8 votes
0 comments
1 shares
Save
გლობალური პანდემია ნახევარ მილიარდ ადამიანს გააღარიბებს?!
478 views
Headline
Tbilisi · 3 months ago

გლობალური პანდემია ნახევარ მილიარდ ადამიანს გააღარიბებს?

კორონავირუსის კრიზისის გამო სიღარიბის გლობალური მაჩვენებლის მკვეთრი ზრდაა მოსალოდნელი. გაეროს მიერ ჩატარებული კვლევის თანახმად, პანდემიით გამოწვეულმა ეკონომიკურმა კრიზისმა, შესაძლოა ნახევარი მილიარდი ადამიანის სიღარიბე გამოიწვიოს, რაც ბოლო 30 წლის განმავლობაში, პირველი შემთხვევა იქნება.

თუმცა, ამ ეტაპზე კაცობრიობის მთავარი გამოწვევად კვლავ Covid 19-ის ვაქცინის შექმნა რჩება, რაზეც აქტიური მუშაობა მიმდინარეობს.

ამერიკულმა კომპანია Novavax Inc-მა უკვე მოამზადა სატესტო ვაქცინა და ადამიანებზე კლინიკური ცდების დაწყებას, მაისის შუა რიცხვებიდან გეგმავს.

#პანდემია #კორონავირუსი #headline
Headline
Tbilisi · 3 months ago
Similar Posts
Tbilisi Daily
Tbilisi, Georgia · 2 months ago
ყველა ადამიანი, ვინც დაკარგა შემოსავალი, საბოლოო ჯამში მიიღებს მხარდაჭერას - გიორგი გახარია
დღეს ჩვენი მთავრობის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი განხილვის საგანი იქნება ის სოციალურ-ეკონომიკური ღონისძიებები, რომლებიც უკვე დავგეგმეთ, წარვუდგინეთ საზოგადოებას და ჩვენ მივიღებთ, დავაინიცირებთ როგორც საგადასახადო კოდექსში ცვლილებებს, ასევე მთავრობის დადგენილებას, – ამის შესახებ საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა გიორგი გახარიამ მთავრობის სხდომის წინ გამართულ ბრიფინგზე განაცხადა. მისივე თქმით, საგადასახადო კოდექსში ცვლილებები შეეხება სახელმწიფო სუბსიდიას საშემოსავლო გადასახადზე სამუშაო ადგილების შენარჩუნების მიზნით, ხოლო მთავრობის დადგენილება მიმართული იქნება იმ სოციალური ღონისძიებების დასამტკიცებლად, რომელიც შემოსავლის გარეშე დარჩენილი ადამიანების მხარდაჭერას შეეხება. „საგადასახადო კოდექსში ცვლილებები შეეხება იმ მასტიმულირებელ ღონისძიებებს, რომლებიც იქნა მიღებული საშემოსავლო გადასახადის სუბსიდირების თვალსაზრისით კომპანიებისთვის, რაც პირდაპირაა მიმართული, რათა ქვეყანაში მაქსიმალურად შევინარჩუნოთ სამუშაო ადგილები. ხოლო მთავრობის დადგენილება მიმართული იქნება იმ სოციალური ღონისძიებების დასამტკიცებლად, რომელიც უკვე მივიღეთ და გულისხმობს როგორც ექვსი თვის განმავლობაში იმ მოქალაქეების მხარდაჭერას, რომელთაც სამსახური დაკარგეს, ისე მათ მხარდაჭერას, რომლებიც იყვნენ თვითდასაქმებულები. ჩვენ მაქსიმალურად გავამარტივებთ ამ მექანიზმებს და მერწმუნეთ ყველა ადამიანი, ვინც საბოლოო ჯამში დაკარგა შემოსავალი მიიღებს ასეთ მხარდაჭერას. გარდა ამისა, მოგეხსენებათ, რომ ექვსი თვის განმავლობაში 600 ლარის ოდენობის მხარდაჭერას მიიღებენ სოციალურად შეჭირვებული ოჯახები, რომელთა ქულებიც არის 65 000- დან 100 000-მდე და ეს შეეხება მრავალშვილიან ოჯახებს, შშმ პირებს, რომლებიც 16 წლამდე არიან და ყველა იმ ადამიანს, რომელსაც პირველ რიგში სახელმწიფოს მხრიდან სჭირდება მხარდაჭერა,” – განაცხადა პრემიერ-მინისტრმა.#კორონავირუსი #ეკონომიკა #დახმარება #გიორგიგახარია #tbilisidaily
Headline
Tbilisi, Georgia · 2 months ago
The New York Times: რუსეთი ათწლეულებია ვირუსული ეპიდემიებზე დეზინფორმაციას ავრცელებს
რუსეთის ხელისუფლება, სხვადასხვა ეპიდემიის გამომწვევი ვირუსების ხელოვნური წარმოშობის თაობაზე ყოველთვის ავრცელებდა ცრუ ინფორმაციას, რათა შემცირებულიყო ნდობა აშშ-ის ჯანდაცვის ორგანოების მიმართ. აღნიშნულის შესახებ ნათქვამია The New York Times-ის სტატიაში, რომელიც საკითხის ექსპერტებზე და სხვადასხვა სახის მასალებზე (მათ შორის რუსულზე) დაყრდნობით არის მომზადებული. საუბარია ე.წ. ღორის გრიპზე (H1N1), ებოლასა და კორონავირუსზე, რომელთა შესახებ დეზინფორმაციის გავრცელების ინიციატორად თავად რუსეთის პრეზიდენტი ვლადიმირ პუტინი არის მოხსენიებული. სტატიაში ნათქვამია, რომ ჯერ კიდევ „ცივი ომის“ პერიოდში, სსრკ-ის სახელმწიფო უსაფრთხოების კომიტეტი (KGB) მოიხსენიებდა შიდსს (HIV/AIDS), როგორც ამერიკელი სამხედროების მიერ შექმნილ ინფექციას, რომელიც აფრიკის კონტინენტის მოსახლეობის გასანადგურებლად იყო მიმართული. 2009 წლის ივნისში, Russia Today-ის (ამჟამინდელი RT) ეთერში ამერიკელი ჟურნალისტი, ეროვნული უსაფრთხოების სააგენტოს (NSA) ყოფილი თანამშრომელი, ვინმე უეინ მედსენი რამდენჯერმე გამოჩნდა. მედსენი ამტკიცებდა, რომ H1N1 (ე.წ. ღორის გრიპი) ვალტერ რიდის სახელობის საარმიო სამეცნიერო-კვლევითი ინსიტუტის საიდუმლო ლაბორატორიებში შეიქმნა. მას შემდეგ ზემოხსენებული პიროვნება RT-ის ხშირი სტუმარი გახდა. 2014 წელს ლიბერიულმა გამოცემა The Daily Observer-მა გამოაქვეყნა ამერიკელი პროფესორის სირილ ბროდერიკის სტატია, სადაც ნათქვამი იყო, რომ ებოლას ვირუსი აშშ-ის ბიოლოგიურ იარაღს წარმოადგენდა, აფრიკის კონტინენტზე ამ ქვეყნის სამხედრო-სამრეწველო დომინირების მოსაპოვებლად. აღნიშნულის შესახებ სიუჟეტი რა თქმა უნდა რუსული RT-ის ეთერშიც მოხვდა, სადაც წამყვანმა განაცხადა, რომ „შეერთებული შტატები ასეულობით მილიონს ხარჯავს ამ ვირუსის მსხვერპლთა ოჯახების დასახმარებლად, მაგრამ ამით, მათ ნდობას მაინც ვერ მოიპოვებს“. The New York Times-ის სტატიაში ნათქვამია, რომ ვირუსული ეპიდემიის თაობაზე რუსული დეზინფორმაციის გავრცელება სოციალურ ქსელებში, ტროლების აქტიური მონაწილეობით ხდება. მაგალითად, ებოლას ეპიდემიის დროს Twitter-ზე ხშირად