიდეს საფიქრალს. აქ საუბარია რაღაც უხილავ ზღვარზე სიკვდილ-სიცოცხლეს შორის , საუბარია ზღაპრულ, მაგრამ ხანმოკლე ცხოვრებაზე. ძალიან ბევრი რამ შეიძლება აღმოაჩინოთ და ისწავლოთ ამ წიგნიდან. ეს უფრო პიროვნებაზეა დამოკიდებული, რადგან ყოველი ადამიანი ხომ ინდივიდია. იცოდით, რომ ორი ერთნაირი ფორთოხალი არ არსებობს? J იცოდით, რომ ცხოვრება ლამაზი ზღაპარია? იცოდით, რომ კოსმოსი, ეს სივრცე, საოცარი რამ არის? ნუთუ ცხოვრებისთვის არასოდეს შეგიხედავთ სხვანაირად? ამ წიგნში 15 წლის გეორგი აცნობიერებს, რომ ადამიანის ცხოვრება ხანმოკლეა. ცოტა ხნით იხილავს სამყაროს, მზეს, სივრცეს და უცებ „ჰოპ“! ის უკვე აღარ არსებობს! ადამიანიერთი კვირით კი არ ტოვებს ცხოვრებას, არამედ სამუდამოდ. წიგნის წაკითხვის შედეგ თქვენ დაფიქრდებით სამყაროზე. მე ჯერ კიდევ ემოციებში ვარ და იმედია შევძელი ეს ემოციები თქვენთვის ოდნავ მაინც გადმომეცა. იყო ერთ-ერთი ფრაზა, რომელმაც განსაკუთრებით აღმაფრთოვანა: „ოცენებას ნაკლებად შესაძლებელზე საგანგებო სახელი ჰქვია: ჩვენ მას იმედს ვუწოდებთ.“ ეს და კიდევ სხვა ფრაზები, კიდევ უფრო გვიმტკიცებენ წიგნის სიძლიერეს და ემოციურობას. იანი შვილს წერილში ბევრ კითხვას უსვამდა, აი რამდენიმე რომლებსაც პირადად ჩემთვის დიდი მნიშვნელობა აქვს: „- დრო გეორგ, რა არის დრო? ’’ ასევე: „ შემიძლია თუ არა დაბეჯითებით ვთქვა, რომ ამ სიცოცხლეს სხვა სიცოცხლე აღარ მოჰყვება? ვარ თუ არა სავსებით დარწმუნებული იმაში, რომ მაშინ, როდესაც შენ ამ წერილს წაიკითხავ, მე ნამდვილად აღარსად ვიქნები? არა ამ შესაძლებლობას ბოლომდე ვერ გამოვრიცხავ. ალბათობის საზღვრები გადალახულია უკვე თვით სამყაროს არსებობის ფაქტით. ამით მე ვამბობ,უკვე იმდენად გაოგნეული ვარ საკუთრივ სამყაროს არსებობით, რომ ადგილი აღარ მრჩება კიდევ ერთი სამყაროთი გასაოგნებლად“. წერილის ბოლოს კი მამამ შვილს ურთულესი და ყველაზე მნიშვნელოვანი კითხვა დაუსვა, რომლეზედაც პასუხის გაცემა ბავშს დაელავა. არ ვიცი, თქვენ რას ფიქრობთ, მაგრამ მეც, მკითხველმა ავტომატურად დავაკისრე ჩემს თავს, ამ კითხვაზე პასუხის გაცემა. კითხვა ასეთია: “წარმოიდგინე,რომ სიცოცხლის ზღაპრის კიდეზე დგახარ მილიარდობით წლის წინ, როცა ყოველივე შეიქმნა, და შეგიძლია ამოირჩიო – დაიბადო თუ არა ამ პლანეტაზე ერთ რომელიღაც მომენტში. არ იცი, როდის გაჩნდები, რამდენხანს იცოცხლებ,მაგრამ,ნებისმიერ შემთხვევაში, სიცოცხლე დიდხანს არ გასტანს, მხოლოდ ის იცი, რომ თუკი გადაწყვეტ ამქვეყნად მოსვლას რომელიღაც წამს, მაშინ მეორე წამს ყველაფერთან დამშვიდობება და აქედან წასვლაც მოგიწევს… ჰოდა , რას აირჩევდი, რაღაც აღმატებული ძალით მონიჭებული არჩევანის უფლება რომ გქონოდა: საერთოდ არმოსვლას თუ მაინც მოსვლას და გარკვეული ხანგრძლივობის სიცოცხლეს?“ გეორგს ამ კითხვაზე პასუხის გასაცემად კვირები დასჭირდა. მე ჯერ კიდევ ვერ ვუპასუხე, ახლა კი თქვენი ჯერია. გახსოვდეთ ჩვენ ყველანი ერთ დიდ „ზღაპარში“ ვცხოვრობთ, რომელიც არავის არ ესმის. აბა,კარგად მოკალათდით, დალეიეთ ცხელი ჩაი, აიღეთ ეს გენიალური წიგნი და დაიწყეთ კითხვა! მერწმუნეთ წინ დიდი თავგადასავლი გელოდებათ, რომელიც შესაძლოა ცრემლებით დასრულდეს....#ფორთოხლისფერიგოგონა#ლიტერატურა Tbilisi
თამარ ურდულაშვილი
Ninotsminda · 5 months ago
#photo
გიორგი
Tbilisi · 4 months ago
"არანაირი ეპიდემია არ არსებობს, აი ვის უნდოდა ახალი ვირუსის შემოგდება…” – ცნობილმა რუსმა ფსიქოთერაპე
უპირველეს ყოვლისა, უნდა ვიცოდეთ, ვის სჭირდება ეს საინფორმაციო პანდემია, რომელიც კორონავირუსს უკავშირდება, სინამდვილეში ხომ არანაირი ეპიდემია არ არსებობს. საქმე გვაქვს ჩვეულებრივ ვირუსთან, რომლის აფეთქებაც ხშირად ყოფილა,-ამის შესახებ რუსი ექიმი ფსიქოთერაპევტი ვიაჩესლავ ბოროვსკიხ ჟურნალისტებთან საუბრისას აცხადებს. მისი თქმით, მედიის მოქმედება საინფორმაციო ტერორიზმს ჰგავს. "ჩვენ ვლაპარაკობთ 70 000 ინფიცირებულზე ჩინეთში – ქვეყანაში, სადაც მილიარდნახევარი ადამიანი ცხოვრობს. მხოლოდ სვერდლოვსკშია 40 ათასი დარეგისტრირებული შემთხვევაა სხვა სახის გრიპის. რატომ არ ვაწყობთ მსოფლიო მასშტაბის ისტერიკას? მომიტევეთ, მაგრამ მსოფლიოში გრიპის ვირუსით ყოველ წელს 650 000-მდე ადამიანი იღუპება. სად არის ამაზე ინფორმაციები? რატომ ამ ფაქტს არ ასაღებს მედია ყველაზე მთავარ ამბად? რატომ მხოლოდ ჩინური კორონავირუსი? სწორედ ეს მეჩვენება უცნაურად. მე, როგორც ფსიქოთერაპევტს, სწორედ ეს ასპექტი მაინტერესებს. ჩემი შეხედულებით, მიმდინარეობს კაცობრიობის ერთგვარი ტესტირება. ჩვენ გვტესტავენ. მსოფლიოს საინფორმაციო საშუალებები თითქოს ვიღაცის მითითებით, ერთბაშად იწყებენ განგაშს ხან ღორის გრიპზე, ხან ფრინველის და ხან კორონავირუსზე. ადამიანები პანიკაში არიან, ეშინიათ, თავს იცავენ, შემდეგ მედია ჩერდება და საკითხი იხურება. რომ არ ყოფილიყო ინტერნეტი და ტელევიზია, ჩვენ წყნარად გავაგრძელებდით ცხოვრებას. დღეს მედიის მოქმედება საინფორმაციო ტერორიზმს უფრო ჰგავს. ჩვენ გამძლეობაზე გვცდიან და ჩვენი აღქმის ხარისხს აკვირდებიან“,-აცხადებს ექიმი. ფსიქთერაპევტი ინტერნეტში გავრცელებულ ვიდეოზე აღბეჭდილ სიტუაციას ზოგადად, საზოგადოების ამჟამინდელ მდგომარეობას ადარებს. „მიაქციეთ ყურადღება, სისხლის სამართლის საქმე აღიძრა ერთი ახალგაზრდის წინააღმდეგ, რომელმაც ტრანსპორტში ცირკი მოაწყო. პირბადიანი ბიჭი უეცრად ძირს დავარდა კრუნჩხვებში. ხალხი დასახმარებლად მივარდა, მაგრამ ამ დროს ამ ახალგაზრდას ერთმა თანამზრახველმა დაიძახა, რომ ეს საშიში ვირუსია. ნახეთ ვიდეოზე რა მოხდა? ხალხი გარბოდა და ერთმანეთს თელავდა. აი ეს არის ჩვენი ამჟამინდელი მდგომარეობა. ჩვენ გადავეჩვიეთ კრიტიკულ აზროვნებას, ვიღებთ ყველა ინფორმაციას, რაც ჩვენამდე მედიას მოაქვს, თითქოს ეს ბოლო ინსტანციის ჭეშმარიტება იყოს. არანაირ კრიტიკულ შეფასებას არ ვაძლევთ. არ ვუფიქრდებით, საერთოდ რას წარმოადგენს ესა თუ ის მედიასაშუალება, ვინ არის ეს დიქტორი, ვინ მისცა მას ეს ინფორმაცია. დღეს მედიის ქმედება დემორალიზებას უფრო ემსახურება, იწვევს აგრესიას და ადამიანებს ერთმანეთს უპირისპირებს. მაგალითისთვის საკრუიზო ლაინერების ამბავიც კმარა, რომელსაც არცერთი პორტი არ იღებს, არავის აინტერესებს საბრალო ხალხი, როგორ არიან იქ. მე კარგად მახსოვს 1986 წლის 26 აპრილი, როცა ჩერნობილის ავარია მოხდა. ამხელა მასშტაბის კატასტროფა იყო, არათუ ეს კორონავირუსი, ხალხი დაიღუპა, დაავადდა და დღემდე იღუპებიან, მაგრამ იმის გამო, რომ მედიამ პანიკა არ დათესა, შენარჩუნდა ფსიქიურად ჯანსაღი საზოგადოება. დღევანდელი მედია კი, მილიონობით ადამიანის ფსიქიკით მანიპულირებს. მსოფლიო ისეთი მოწყვლადი გახდა, რომ ერთ ინფორმაციას, რომელსაც ერთდროულად ყველა ქვეყნის მედია გააჟღერებს, საინფორმაციო მიწისძვრის გამოწვევა შეუძლია. ვის სჭირდება ეს? ვნახოთ, ვის ეკუთვნის საინფორმაციო საშუალებები. მსოფლიო გლობალიზაციის გზით მიდის. ვიღაცას სჭირდება, რომ ადამიანები ინფორმაციასთან მიმართებაში მშიშრები, მორჩილები და ქაოტურები გახდნენ. სწორედ ამ ტენდენციას ვაკვირდებით და სამწუხაროდ, ეს ყველაფერი ძალიან ცუდად აისახება ფსიქიკაზე. ჩვენ ტოტალურ ნევროზულ საზოგადოებაში ვცხოვრობთ და ამის მიზეზი მედიაა. ამიტომ, ძალიან ხშირად ჩემს პაციენტებს ვურჩევ, გამორთონ ტელევიზორი და არასდროს უყურონ მას, „გადააგდონ“ საინფორმაციო ნარკოტიკი. პირადად ჩემთვის მთავარია ჩემი ოჯახი, ჩემი საქმე, ჩემი პაციენტები და ჩემი სული, რომელიც ღმერთამდე დაუზიანებელი უნდა მივიტანო. ადამიანს არ სჭირდება ცოდნა, სად რა კატასტროფა მოხდა და სად რამდენი ადამიანი დაიღუპა. ეს უსაფრთხო არ არის. ადამიანის ტვინი ვერ იტევს ამდენ ნეგატივს და ინფორმაციული ნევროზის მსხვერპლი ხდება. ტვინს უნდა ჰქონდეს დრო, გადაამუშაოს ესა თუ ის ინფორმაცია, გაიაზროს, გამოიტანოს დასკვნები და ამის მიხედვით იმოქმედოს“,-ამბობს ექიმი. #news
Kutaisi Daily
Zeda Simoneti · 2 months ago
"ქუთაისზე როგორ უნდა დავწერო" - აკა მორჩილაძის ქუთაისი
რამდენიმე წლის წინ სოციალურ ქსელ "ფეისბუქზე" მწერალმა აკა მორჩილაძემ ვრცელი ბლოგი დაწერა, სადაც ის ქუთაისის ისტორიაზე ყვება და ამ ქალაქის ღირებულებებს იხსენებს. გთავაზობთ ბლოგს: ქუთაისზე როგორ უნდა დავწერო, ქუთაისს ისეთი მწერლები ჰყავს. ქუთაისი ისე მიყვარს, რომ იქ არც მიცხოვრია. ერთ ღამეზე მეტი, გადაბმულად არც არასდროს გამითევია. დღემდე ვერ ავუღე ალღო ქალაქის გეოგრაფიას. ანუ, მარტო რომ შევიდე, ეგებ გასასვლელს ვეღარც ვუწიო. შესასვლელი ვიცი, მარცხნივ კვახჭირი დარჩება. ძველი შესასვლელიც ვიცი, ურიცკის ქუჩით. არსებობს ახლა ძველი შესასვლელი? ეგ სამწუხაროდ აღარ ვიცი. ანდა რა მნიშვნელობა აქვს? ქუთაისში არ მიდიხარ ხოლმე გეოგრაფიის დასამახსოვრებლად. არასდროს. ქუთაისში მიდიხარ და მორჩა. მართლა არ ვიცი, როგორ დავწერო ქუთაისზე. თავში სულ ფერადები დამირბის. ეს არ არის ბოლო ოცი წლის ფერადები. იყო ფერადები ბოლო ოც წელიწადს? ალბათ იყო, მაგრამ მე როგორღაც არ მომხვდა. 1918 წლის ზამთარში, სულ რამდენიმე დღეში, ქუთაისი დაიცალა. ყველამ, ვინც ქუთაისის სახეს ქმნიდა, რატომღაც გადაწყვიტა, რომ თბილისში წამოსულიყო. პოეტებმა, მხატვრებმა, მსახიობებმა, მასწავლებლებმა, ინჟინრებმა ასე გადაწყვიტეს. მგონი იმიტომ, რომ საქართველო დამოუკიდებელი იყო და ერთგვარ ცენტრად თბილისი აღიქმებოდა. ეს შეუმჩნეველი ამბავია ჩვენს ისტორიაში. თან უცნაური ამბავი. არადა მომხდარი ამბავია. დიდი შეცდომაც, რომელიც ალბათ ვეღარასდროს გამოსწორდება. ქუთაისის ლეგენდარული ქართული გიმნაზიის მასწავლებლები შეიქნენ თბილისის უნივერსიტეტის პროფესორები. განთქმული ქუთაისელი ექიმები მოეწყვნენ თბილისის საავადმყოფოებში. ქუთაისელი პოეტები ჩამოსხდნენ თბილისის კაფე "ქიმერიონში", რომელიც ეგებ სხვა არც არაფერი იყო, უქიმერიონის გარდა. უქიმერიონის აღმართი... გეხსომებათ. ამის შედეგი ის იყო, რომ ერთი ქალაქი დაიმცრო, მეორე კი კიდევ უფრო იზარდა. არა მხოლოდ ესენი: ლეგენდარული ახალციხური გვარებიც კი, რომლებიც ქუთაისში აგე, როდის მოვიდნენ, თბილისისკენ გამოეშურენ. რა არის ეს თბილისი ამისთანა. რატომ იყო საჭირო. რისთვის იყო საჭირო ეს დაძვრა. ასეთი უცაბედი. არც მახსოვს, სად ამოვიკითხე ეს ამბავი. ერთადერთი წინადადება ეწერა, - ასე მოხდაო. მგონი, არც იყო ქართული ტექსტი. ინგლისური იყო. ნამდვილად ინგლისური. ჩვენს წიგნებში არ წერია ხოლმე ასეთი რამეები. ეს ალბათ ძლიერ ინფარქტს ნიშნავდა. სულაც არ მინდოდა ამ დრამატული ამბის გახსენება. ბოლოს და ბოლოს ქუთაისს თავადაც ერგებოდა საუნივერსიტეტო ქალაქად ყოფნა. მოხუცებული დიმიტრი ყიფიანი, რომელიც ყველა თანამდებობას ჩამოშორებული იყო, ბოლოს იმერეთის თავადაზნაურობის მარშლად აირჩიეს. გადარეული ყოფილა, - რა მიქნეს ამ ქუთაისელებმა, როგორ დამხვდნენო. ეტლში ჩამსვეს და მთელი ქალაქი ზარზეიმით მომატარესო. დიმიტრი, ქართლელი ყიფიანი იყო, სუმბათაანთ აზნაური. ცხოვრება ისე გალია, რომ ზედმეტად არავის გაუღიმია მისთვის. ქუთაისური გიტარა. სად წავიდა ქუთაისური გიტარა? მგონი, დღევანდელ თბილისურ ტრიოებში გადმოინაცვლა. ოღონდ, სიმართლე რომ ვთქვა, არც ამის გახსენება მინდოდა. სულ სხვა რამის დაწერა მინდა. სამსონ ფირცხალავას უწერია, - ქუთაისიდან თბილისში რომ გადმოვედი, წავხდი კაცი, ვერ შევეგუე ასეთ სიჭრელეს, ასეთ განსხვავებულობასო. პურსაც კი ვერ ვჭამდი, იმდენად განსხვავდებოდა ქუთაისურისგან, ჩემი დამემართა, სანამ მივეჩვიეო. ბავშვობისა რა მახსოვს და, ადრიან დილით ქუთაისში, რუსთაველის ქუჩაზე, პაწაწინა სახლში მამიდაჩემი ცხელ ხაჭაპურს ჭრის და ჩაის ძველებურ ჭიქაში ბლომად ალუბლის მურაბას მიყრის. ვფიქრობდი, რანაირია ნეტა ეს ქუთაისი-თქო. არ ვიცოდი, ვიცოდი მხოლოდ ეს სახლი. ჩვენები ომამდე ქუთაისში ცხოვრობდნენ, კაი დიდი სახლი ჰქონდათ გორაზე. მერე ომმა არია ცხოვრება. ბაბუაჩემი დაიძრა. ეს გრძელი ისტორიაა და უცხოს არ დააინტერესებს. სინამდვილეში სულ სხვა რამე მინდოდა მეთქვა. აი, ვუტრიალებ და ვერ ვახერხებ. რაღაც ნაკუწებს ვკრეფ და მგონი, საბოლოოდ რამე გამომივა. მე რა უნდა დავწერო ქუთაისზე. ბავშვობიდან ვყოფილვარ იქ. ქუთაისის სადგურში დიდთოვლობას გაჩხერილ მატარებელშიც ვმჯდარვარ, სათაფლიას დუქანშიც ვყოფილვარ, გელათის ამბავსაც მივხვედრილვარ, მგონი, და ბაგრატის ტაძრის თაღში რომ ლეღვის ხე იყო შეზრდილი, ისიც დამამახსოვრდა. შიგ ჩიტები ფრთხიალებდნენ. ლეღვი იყო, მგონი. ვერ ვცნობდი მაშინ, პატარა ვიყავი. საოცარი რამ კი იყო. ახლა აღარ არისო, - მითხრეს. ბაგრატი უნდა აშენდესო, მგონი, ამასაც ამბობდნენ. ის თაღში ამოზრდილი ტოტები და შიგ შეფრთხიალებული ჩიტი, მგონი, ყველაზე ლამაზი რამ არი, რაც ცხოვრებაში მინახავს.კიბეც გადასარევია. გახსოვთ, "საბუდარელ ჭაბუკში" ჩხუბი როა ამ კიბეზე? ცუდი უშანგი და კარგი გოგიტა რო ჩხუბობენ? ქუთაისი სურათებია. სურათებს სიცოცხლე უნდა. სად არის სიცოცხლე? რა უნდა ვთქვა ქუთაისზე. ნაგლეჯები: რესტორანი ქვაშავაზე. ძველი გოგისვანიძეები. დავით აღმაშენებელი. მოწამეთა. მამაო გაგი თავისი სამკურნალო ბალახებით. ყველა მაინც გაგის ეძახდა. ბიკენტიას წყვილი ქაბაბი. ნიკო ნიკოლაძის დები. აკაკი აივანზე. ბოჩკები. ქუთეისელი ქურდები. ქუთეისელი ბუფეტჩიკები. ტუა. ბუნჩულა. რა ვიცი. სულ სურათებია, რომლებსაც ბავშვობიდან ვხედავდი გაკვრით ან არ ვხედავდი, ყურს მოვკრავდი და წარმოვიდგენდი. რა ინდუსტრიის მშენებელი ეგ იყო. გალაკტიონი. ქუთაისის გიმნაზია. ცისფერი ყანწის ბიჭები. დახვრეტილი ბარონ ბიბინეიშვილის მოგონებები ქუთაისის შესახებ. საოცარი მოგონებები, სხვათა შორის. ქუთაისის ციხე. აწ გამქრალი. სტალინის კამერა. გიჟუას ნახტომი. თხაწვერა გოგია. პოეზია. ქუთაისის თეატრი. ის, ძველი, ჭიჭიკია და ბიჭიკია. იმათი ძაღლი. ბისკვიტია. პიანი ბაზარი. მწვანე ბაზარი. კვაჭი კვაჭანტირაძე, კაცი დაბადებული სამტრედიასა და ხონს შუა, ქუთაისში გაგიმნაზისტებული. სულ მომწონდა ქუთაისის უბნების სახელები. თბილისისა როგორღაც უფრო დამჯდარი და პირქუში იყო. მწვანეყვავილა. სასაფლაოს უკეთესი სახელი მე არ გამიგონია. ასე რომ ჟღერდეს. სამსონ თოფურია. სამსონ თოფურიას ლეგენდარული ბიუსტი. სად არის იგი? გინახავთ სამსონ თოფურიას ფოტო? ექიმი, ადესაში მტვირთავად ნამუშევარი. სხვა იერის კაცი. აკაკის გადამრჩენი, არაერთხელ. ექიმი ასევე, ივანე გომართელი. სოციალისტი, მგონი. წერდა გაუთავებლად. გარეგნობა-საუკეთესო სასიძო. რიონის წვერა. რიონის ქვები. კომუნისტებმა გაისროლეს რიონი ქუთაისიდან. დააწყალმარჩხეს. დარჩა ქვები. თეთრი. ქუთაისის ხიდები... შეიძლება, რომ ყველაფერი ასე სახელიანი იყოს? ასე გამოკვეთილი? ჯაჭვის ხიდი. სანამ ვნახავდი, ბავშვობაში უშველებელი წარმომედგინა. მერე გადავიარეთ. პატარა ხიდია. მაინც განუმეორებელი. არაფერი და ყველაფერი. როგორ მირბის ზედ, რევოლვერმომარჯვებული კონსტანტინე დადეშქელიანი, რომელმაც ეს წუთია მოჰკლა გუბერნატორი. ამპრეტუზო მედუზო. პიკასოს ბიჭი. ლადო მესხიშვილი, ხმა ჩახლეჩილი, ფრანც მოორის როლში, კინაღამ მართლა რომ ჩამოიხრჩო თავი. პიპინია მიქელაძე ახტა სცენაზე, ხმლით გადასჭრა თოკი. დარჩა ხმა გაბზარული. ქუთაისის ხმა. სერგია ერისთავი. გიცანი, სერგია გიცანიიი? რიონს რო მივქონდე და მეძახდე, გიცნობო, ასეა საქართველოს ამბავიო. სერგია ერისთავი. ქუთაისური ხუმრობა. დღეს, მგონი, ოდნავ ნაძალადევი, სერგიაზე და სხვათა კლასიკაზე აწყობილი. ოთარ მამფორიაზე, რასაკვირველია.