იყო შეტყობინებები ინგლისურ ენაზე იმის თაობაზე, რომ ეს ვირუსი „ჩვეულებრივი ბიო-იარაღია და მთავრობის შექმნილია“. ვირუსების წარმოშობის გარდა, რუსეთის პროპაგანდისტული/დეზინფორმაციული მანქანა აქტიურად ცდილობს ძირი გამოუთხაროს დასავლეთში შექმნილი ვაქცინის უსაფრთხოების მიმართ, საზოგადოებრივი ნდობის არსებობას. ასე მაგალითად, რუსული ინტერნეტ-ტროლებისა და სახელმწიფო მედიასაშუალებების ცნობით, „ვირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინა აუტიზმს“ იწვევდა. ექსპერტთა მოსაზრებით, კრემლის დეზინფორმაციის მიზანია პანდემიის გავრცელების პრევენციისთვის და დასავლური ქვეყნების საზოგადოებრივი უსაფრთხოებისთვის მნიშვნელოვანი ზიანის მიყენება. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა თებერვლის ბოლოს გაავრცელა ინფორმაცია იმის თაობაზე, რომ ყალბი Facebook, Twitter და Instagram ანგარიშები აქტიურად ავრცელებენ დეზინფორმაციას კორონავირუსის თაობაზე. დეზინფორმაციის ძირითადი შინაარსი მდგომარეობდა იმაში, რომ COVID-19 ბიოლოგიურ იარაღს წარმოადგენს, რომელიც ცენტრალურმა სადაზვერვო სამამრთველომ (CIA) ეკონომიკური ომის საწარმოებლად შექმნა. წყარო: The New York Times#coronavirus #disinformation #russia #headline
Headline
Tbilisi, Georgia · 2 months ago
კორონავირუსის პანდემიის ფონზე კიბერუსაფრთხოება სულ უფრო აქტუალური ხდება
დღესდღეობით კიბერდამნაშავეები, კორონავირუსის გავრცელების პარაელელურად, სულ უფრო მეტად ვითარდებიან და ზიანს აყენებენ კიბერსივრცის დაუცველ ნაწილს, რაც ტრანსნაციონალური საფრთხის წინაშე აყენებს მთელ მსოფლიოს. რა წარმოადგენს ყველაზე ფართომასშტაბიან კიბერ საფრთხეს, რომელიც კორონავირუსულ პანდემიასთან არის კავშირში? როგორ შეიძლება პირადი მონაცემების, კუთვნილი ორგანიზაციის თუ მასში დასაქმებულების უსაფრთხოების დაცვა არსებულ პერიოდში? „ფიშინგი (Phishing) და სოციალური ინჟინერიის თაღლითობები“ - კომპანია Norton-ის უსაფრთხოების სპეციალისტების თქმით, კიბერდამნაშავეები კორონავირუსის თემატიკით დატვირთულ ელ-ფოსტას სულ უფრო ხშირად გზავნიან, რომელიც შენიღბულია ისეთი რეპუტაციის მქონე ორგანიზაციების სახელით, როგორებიც მაგალითად აშშ-ის დაავადებათა კონტროლის ცენტრი (CDC) ან ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციაა (WHO). ე.წ. Phishing mail სოციალური ინჟინერიის თაღლითობის სახეს წარმოადგენს, რომელიც განმარტებულია როგორც თავდასხმის სახეობა, „პირადი ინფორმაციის მისაღებად/მოსაპოვებლად, ელ-ფოსტის ან მავნე ვებ-გვერდების გამოყენებით, სანდო ორგანიზაციის საფარი ნიღბით“. ასე მაგალითად, ზოგიერთი Phishing mail მიმღებს/ადრესატს სთავაზობს „კორონავირუსისგან თავდასაცავად საჭირო სამედიცინო რჩევებს, რომელიც ჯანდაცვის პროფესიონალების მიერაა შემუშავებული“. ზემოხსენებული საფრთხისგან თავდასაცავად, საკითხის სპეციალისტები რამდენიმე რჩევას აძლევენ ინტერნეტ-მომხმარებლებს: პირველი - მომხმარებელი უნდა მოერიდოს ელ-ფოსტაზე გამოგზავნილ ისეთ ბმულებზე გადასვლას, ან თანდართული ფაილის გახსნას, რომელიც ე.წ. junk email-ს წარმოადგენს; მეორე - მომხმარებელმა COVID-19-ის თაობაზე ინფორმაციის მისაღებად მხოლოდ სანდო წყაროები უნდა გამოიყენოს, მაგალითად ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ვებ-გვერდი; მესამე - არ უნდა გაეცეს პასუხი არათემატურ ან ე.წ. junk email-ს; მეოთხე - მომხმარებელმა არ უნდა გააზიაროს პირადი ან ფინანსური სახის ინფორმაცია, თუ მას ამას სთხოვენ; მეხუთე - მომხმარებელმა არ უნდა განახორციელოს შემოწირულობა „საქველმოქმედო ორგანიზაციისთვის“, თუ აღნიშნული ორგანიზაციის რეალური ვინაობა გადაუმოწმებელია. დეზინფორმაცია - ყველასთვის ცნობილია, რომ ყალბი და შეცდომაში შემყვანი ინფორმაციის ინტერნეტის მეშვეობით გავრცელება საკმაოდ პოპულარული და მარტივი მეთოდია (თუნდაც საქართველოში რუსული დეზინფორმაციული კამპანიის მოყვანაც საკმარისია, რედ.). ამ მიმართულებით, დეზინფორმაცია, განსაკუთრებით სოციალურ ქსელებში გამოიყენება უსაფუძვლო შიშისა და პანიკის (როგორც ეს 5G ინტერნეტის შემთხვევაში დაიწყო, რედ.), ზოგიერთ შემთხვევაში ქსენოფობიისა და რასიზმის გასავრცელებლად. COVID-19-ის თაობაზე დეზინფორმაციის თავიდან ასარიდებლად და ინფორმაციის წყაროების ავთენტურობის დასადასტურებლად, უმჯობესია მაღალი რეპუტაციის მქონე ორგანიზაციების პირად გვერდებზე თუ პროფილებზე ინფორმაციის მოძიება/გადამოწმება. „ყალბი საქონელი“ - კორონავირუსული პანდემიის პარალელურად საკმაოდ მოთხოვნადი გახდა ჯანმრთელობის დასაცავად საჭირო სამედიცინო აღჭურვილობა (პირბადე, ხელთათმანები და ა.შ.), რაც შესანიშნავ პლაცდარმს ქმნის ე.წ. ყალბი საქონლის ბაზრის შესაქმნელად. ინტერნეტ-მომხმარებლების ნაწილისთვის, კიბერ დამნაშავეების მხრიდან ხდება ზემოხსენებული ტიპის პოპულარული პროდუქციის შეთავაზება, რაც ავტომატურად დეზინფორმაციის ან ისტერიის მსხვერპლად აქცევს თითოეულ ადამიანს. კიბერუსაფრთხოება ყველა დონეზე - კორონავირუსული პანდემიის გამო, უამრავი დასაქმებული სახლის პირობებში მუშაობს და უამრავი კომპანია გადავიდა დისტანციური სამუშაო რეჟიმის პოლიტიკაზე. შესაბისად, დასაქმებუელბი მხრიდან აუცილებელი გახდა კიბეუსაფრთხოების მკაცრი პროტოკოლების დაცვა, ისე, რომ არ მოხდეს განსაკუთრებით სენსიტიური მონაცემების „არასასურველ ხელში“ მოხვედრა. ამავდროულად, კიბერუსაფრთხოება მნიშვნელოვან საზრუნავს წარმოადგენს სამთავრობო/საჯარო ორგანიზაციებისთვის. კორონავირუსული პანდემია იდეალური პლაცდარმია კიბერდამნაშავეებისთვის, რათა მათ შეძლონ საჭირო ინფორმაციის „მოპარვა“ სამთავრობო ქსელებიდან, ან თუნდაც ე.წ. უსაფრთხო მესენჯერებიდან. წყარო: "For Cybercriminals, a Global Pandemic Presents an Opportunity" (17.04.2020),#coronavirus #Cyber #Criminal #Misinformation #headline