[pagebreak] მინახავს მოხუცებული ბუღალტრები, შავი ჰალსტუხებით, ტილოს პიჯაკებში, გარეთა ჯიბეში სამი-სამი ავტორუჩკით, შლაპებით. ბაღში. მოვესწარი ამის შემჩნევას. ბაღისკიდეც მახსოვს. ცოტა ლუპენული ხუმრობებისკენ მიდრეკილად წერდნენ მის შესახებ. ბულვარი, გულვარდი. ასე უნდა სწორედ სიტყვის მორგება და გადაკეთება. დანიელა ურია. ქუთაისის ებრაელობა. ქუთაისის რუსობა და ქუთაისის პოლონელობა. მოკრივე ბოჭოლია. ნამდვილი ვარსკვლავის კი არა, შოუ და რაღაცა. ძველი ქუთაისელი ძელეცები. ერთხელ, ბავშვობაში, ქუჩაზე დამახსოვრებული კაცი. ეს ვინაა, იცი? იობიძეა, ათასკაციანი ქორწილი რო გადოუხადა შვილს და რო დეიჭირეს. დაჭერები. პიერ, პიერ. მე მილიციაში ვმუშაობ და ქორწილებში თუ ვუბაგუნე დოლს... ქუთეისია, უნდა უბაგუნო. ჩემი მეგობარი ნოდარი. ტიტე ვაჩაძე. ტორპედო. ქუთაისის ტორპედო. თავისი მთელი ამბებით. იუზა ლოსაბერიძის გოლი კიევის კარში, სისინა ქარის თანხლებით. ომი ქუთაისის სტადიონზე, სიკვდილი. სახალხო მღელვარება. დაღუპული ბიჭი. ბადრი ფარულავა, დურმიშხან ქვირია, ლეგენდა - ჯემალ ხერხაძე. კარგია, როცა ყველაფერი შენი გაქვს. მე მომწონს, სხვისი არ ვიცი. მე რა უნდა ვთქვა ქუთაისზე, რაც არ უთქვამთ და რაც თავიანთ გულში არ გაუტარებიათ? მართლა მაისში იყო მაგარი. ქარები იცის, ოხრული ქარები. მიდი, მოდი, თეთრო ხიდო, ოღასკურა, საფიჩხია... შალიკო ხვინგიაძე. სინამდვილეში გიგიაძე. შეხვედრები ჰიტლერთან. დათეშიძის გორა. აგული ერისთავი, სასაფლაოთა მიქელანჯელო. პერსონაჟები და რეალური ადამიანები სრულიად ერთად, ყოველგვარი გამოცალკევების გარეშე. ქუთაისური გვარები. მიქელაძე-მიქელთაძე. რომელ ქალაქში დაარქმევენ შვილს შედანს ჩვენს დროში? შედან ჭილაძე, მეჩვიდმეტე საუკუნის დიდი მსმელი. ჰოდა, არქმევენ. კოლია ქვარიანი. კოლია ქვარიანი! გოლიათი, ამერიკულ ფილმებში. გადახვეწილი. დიდი და მელოტი კოლია ქვარიანი. ზანგ ხულიგნებთან ჩხუბში დაღუპული სამოცდაჩვიდმეტი წლის დევი. დღემდე კლასიკა, ჭიდაობის სურათი, ჩახედეთ იუთუბს, ჯინ სტენლი-კოლია ქვარიანი. სიმონ ქვარიანი,ისტორიული რომანი... მამაჩემის მოგონება: ჩამოვედი მატარებლიდან, გავიარე სადგური, დილაა, ვიტრინიდან ხელს მიქნევენ ბოჭოლია და გენდრიმოვიჩი, წინ უდგათ არყის ბოთლები და ლუდის კათხები. უნდა დაგვეწიო, თითო ბოთლი დაცლილი გვაქ უკვეო. რავარი დასაწევია. პერაშკი ჩააყოლე, პერაშკი. რიონის წვერა. გინახავთ, ჩხირებზე აგებული? ეს ორი ვარია შოუშვი ისრიმ მაყვალში... მწვანილი, ქუთაისის მწვანილობის ეპოქა... მგონი, რაღაც ვთქვი და რაღაცას მოვყევი, იქ არმცხოვრები კაცის პირობაზე, თორემ მე რას უნდა მოვყვე ქუთაისზე. მე ვინ ვარ ამ საქმეშიი? ვთქვი, რისი თქმაც მინდოდა. ცოტათი მაინც. მთავარი კი არ მითქვამს. დიდი ქუთაისური ლიტერატურა. დიდზე დიდი. პირადად ჩემთვის სრულიად გადამწყვეტი და განუმეორებელი დღევანდელი ჩვენი მწერლობისთვის. ეგ რომ არ ყოფილიყო... არ ვიცი, აზრებს ძნელად გამოვთქვამ ხოლმე ფილოლოგიურად. ასე დაცლილმა, ასე გადასხვაფერებულმა, გულგამოღებულმა, მაინც მოახერხა და ამდენი გააკეთა. ამდენი კი არა, მე რო მკითხო... ჩემს გონებაში ქუთაისი, როგორც სისტემა დაიწყო რეზო ჭეიშვილის მოთხრობით, სადაც წყალტუბოს არქივში მომუშავე მწერლის ცხოვრება იყო აღწერილი და სადაც მოთხრობილ იყო მოკრივე ბაჭიას სიკვდილზე ავტოკატასტროფაში. ალბათ ბაჭია მაშინვე დავუკავშირე, ადრევე გაგონილ ბოჭოლიას და ალბათ იმასაც მივხვდი, რომ ეს ერთი და იგივე კაცია. მე რა უნდა ვთქვა ქუთაისზე. ეგებ სულაც არასწორად ვამბობ ოდესღაც გაგონილ სახელებს. მაგრამ მახსოვს წვიმა იმ მოთხრობაში და ძველი ქუთაისელი ძელეცები რესტორანში. არ ვიცი რატომ, მაგრამ ამ მოთხრობამ ჩემზე სრულიად განუმეორებელი შთაბეჭდილება მოახდინა. სრულიად გარკვევით ვხედავდი იმ ადამიანებს, რომლებიც იქ მიმოდიოდნენ. შეიძლება იმიტომ, რომ რაღაცები და ვიღაცები უკვე მენახა ქუთაისში. არ ვიცი. მაგრამ ასე კი იყო და ახლაც ასეა. მერე წავიკითხე მისივე "მუსიკა ქარში". ჩემი ჭკუით, ეს არის უმნიშვნელოვანესი ქართული წიგნი ბოლო ას წელიწადში. ჩემთვის, ისევ და ისევ, თორემ სხვისთვის რა ვიცი. ამ წიგნის ტონი სრულიად უცხოა ჩვენებური წიგნებისთვის. ომის და ომისშემდგომი ქუთაისი. სიმინდი, ბაბუა, ლეკის ბიჭი, პორფილი, დაუმთავრებელი სახლი. ბიჭი, რომელიც ყველაფერს იმახსოვრებს. ასეთი ქუთაისი კარგა ხანს მმართავდა. სულ არ გავდა იმას, რასაც თვალს მოვკრავდი ხოლმე. იქ რომ მოვხვდებოდი, აუცილებლად გადავხტებოდი ხოლმე ამ წიგნში და ვადარებდი. ეგეთი ქვეყანაა საქართველო. გააკეთებ ასეთ რაღაცას და არის ეს რაღაცა ჩუმად, ვითომ ასეთი წესია. მოხდება ხოლმე ასე. მგონი, არ უნდა შევყოლოდი ამ ლაპარაკს. ვეღარ დავამთავრებ. ანდა დაუნდობლად უნდა მოვკვეცო. ჩემი ქუთაისური წიგნები კი რასაკვირველია ჩემთან დარჩება. ერთხელ კოტე ჯანდიერმა რეზო გაბრიაძესთან წამიყვანა. ვისხედით და ვლაპარაკობდით. მე რა უნდა მელაპარაკა, მკითხავდა რამეს და ვუპასუხებდი. იჯდა და ხმადაბლა გვიამბობდა რაღაცებს, ლიმონათს აძალებდა ჩემს ქალიშვილს და მალიმალ ეუბნებოდა, - ყოჩაღ, თუ სამიანებს იღებ ხოლმეო. მისი მობილური ყიოდა მამალივით, ის თავად ეწეოდა ძალიან წვრილ სიგარეტებს, ჩასცქეროდა საფერფლეს და ხმადაბლა გვიყვებოდა, როგორ ჩამოვიდა ქუთაისიდან თბილისში, დაბალი და გამხდარი; როგორ დადიოდა საჯაროში, სად რომელი ბირჟა იდგა რუსთაველზე და ამას ყვებოდა არა წარსულისადმი მისი თაობის თბილისელთათვის ჩვეული რომანტიკით და ლაღიძის წყლებზე აქცენტით, არამედ როგორც განვლილი ტკივილის შესახებ.