Headline
Tbilisi, Georgia · 2 months ago
ჯანმოს პრესსპიკერი – ვირუსი არსად წასვლას არ აპირებს, კორონავირუსთან ერთად ცხოვრება უნდა ვისწავლოთ
დევიდ ნაბარომ მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის პრესსპიკერმა განცხადება გააკეთა. მისი თქმით მალე მსოფლიოსთვის პირბადის გამოყენება ნორმად იქცევა. „ეს ვირუსი არსად წასვლას არ აპირებს. ჩვენ არ ვიცით ადამიანები მის მიმართ იმუნურები იქნებიან თუ არა. არც ის ვიცით როდის გვექნება ვაქცინა. ჩვენ ახალ რეალობასთან შეგუება მოგვიწია, მოგვიწია მაგალითად მაშინ, როცა გავიგეთ რომ აივ ინფექცია სქესობრივი გზით გადადის. ამჯერადაც ამ ახალ რეალობას უნდა შევეგუოთ. უნდა ვისწავლოთ კორონავირუსთან ერთად ცხოვრება““, – განაცხადა დევიდ ნაბარომ. კორონავირუსს მსოფლიო უკვე რამდენიმე თვეა ებრძვის. ჩინეთში სადაც კორონა ვირუსის შემთხვევები ბოლო პერიოდში თითქმის არ ფიქსირსებოდა ბოლო 24 საათში 108 ახალი შემთხვევა დაფიქსირდა. ამ პერიოდისათვის ყველაზე მძიმე მდგომარეობა ამერიკის შეერთებულ შტატებშია სადაც ახალი კორონა ვირუსით დაავადებულ ადამიანთა რიცხვი ნახევარ მილიონს აჭარბებს. წყარო - CNN#covid19 #coronavirus #headline #WHO
Headline
Tbilisi, Georgia · 2 months ago
აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი: სომხეთი და აზერბაიჯანი ხელშეკრულებას არღვევენ
აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა 28 აპრილს გამოაქვეყნა ანგარიში „2019 წელს, იარაღის კონტროლზე, გავრცელებასა და განიარაღებაზე არსებული შეთანხმებებისა და ვალდებულებების დაცვა-შესრულების შესახებ“. ზემოთ აღნიშნული ყოველწლიური დოკუმენტი მიმართულია შეიარაღების კონტროლის დარღვევებზე და მსოფლიოს სახელმწიფოების მიერ მის შეუსრულებლობაზე. ანგარიშის მიხედვით, სამხრეთ კავკასიური 2 სახელმწიფო - სომხეთი და აზერბაიჯანი არღვევს „ევროპის კონვენციური შეირაღებული ძალების შესახებ“ ხელშეკრულებას, ცნობილს როგორც CFE (The Treaty on Conventional Armed Forces in Europe). აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის მიერ გამოქვეყნებულ დოკუმენტში ნათქვამია, რომ სომხეთის თავდაცვის ძალების ქვეითთა საბრძოლო მანქანების (ქსმ) საერთო რიცხვი, 2019 წლის მოცემულობით აჭარბებს ხელშეკრულებით განსაზღვრული შეიარაღების რაოდენობას, ხოლო ამავე ხელშეკრულებით განსაზღვრული სხვა ვალდებულებების შეუსრულებლობა შეშფოთების საფუძველს იძლევა. რაც შეეხება აზერბაიჯანს, ამ სახელმწიფოს შეიარაღებული ტექნიკის ჯამური რაოდენობა ასევე აჭარბებს დადგენილ რიცხვს, ხოლო სხვა ვალდებულებების შეუსრულებლობა აგრეთვე იძლევა შეშფოთების საფუძველს. დამატებით, ოფიციალურმა ბაქომ ვერ შეძლო 2019 წლის მანძილზე ჩატარებული სამხედრო წვრთნების საერთო რაოდენობის წარმოდგენა, რომელიც ე.წ. VD11 დოკუმენტის, იგივე Vienna document on Confidence-ის საფუძველზე ევალებოდა. The Treaty on Conventional Armed Forces in Europe (CFE) „ცივი ომის“ ბოლო წლებში შეიქმნა და ევროპის ტერიტორიაზე (ატლანტიკის ოკეანედან ურალის მთებამდე) არსებული კონვენციური სამხედრო შეიარაღების ძირითად კატეგორიებზე გარკვეული შეზღუდვები დააწესა, ხოლო ამავე შეიარაღების გადამეტებული/ჭარბი რაოდენობის განადგურებას მოითხოვს. „ცივი ომის“ პერიოდში მიღებული ხელშეკრულების მიზანს წარმოადგენდა იმ თანაბარი „შუალედის“ პოვნა, რომელიც ჩრდილო-ატლანტიკური ალიანსის (ნატო) და ე.წ. ვარშავის პაქტის მონაწილე ქვეყნებს დააბალანსებდა. „ნატოსთვის“ და „ვარშავის პაქტის“ მონაწილე ქვეყნებისთვის დადგენილია 20 000 ერთეული ტანკის, 30 000 ერთეული ამფიბიური საბრძოლო მანქანის, 20 000 ერთეული მძიმე საარტილერიო დანადგარის, 6 800 ერთეული საბრძოლო თვითმფრინავის და 2 000 ერთეული საბრძოლო ვერტმფრენის ყოლა ხელშეკრულების გავრცელების ტერიტორიაზე. თითოეული ზემოხსენებული ალიანსის წევრ-სახელმწიფოებზე იყოფოდა შეირაღების აღნიშნული რაოდენობა (საბჭოთა კავშირისთვის დაწესებული ლიმიტი 1992 წელს რვა სახელმწიფოზე განაწილდა). ნებისმიერი სახელმწიფოსთვის იარაღის ასიმეტრიული (გადაჭარბებული) რაოდენობის თავიდან ასაცილებლად, ცალკეული ქვეყნებისთვის აიკრძალა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული რაოდენობის მესამედზე მეტის ყოლა. 2007 წელს, რუსეთმა ფორმალურად „შეაჩერა“ ხელშეკრულებაში მისი მონაწილეობა, ხოლო 2015 წლის 10 მარტს, „ნატოს მხრიდან დოკუმენტით ნაკისრი ვალდებულებების დე-ფაქტო რღვევაზე აპელირებით“, სრულად დატოვა ის. რაც შეეხება ე.წ. ვენის დოკუმენტს (VD11), მასში შემდეგი რამ არის გათვალისწინებული: 1. სახელმწიფოებმა ერთმანეთს უნდა მიაწოდონ ინფორმაცია სამხედრო ძალების რაოდენობის, მათ შორის ცოცხალი ძალისა და შეიარაღებული ტექნიკის თაობაზე, ასევე განლაგების გეგმაზე და ბიუჯეტზე; 2. სახელმწიფოებმა უნდა წარადგინონ სამხედრო საქმიანობის (მათ შორის ჩატარებული წვრთნების) შესახებ ინფორმაცია; 3. წლის მანძილზე უნდა შემოწმდეს მათი 3 სამხედრო ობიექტი (გამოირიცხება გარკვეული განსაკუთრებული მნიშვნელობის ტერიტორიები); 4. მიიწვიონ უცხო ქვეყნების წარმომადგენლები მათ მიერ განხორციელებულ აქტივობებში მონაწილეობის მისაღებად. აქვე იგულისხმება ჟურნალისტების ჩართვა სამხედრო საქმიანობის გასაშუქებლად; 5. სამხედრო აქტივობის ან დაძაბულობის დროს ითანამშრომლონ და მიიღონ კონსულტაციები. მომზადებულია რატი ერისთავის მიერ.#USA #state #department #Armenia #Azerbaijan #treaty #arms #headline