ეს არ იყო ტკივილი წასული რომანტიზმის შესახებ. ეს სულ სხვა ტკივილი იყო. მე მინდოდა, ქუთაისზე მოეყოლა. ხომ არ დავუწყებდი გამოკითხვას. იმ ნაამბობში, ქუთაისი ერთადერთხელ ახსენა და ისე, რომ არ უხსენებია. ასე თქვა: ჩამოვედი აქ, ბავშვი. სიყვარულის მეტი არაფერი მენახა და არაფერი ვიცოდი. ჰოდა, რაიმეს კითხვა ქუთაისის შესახებ რაღა საჭირო იყო. კაცმა თქვა, - სიყვარულიდან ჩამოვედიო. ისე რაღაცნაირად დამამახსოვრდა.. . ახლა ხომ არ მოვყვები, რა არის რეზო გაბრიაძის ქუთაისი და რა მნიშვნელობა ჰქონდა ჩვენთვის მის ქუთაისს ბოლო ორმოც წელიწადს. მგონი, რაღაც კუთხით, მისმა ქუთაისმა გადაგვარჩინა კიდეც. ოღონდ ადამიანებს არ უყვართ ასეთ რამეებზე ფიქრი. ვაი და, სადამდე მიხვიდე. მე კიდევ, რა უნდა ვთქვა ქუთაისზე. ეს იყო ხმელთაშუა ზღვის ქალაქი, რატომღაც მოხვედრილი ხმელთაშუა ზღვისგან შორს. ალბათ ეს არის ამ ქალაქის დრამა. მოვიგეთ, ფეოლა... გაგიჭირდებოდათ. მიტროფანე ლაღიძემაც იქიდან დაძრა თავისი წყლები თბილისისკენ." #ქუთაისი #აკამორჩილაძე #KUTAISIDAILY
Sokhumi Daily
Sokhumi · 3 weeks ago
რატომ ჩავედი აფხაზეთში?
რამდენიმე კვირით ადრე სანამ ვირუსი საქართველომდეც მოაღწევდა, აფხაზეთში ვიმოგზაურე. ეს ის ადგილია, რომლის აღწერაც ცოტა რთულია ხოლმე ვინმეს დადანაშაულების გარეშე. არასოდეს ვყოფილვარ მანამდე ტერიტორიაზე, რომლის სტატუსიც “დე-ფაქტოა”, ამიტომ ჩემი თვალით მინდოდა მენახა. ამ მოგზაურობის დროს დავრწმუნდი, რომ აფხაზეთის ლეგენდარული სილამაზე სინამდვილე ყოფილა. მიუხედავად ამისა, იქ ყოფნამ რაღაცნაირი ტკბილ-მწარე შეგრძნებები დამიტოვა, თითქოს იქაურობა ერთდროულად იტევს ზღაპრულ სილამაზესაც და მარტოობის, ჩაკეტილობის განცდასაც. მაშინვე დავფიქრდი რა გავლენას ახდენს ადამიანის ცხოვრებაზე იზოლაცია, თუმცა პასუხი ამ შეკითხვაზე დღესაც არ მაქვს. 2019 წლის ბოლოს საცხოვრებლად თბილისში გადმოვედი. სიტყვა “აფხაზეთი” ბევრს არაფერს მეუბნებოდა. მასზე ჩემი წარმოდგენა გაჯერებული იყო ქართველების ძალიან შთამბეჭდავი მოგონებებით აფხაზეთზე. სწორედ ამან ამაღებინა მატარებლის ბილეთი ზუგდიდამდე, ბოლო სარკინიგზო სადგურამდე საქართველოს მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე. იანვარი იყო. ერთი ღამე დამჭირდა ჩასასვლელად, მატარებელში საშინლად ცხელოდა, მაგრამ როგორც გავჩერდით, გარედან შემოსულმა სიცივემ მაშინვე გამომაფხიზლა. ტაქსის მძღოლების უმეტესობა ცდილობდა პირდაპირ მესტიაში წავეყვანე, ცნობილ სათხილამურო კურორტზე სვანეთში. მაგრამ ჩემი ბოლო გაჩერება პოლიციის ბლოკ-პოსტი იყო, ენგურის ხიდთან ახლოს. ტაქსიდან რომ გადმოვედი, დილის 8 საათი იყო. ორი საათის შემდეგ, უსაფრთხოების ზომები გავიარეთ და მე და მალაიზიელ ტურისტს ენგურის ხიდის გადაკვეთის ნებართვა მოგვცეს. ხიდზე გადასვლისას შევამჩნიე, რომ საქართველოსა და ევროპის დროშები გზადაგზა მწვანე, წითელი და თეთრი ფერის აფხაზეთის დროშით ნაცვლდებოდა. სანამ აფხაზეთში შევიდოდი, ჯერ რუსული და შემდეგ აფხაზეთის ბლოკ-პოსტი უნდა გამევლო. შეიძლება სხვა გზაც არის, არ ვიცი. არა რუსულენოვანი ტურისტისთვის ძნელი იყო გამერჩია ვინ ვინ იყო. ბევრი შეკითხვა არ დაუსვამთ სხვათაშორის, ალბათ იმიტომ, რომ საერთო ენაზე არ ვლაპარაკობდით. რუსულის არ ცოდნა, მოკლედ, დამეხმარა. ამის შემდეგ დაიწყო ნამდვილი მოლოდინი თურმე. სასაზღვრო პოლიციის ორივე პოსტიდან ნებართვას ველოდებოდი, ველოდებოდი მგზავრებით როდის შეივსებოდა პირველი “მარშუტკა”რომ გალში მოვხვედრილიყავი, ველოდებოდი მეორე “მარშუტკას” რომელიც გალიდან გადამიყვანდა და საბოლოოდ სოხუმში ჩამიყვანდა. ქალაქისკენ მიმავალი გზა ნამდვილი საოცრება იყო. წარმოიდგინეთ დიდი სწორი მიწა დათოვლილი კავკასიონის მთების ფონზე და რამდენიმე ძალიან ლამაზი სახლი (უმეტესად, ცარიელი) გზაზე. 24 საათის შემდეგ, სოხუმში ჩასვლა დიდი შვება იყო ბოლოს. ზღვის სანაპირო მზის ჩასვლის ფონზე მომაჯადოებელი იყო; მშვიდი და წყნარი. ცოტა ნიავიც უბერავდა. შეიძლება უცნაურია, მაგრამ რამდენიმე დღის შემდეგაც არ მომშორებია მარტოობის ძლიერი განცდა. რასაც ვუყურებდი და ვისმენდი, ამ გამოცდილებას მხოლოდ მრავალფეროვანს ხდიდა. არ ვიცი, შეიძლება ეს სეზონის ბრალი იყო. იანვარში ვიყავი სოხუმში, ეს დრო კი ნამდვილად არ არის იდეალური ზაფხულის კურორტზე სამოგზაუროდ. საოჯახო სასტუმროშიც კი ვერ გავჩერდი, დახურული დამხვდა არასეზონურობის გამო. სხვა გზა არ მქონდა, სოხუმის ცენტრში, შედარებით ძვირადღირებული სასტუმრო ავიღე. პირველი, რაც შესვლისთანავე შევამჩნიე, კედელზე ჩამოკიდებული საათები იყო. როგორც წესი, სასტუმროში საათები დასავლეთის დიდი ქალაქების დროს გვიჩვენებენ ხოლმე (ლონდონი, მადრიდი, პარიზი ა.შ.), მაგრამ აქ მხოლოდ მოსკოვის, მანაგუასა და კარაკასის დროებს ვხედავდი. თურმე, ეს იმ ქვეყნების დედაქალაქებია, რომლებიც აფხაზეთის დამოუკიდებლობას აღიარებენ. მეორე დღეს სოხუმის უფრო სრულფასოვნად დათვალიერება გადავწყვიტე. პირველად ქალაქის სანაპირო ზოლში გავისეირნე. მოვლილი მომეჩვენა იქაურობა, შენობები ახალი გარემონტებულია, თანამედროვე სტილის ახალი რესტორნებიც შევამჩნიე, ქუჩები სუფთაა, ხეებითა და ნარგავებით სავსეა სანაპირო, მოკლედ, საუკეთესო საზაფხულო კურორტის შთაბეჭდილებას მიტოვებს. ერთ-ერთი კაფის ვერანდაზე ყავას ვსვამ მარტო და ვხედავ, ხიმინჯებთან კაცები იკრიბებიან სათევზაოდ. მზე ანათებს და თავს შესაშინავად ვგრძნობ, თითქოს ეს-ეს არის დაიწყო გაზაფხული. მეთევზეებისგან მოშორებით, ცარიელ ნავმისადგომს ვხედავ, რომლის გარშემოც ამაყად ჰკიდია ეროვნული დროშები. მოგვიანებით, აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი მეუბნება, რომ ეს ნავსადგომი არც არასოდეს გამოუყენებიათ თავისი დანიშნულებით. საბჭოთა კავშირის ბოლო პერიოდში აშენდა, 1992-1993 წლების ომმა კი ეს პროექტი შეაჩერა. ცარიელი, გამოუყენებელი შენობები თითქოს მუდმივი შეხსენებაა იმის, რომ აფხაზეთი დანარჩენი სამყაროსგან გამოყოფილია. იგივე გრძნობა მქონდა როცა ქალაქის ქუჩებს ვათვალიერებდი, დაცარიელებული სახლები და მიტოვებული აგარაკები ლამაზ და შთამბეჭდავ შენობებს შორის დგას. ეს ურბანული გარემო ერთდროულად მომხიბვლელიც არის და სევდის მომგვრელიც. ბუნების ეს ხედი, მოშიშვლებულ სივრცეებს თითქოს ნელ-ნელა ახლადწარმოქმნილი ტყით ანაცვლებს. ერთი შეხედვით ეს ყველაფერი მართლაც მომხიბვლელია, მაგრამ ჩემი შთაბეჭდილებები ისევ საშინელი სიცარიელის შეგრძნებებს ერევა და პერიოდულად თავბრუსხვევასაც კი ვგრძნობ. ძალადობრივი გარემოს ექო, არც თუ ისე შორეული წარსულიდან, ამ ნანგრევებს ფონად მოჰყვება. ცოტახანში რამდენიმე უცხოელს შევხვდი არასამთავრობო სექტორიდან, ისინი იმ ადამიანებს ეძებენ, რომლებიც 1992-1993 წლების ომში გაუჩინარდნენ. ადგილობრივებსაც ეხმარებიან ფსიქოლოგიურ ტრამვებს გაუმკლავდნენ. ომის ნარჩენები ყველგანაა, ამიტომ შეგრძნება მქონდა, რომ ეს ტრამვაც არსად წასულა, ისევ ზედაპირზეა. ომიც სულ გახსენებს თავს: მთლიანად შავებში შემოსილი, მგლოვიარე ქალი, რომელიც ომში დაკარგულ ბიჭებს მისტირის. აქ სხვა ადამიანებიც სულ ომზე მიგანიშნებენ. ცხადია, თბილისშიც არსებობს ომის მეხსიერება. თუმცა, შეგრძნებები თითქოს უფრო სუსტია. მაგალითად, ქართველები სულ ნოსტალგიით, სევდით ლაპარაკობენ აფხაზეთზე, ძველი მშობლიური სახლები ახსენდებათ სანაპიროზე, ეს განცდები უფრო სინანულს ჰგავს ძველი დიდების დაკარგვის გამო. აფხაზებს კი, ომი უფრო მძაფრად ახსოვთ. მათთვის ეს თითქოს ერთდროულად არის ეროვნული სიამაყის მიზეზიც და ტანჯვისაც მათ შორის. ომის შემდეგ შექმნილი რეალობა მათ ცხოვრებაზე ყოველდღიურად აისახება. აფხაზები აფხაზეთის მოსახლეობის დაახლოებით ნახევარს შეადგენენ. აქ დღეს სხვა ეროვნების ხალხიც ცხოვრობს: მათ შორის რუსები, სომხები და ბერძნები. ეს მრავალფეროვნება სოხუმის ცენტრალურ ბაზარში ყველაზე კარგად იგრძნობა. ქალაქში ეს ჩემი საყვარელი ადგილია. ქალების ჯგუფი მახსოვს, ზოგი ყიდდა, ზოგი ჭამდა, ზოგიც ყიდულობდა. ერთმანეთს ძალიან ხმამაღლა ელაპარაკებოდნენ. ძირითადად რუსული ენა მესმოდა. პროდუქტების უმრავლესობა ან ადგილობრივი წარმოებისაა ან თურქული. ბაზარი ხალხით იყო სავსე და ქალაქის ქუჩებიდან გამოყოლილი სიმარტოვის შემდეგ, ნაცნობი გრძნობები განმიახლდა. ალბათ ამიტომაც, სოხუმში ყოფნის ყოველ დილას ბაზარში მივდიოდი და ამ ხალხმრავლობას ვაკვირდებოდი. ჩემი იქ ყოფნაც არ დარჩენილა შეუმჩნეველი. ტურისტული სეზონიც აღარ იყო, ამიტომ უცხო სახემ მაშინვე მიიქცია ქალაქში ყურადღება. მეგობრულები იყვნენ და ცდილობდნენ ინგლისურად რამდენიმე სიტყვა მაინც ეთქვათ, ლექსიკონში ამოწმებდნენ. აინტერესებდათ, საიდან ვიყავი. საფრანგეთი რომ გაიგეს, პარიზი ახსენეს მაშინვე. J’aime Paris! მკითხეს საიდან და რატომ ჩავედი აფხაზეთში, ზუგდიდის გავლით? წარმოშობით ქართველი ხომ არ ვიყავი ან ქმარი ხომ არ მყავდა ქართველი? ვინმეს ხომ არ ვყავდი სპეციალურად გაგზავნილი თუ ჩემი ინიციატივით ავირჩიე აფხაზეთი. ცოტა უჭირდათ იმის წარმოდგენა, რატომ უნდა ჩასულიყავი სოხუმში საკუთარი ნებით. ამ ეჭვების მიუხედავად, მაინც თბილად მხვდებოდნენ, აშკარად უხაროდათ უცხოელის დანახვა, ეტყობა არც ისე ხშირად ხვდებიან ადამიანებს, რომლებიც რუსულად ვერ ლაპარაკობენ. ერთ დღესაც სასეირნოდ ქალაქიდან მოშორებით წავედი და ცოტა უცნაური საცხოვრებელი კომპლექსი დავინახე. შესასვლელში საბჭოთა პერიოდის მოზაიკა იყო, სხვათაშორის კარგად შენარჩუნებული. შეიძლება ეს სიმბოლო იმ ნოსტალგიას გამოხატავდა, რაც აფხაზებს საბჭოთა კავშირის საუკეთესო წლებთან აკავშირებთ. შენობის გარშემო რუსულმა ბილბორდებმა მიმანიშნა რომ აქ ძველად, სამხედრო სანატორიუმი ყოფილა. მოგვიანებით გავიგე, რომ ეს შენობა დღესაც რუსულ სამხედროებს ეკუთვნით, თუმცა შენობა მთლიანად ცარიელია. ფეხით სიარული გავაგრძელე და ხეივანს ბოლომდე ჩავუყევი, ორივე მხრიდან ხის აივნებიანი სახლებით იყო გარშემორტყმული. სულ ბოლოს დიდი ჭიშკარია, რომელსაც დაცარიელებულ სანაპიროზე გაყავხარ. ორი ბავშვი სილაში თამაშობდა, ყველაფერი ძალიან მშვიდი და ლამაზი ჩანდა აქედან. ეს განსაკუთრებული და ამაღლებული განწყობა, ალბათ, წელიწადის მხოლოდ ამ დროს, ზამთარშია, როცა ტურისტები უკვე წასულები არიან. იგივე შეგრძნებები გაგრამდე გამყვა, ისევ “მარშუტკით” ვიმგზავრე. როგორც ჩანს, ეს გადაადგილების ძირითადი საშუალებაა აფხაზეთში. ზამთარში გაგრა მოჩვნებების