Tbilisi Daily
Tbilisi, Georgia · 3 months ago
შანსი გაჩნდა, რომ ეპიდემიამ საქართველოში ნაკლები დანაკარგით გადაიაროს - შოთა ცანავა
შანსი გაჩნდა, რომ ეპიდემიამ საქართველოში ნაკლები დანაკარგით გადაიაროს, – ამის შესახებ ლუგარის ლაბორატორიის ბიოუსაფრთხოებისა და განსაკუთრებით საშიში პათოგენების დეპარტამენტის უფროსმა, შოთა ცანავამ საქართველოს პირველი არხის საინფორმაციო გამოშვებაში „მოამბე“ განაცხადა. მისი თქმით, ეპიდემია გადაივლის, მაგრამ რის ხარჯზე, რა დანაკარგებითა და რა შენაძენით, ამას სპეციალისტები განსაზღვრავენ. „ეს შანსი გაჩნდა, რომ ნაკლები დანაკარგით გამოვიდეთ. რაც შეეხება საკითხსმ ეპიდემიამ გადაიარა თუ არა, ახლა პიკზე ვართ თუ არა და ა.შ, ეს პროფესიული საკითხებია. ამას ჩვენ – ეპიდემიოლოგები, ექიმები განვსაზღვრავთ და გეტყვით. საზოგადოებას არ ვუმალავთ ჩვენ არც ერთ ნაბიჯ. ეპიდემიამ უნდა გადაიაროს, სხვა გზა არ არის, უნდა გადაიაროს, მაგრამ რის ხარჯზე, რა ხარჯზე, რა დანაკარგებით, რა შენაძენით, ამას განვსაზღვრავთ“,- განაცხადა ცანავამ.#კორონავირუსი #პანდემია შოთაცანავა #დარჩისახლში #tbilisidaily
საბრალდებო დასკვნა
Tbilisi, Georgia · 1 week ago
არუნდატი როი - პანდემია პორტალია
ვისღა შეუძლია წარმოთქვას ფრაზა „ვირუსულად გავრცელდა“ ისე, რომ შიშმა არ აიტანოს? ვისღა შეუძლია შეხედოს საგნებს – კარის სახელურს, მუყაოს ყუთს, ბოსტნეულის ტომარას – ისე, რომ არ წარმოიდგინოს მათზე შემოჯარული უხილავი, უკვდავი, უსიცოცხლო, ჯამისებრი საწოვარებით დაწინწკლული ბურთულები, რომლებიც ჩვენს ფილტვებზე მიმაგრებას ელიან? ნამდვილი შიშის გარეშე ვისღა შეუძლია იფიქროს უცხო ადამიანის კოცნაზე, ავტობუსში ასვლაზე ან ბავშვის სკოლაში გაშვებაზე? ვისღა შეუძლია რისკების გამოთვლის გარეშე იფიქროს ყოველდღიურ სიამოვნებაზე? რომელი ჩვენგანი არ არის ცრუ ეპიდემიოლოგი, ვიროლოგი, სტატისტიკოსი და წინასწარმეტყველი? რომელი მეცნიერი ან ექიმი არ ლოცულობს ფარულად სასწაულისთვის? რომელი მღვდელი არ ემორჩილება – ფარულად მაინც – მეცნიერებას? და თუნდაც ვირუსის გავრცელების ფონზე, ვინ არ ააღელვა დიდ ქალაქებში ჩიტების ჭიკჭიკის გაძლიერებულმა ხმამ, გადასასვლელებზე ფარშევანგების ცეკვამ და დადუმებულმა ზეცამ? მსოფლიოში ინფიცირებულთა რაოდენობამ მილიონს გადააჭარბა. დაღუპულია 50 ათასზე მეტი ადამიანი. შესაძლოა ასობით ათასი ან უფრო