ქალაქს ჰგავდა, სრულიად განსხვავებული იყო იმისგან, რაც მასზე ჩამოსვლამდე მომიყვნენ. მხოლოდ სანაპირო კი არ დამხვდა ცარიელი, ულამაზესი ვილებიც მთის ფერდობზე და ძველი სანატორიუმებიც. რესტორნები და კაფეები, რომლებიც სეზონზე რუსი ტურისტებით გადავსებულია თურმე, დაკეტილია. ამ გარემოში ისევ თავბრუსხვევა დამეწყო. მალევე “მარშუტკაში” ჩავჯექი და ახალი ათონისკენ გავემგზავრე. აღმოჩნდა, რომ მარტო ვზივარ მძოლთან ერთად. გზაში რადიოა ჩართული და რუსული მუსიკა მესმის, თან ზღვას გავყურებ. შავი ზღვა ძალიან ლამაზია, ცოტა უკეთ ვგრძნობ თავს. ვხვდები, რომ ამ მოგზაურობაში ემოციები ერთმანეთს სწრაფად ენაცვლება: გაოცებასა და აღფრთოვანებას აუცილებლად რაღაცნაური შფოთი და შიში მოჰყვება ხოლმე. აფხაზეთში ყოფნის ბოლო დღე ოჩამჩირეში გავატარე. შემიძლია თამამად ვთქვა, რომ აქ სრულიად განსხვავებული აფხაზეთი აღმოვაჩინე. 1992-1993 წლების ომამდე, მოსახლეობის უმრავლესობას ქართველები შეადგენდნენ. დღეს ალბათ, ერთ-ერთი ყველაზე მიტოვებული და სევდიანი ქალაქია აფხაზეთის სანაპიროზე. ღამე ჩემი მეგობრის ოჯახში დავრჩი. დიანას დედა ქართველია. მას აფხაზური პასპორტი აქვს. დიანა 26 წლის არის და მსოფლიოს გარშემო მოგზაურობაზე ოცნებობს. ყველა იმ ენაზე უნდა ელაპარაკოს ხალხს, რომლებსაც ინტერნეტით სწავლობს. ინგლისურის გარდა, მას კომუნიკაცია თურქულ, იტალიურ და ფრანგულ ენებზე შეუძლია. “ყველაზე მეტად მინდა პასპორტი ავიღო და სხვადასხვა ქვეყანაში მოგზაურობა დავიწყო,” მეუბნება დიანა. თუმცა, მემგონი ეს ჯერ კიდევ შორეული პერსპექტივაა მისთვის. დიანა აფხაზების იმ 30%-შია, რომლებმაც რუსული პასპორტების აღება ვერ მოასწრეს. აფხაზური პასპორტით მოგზაურობა კი თითქმის შეუძლებელია, რადგან მის დამოუკიდებლობას მხოლოდ ოთხი ქვეყანა აღიარებს. უცხო ენების პრაქტიკას სამსახურში უცხოელებთან გადის. დიანა ტურისტულ გიდად მუშაობს სოხუმში. გამოწვევების მიუხედავად, მას სჯერა, რომ ერთ დღესაც აფხაზეთი ნამდვილად იქნება ძლიერი და მოგზაურობასაც შეძლებს. “ჩვენ პატარა და ლამაზი ქვეყანა ვართ, ძალიან ვცდილობთ ჩვენი უნიკალური კულტურა, ენა და ისტორია შევინარჩუნოთ. მინდა მსოფლიომ ჩვენი დამოუკიდებლობა აღიაროს. ხალხმაც მეტი გაიგოს ჩვენზე და უკეთ გაგვიცნოს.” ამ გოგომ ჩემზე დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა. განსაკუთრებით შთამბეჭდავი იყო მისი სიამაყის განცდა როცა აფხაზეთის მემკვიდრეობაზე მელაპარაკებოდა. კიდევ ერთხელ ცხადად დავინახე, რა გავლენა აქვს იძულებით იზოლაციას ადამიანის ცხოვრებაზე. მეორე დღეს, სანამ გრძელი გზით ისევ თბილისში დავბრუნდებოდი, ვიგრძენი, რომ ჩემი მოგზაურობა აფხაზეთში დასრულებული არ იყო. იანვარში იქ ჩასვლამ იზოლაცია მთელი სიმძაფრით მაგრძნობინა. ეს ალბათ, ჩემს ფოტოებშიც აისახა. როცა მათ ახლოდან ვუყურებ, ვხედავ, რომ ისინი უფრო ცარიელი და ნაცრისფერია, ვიდრე ჩემი სხვა ნამუშევრები. მე მაინც ხალხით გადატვირთულ ადგილებში ცხოვრებას ვარ მიჩვეული და ეს სიცარიელის შეგრძნება ძალიან ახალი იყო ჩემთვის. ფოტოების გადაღებაც ერთგვარი ფორმაა აფხაზეთის გასაცნობად. მაგრამ ჯერ კიდევ ბევრი რამ მაქვს აღმოსაჩენი. აფხაზეთის კულტურის, რიტუალებისა და ტრადიციების შესწავლას დრო დასჭირდება. იქ ყოფნის შემდეგ, თითქოს უკეთ გავიგე რას ნიშნავს იზოლაცია და მარტოობა. რამდენიმე კვირაში, ვირუსის პრევენციის მიზნით, მთელი რეგიონი ჩაიკეტა. ორ თვეზე მეტი აფხაზები და ქართველები თვითიზოლაციაში იყვნენ ისევე როგორც, მთელი დანარჩენი მსოფლიო. გულწრფელად რომ ვთქვა, მარტოობას და იზოლაციას სულაც არ განვიცდი, ვიცი, რომ დროებითია და ადრე თუ გვიან ისევ დავუბრუნდები დატვირთულ და ხმაურიან დღის რეჟიმს. ალბათ, სულ სხვანაირი განცდაა, როცა არ იცი როდის სრულდება იზოლაცია. დღევანდელი სიტუაცია ემპათიისკენ გვიბიძგებს. განსაკუთრებით იმ ადამიანებზე გვაფიქრებს, ვისთვისაც იზოლაცია ყოველდღიურობაა. წყარო: CHAI KHANA ავტორი: მარი ოდინეტი#აფხაზეთი #სოხუმი #გაგრა #ოკუპაცია #sokhumidaily
Tbilisi Daily
Tbilisi · 1 week ago
"ნაცმოძრაობა" ყველგან დააყენებს კანდიდატებს
დიდი ალბათობით, რეგიონებში, თუკი იშვიათი გამონაკლისი არ იქნა, "ნაციონალური მოძრაობა" ყველგან დააყენებს კანდიდატებს, - ამის შესახებ ფრაქცია „ნაციონალური მოძრაობის“ თავმჯდომარე რომან გოცირიძემ ჟურნალისტებთან განაცხადა. მისივე თქმით, კონსულტაციები გრძელდება და მათი მიზანია ფართო კოალიციის შექმნა. „იყო ისეთი შეთავაზებაც კი, რომ ყოფილიყო საერთო სიებიც კი ყოფილიყო, რასაც პარტიები არ გამოეხმაურნენ. ჩვენი მიზანია უფრო მეტი პარტიის გაერთიანება, ვიდრე "ძალა ერთობაშია", მათ შორის ცალკეული ცნობილი და ავტორიტეტული პირების შემოერთება ამ დიდ კოალიციაში. გაერთიანების მომხრე ვიყავით ყოველთვის, ეს დავამტკიცეთ მაშინაც, როცა თბილისში 8 ოლქიდან 6 დავუთმეთ ოპოზიციას და ბოლომდე ეს პროცესი არ არის მისული, ველოდებით და სამწუხაროდ, დრო იკარგება, როცა ორი ოლქი დღესაც არ არის შეთანხმებული. ამიტომ ჩვენ ვემზადებით არჩევნებისთვის და დიდი ალბათობით , რეგიონებში თუკი იშვიათი გამონაკლისი არ იქნა, "ნაციონალური მოძრაობა" დააყენებს ყველგან კანდიდატებს,"- განაცხადა გოცირიძემ.
სალო მე
Tbilisi · 1 year ago
დავიღალე საკუთარ თავთან ამდენი ლაპარაკით, მას ყველაზე კარგად ესმის ჩემი, მაგრამ არასდროს მისმენს. დავიღალე საკუთარ თავთან ყოფნით, შენთან მინდა. ქუჩები სავსეა ვადაგასული ახალგაზრდებით. მე კი ღმერთმა იცის, როგორ ამომივიდა ყელში ამ ერთიდაიგივე გზებზე, ერთიდაიგივე მიმართულებით, ერთიდაიგივე სევდით, ერთიდაიგივე ტკივილებით, ერთიდაიგივე ტანსაცმლით სიარული, ჩემი სიყვარულიც კი მინდა შეიცვალოს უფრო მეტისკენ, მეც ისევ ის ვარ, ვინც გუშინ ვიყავი, გუშინწინ, მაგრამ ეს ძაფი ყოველთვის წყდება, თუ ჩემი სულის უფსკრულში ბავშვობის ამოსაყვანად ვუშვებ, მხოლოდ ტკივილი ეჭიდება და მთელი ძალით ქაჩავს თავისკენ. ახლა საავადმყოფოდან მოვდივარ, მოწევა ამიკრძალა ექიმმა, სხვა დანარჩენი არც არაფერი მახსოვს, ესეც იმიტომ გამახსენდა, რომ სიგარეტს მოვუკიდე. წვიმა რომ იყოს, გავიდოდი, ცას ავხედავდი და ვიოცნებებდი ამერბინა წვიმის წვეთებზე, როგორც ჩემი სახლის კიბის საფეხურებზე, ვიცი, რომ ეს ათიდან ათჯერ სისულელეა, მაგრამ თუ არ ხარ ნორმალური, არანორმალური ხარ და მორჩა. საკუთარი უბედობით, სხვას ვერ დაარწმუნებ ბედისწერის არსებობაში, ბედიც ისეთია, ერთხელ თუ დაგცინა, მერე ჩაბჟირება იცის, მე კი როცა ვითმენ, ჩემი სიჯიუტის იმედი უფრო მაქვს, ვიდრე ნებისყოფის. სულერთი იქნებოდა, არსებობს თუ არა ბედისწერა, მე რომ შენს ნებას მივყვებოდე, უფალო. ახლა კი ვდგავარ და როგორც სისხლიან ზვარაკს, ყელგამოღადრულ ოცნებებს გწირავ, მერე ისევ რომ თავი ვიმართლო და მათ არ ახდენასთან ერთად, ჩემი უღმერთობაც შენ დაგაბრალო, უფალო, რომ თუ ჩუმად ვარ, ეს სიჩუმეც არ არის წმინდა, რადგან ჩემმა სირცხვილმა შვა ის და არა ტკივილმა, რომ თუმცა მინდა დაგინახო, არ ვიცი როგორ დაგენახო, არ ვიცი რა უნდა გითხრა, რომ შენდამი სიყვარული, ადამიანებისგან შენთვის შენივე არსებობის დამტკიცება კი არ არის, არამედ იდეა, მარადიული სიცოცხლის წყაროს, რომელიც სადღაც მეთერთმეტე ციდან კი არ ეშვება, არამედ მათი გულიდან იღებს სათავეს. აი, ახლაც, ასე, უბრალოდ, ზიხარ, წერ ათასი დარდით და საფიქრალით დამძიმებული, მაგრამ იმ ერთ სიკეთის ნამცეცს რაც შენშია, მაინც იმხელა ძალა აქვს, რომ თუ გიტყდება, გულიც სინათლის სხივივით გიტყდება და კი არ კვდება, სიკვდილსაც კი აფერადებს მისგან წამსკდარი სიცოცხლე. სხვისი ნაწილი ხდება, შენგან დამოუკიდებლად აგრძელებს სუნთქვას. ღამით, ღრუბლებს მიღმა დანახული ვარსკვლავებია, საკუთარ სულის სიბნელეში ნაპოვნი სინათლის მარცვლები, ჰო მარცვლები და არა ნამცეცები, რადგან ისინი ისე შეგიძლია დარგო, როგორც ყვავილები, რომლებიც უსათუოდ ამოვლენ და გაიხარებენ. მიმიღე, მიმიღე ისეთი როგორიც ვარ, განა ესეც ლოცვა არ არის? მომაკვდავის არა, მაგრამ განა იმის უკანასკნელი სიტყვები არ არის, ვინც მის ცოდვებს ვერ მოერია? მინდა ჩემს თავსაც იგივე ვუთხრა, რაც ჩემს მეგობარს ვუთხარი სიკვდილის წინ. სანამ თვალის გახელა შეგვიძლია, სანამ ერთი ჩასუნთქვის ძალა მაინც გვაქვს, სანამ გვყავს ვინმე, ვინც შთაგვაგონებს ყოველგვარი შეუძლებლის შეძლებას, სანამ ის რაც გვაიძულებს საკუთარ თავზე ზრუნვას, სხვისადმი უსაზღვრო სიყვარულია, მჯერა, რომ არ დავმარცხდებით. ხომ იცი, რწმენა მთებს ძრავს და თვითონ ის აგებს ამ სიტყვებზე პასუხს, ვისგანაც ეს რწმენა მოდის, ჰოდა, თუ ყოველი განსაცდელი მისგანაა დაშვებული, მათი დაძლევაც ხომ მის მოწყალებაშია, იქნებ უფალიც ისე ელის ჩვენგან მისკენ გადადგმულ ნაბიჯს, როგორც ჩვენ ველით მისგან სასწაულს. ვფიქრობ და უფრო ვრწმუნდები იმაში, რომ ისეთი წვრილმანიც კი, როგორიც სხვისთვის მოდუღებულ ყავის ჭიქაში შაქრის ჩაყრაა, შეიძლება სიცოცხლის მიღმაც ეყოს საგზლად ადამიანს უფლისკენ მიმავალ გზაზე, რადგან მხოლოდ იმ კეთილს საქმეებს აქვს წონა, რომლებიც ჯერ არ აუწონიათ, რომლებიც მხოლოდ ღმერთმა იცის სინამდვილეში რამხელებია, რადგან მიწიდან ვარსკვლავებიც პურის ნამცეცებს ჰგვანან. განა მხოლოდ ადამიანებს... ყოველ დილით, ფანჯრის რაფაზე პურის დაფხვნილ ნამცეცებს რომ ვტოვებდეთ, ჩიტებსაც კი გაუჩნდებოდათ ჩვენი იმედი. სიყვარული ღმერთივითაა და მიუხედავად იმისა, რომ რწმენა უფრო გვაკლია, ვიდრე ემოცია, სიყვარულისგან უფრო ხშირად ვითხოვთ სასწაულს, ვიდრე უფლისგან, მაგრამ სიყვარული ვერასდროს იქნება იმდენად ნამდვილი, როგორც ქრისტეს ჭრილობები თომას შეხებისას. ოდესმე იმაზეც მივიღებთ პასუხს, სად წავა ჩვენი სული ჩვენივე სიკვდილის შემდეგ, მაგრამ ალბათ, მუდამ უპასუხოდ დარჩება კითხვა, სად წავიდა ჩვენი ბავშვობა...