მეტი კიდევ დაინფიცირდეს. ვირუსი თავისუფლად გადაადგილდა სავაჭრო გზებთან და საერთაშორისო კაპიტალთან ერთად, და მისმა თანმხლებმა საშინელმა ავადმყოფობამ ადამიანები თავიანთ ქვეყნებში, ქალაქებსა და სახლებში გამოკეტა. თუმცა კაპიტალის მოძრაობისგან განსხვავებით, ეს ვირუსი გავრცელებისკენ ისწრაფვის და არა მოგებისკენ. მან გაუაზრებლად, გარკვეული დოზით დინებას მიმართულება შეუცვალა. მასხრად აიგდო საიმიგრაციო კონტროლი, ბიომეტრია, ციფრული კონტროლი და სხვა ნებისმიერი სახის მონაცემთა ანალიზი. ჯერჯერობით ყველაზე მეტად გავრცელდა მსოფლიოს ყველაზე მდიდარ, ძლიერ ქვეყნებში, მწყობრიდან გამოიყვანა კაპიტალიზმის ძრავა. შესაძლოა, დროებით, მაგრამ საკმაო დროით იმისთვის, რომ მისი ნაწილები შევისწავლოთ, რათა შევაფასოთ და გადავწყვიტოთ, მისი შეკეთება გვირჩევნია, თუ უკეთესი ძრავის ძიება. სამთავრობო პირები, რომლებიც პანდემიის მართვას ხელმძღვანელობენ, გატაცებით საუბრობენ ომზე. ისინი „ომს“ როგორც მეტაფორას კი არა, პირდაპირი გაგებით იყენებენ. და ეს მართლაც რომ ომი იყოს, ვინ მოემზადებოდა აშშ-ზე უკეთ? წინა ხაზის მებრძოლებს ნიღბებისა და ხელთათმანების ნაცვლად – იარაღები, „ჭკვიანი ბომბები“, ბუნკერის ასაფეთქებლები, წყალქვეშა ნავები, რეაქტიული გამანადგურებლები და ატომური ბომბები რომ სჭირდებოდეთ, იქნებოდა კი მათი დეფიციტი? ღამღამობით ნახევარი მსოფლიოს დაშორებით, ზოგიერთი ჩვენგანი ნიუ-იორკის გუბერნატორს გაუგებარი აღტაცებით უყურებს. თვალს ვადევნებთ სტატისტიკას და ვისმენთ ამბებს ამერიკის გადატვირთულ საავადმყოფოებზე, დაბალანაზღაურებად, მუშაობით გადამწვარ ექთნებზე, რომლებსაც ნიღბების ნაგვის ჩანთებისგან და ძველი საწვიმრებისგან დამზადება უწევთ, რომლებიც ყველაფერს რისკავენ ავადმყოფის დასახმარებლად. ვისმენთ ამბებს, როგორ ეცილებიან შტატები ერთმანეთს ვაჭრობაში სასუნთქი აპარატების მისაღებად; ვისმენთ ექიმების დილემის შესახებ, რომლებსაც უწევთ არჩევანი გააკეთონ, ვინ მიიღებს სასუნთქ აპარატს და ვის გაწირავენ სასიკვდილოდ. ჩვენ კი ჩვენთვის ვფიქრობთ, „ღმერთო ჩემო! ეს ამერიკაა!“ ტრაგედია არის უეცარი, ნამდვილი, მასშტაბური და ის ჩვენს თვალწინ იშლება. თუმცა ეს არ არის ახალი. ეს იმ მატარებლის მარცხია, წლების განმავლობაში რომ გზიდან ვარდებოდა. ვის აღარ ახსოვს ვიდეოები „გადაგდებულ პაციენტებზე“ – იმ ავადმყოფებზე, რომლებსაც ჯერ კიდევ საავადმყოფოს პერანგი ეცვათ, საჯდომი მოშიშვლებოდათ და რომლებსაც მალულად იშორებდნენ ქუჩის კუთხეში? საავადმყოფოების კარი ძალიან ხშირად დახურულა ამერიკის უიღბლო მოქალაქეებისთვის, მიუხედავად იმისა, რამდენად სერიოზული იყო მათი ავადმყოფობა ან როგორ იტანჯებოდნენ. ახლა მაინც აღარ ხდება ასე – რადგან ახლა, ვირუსის ხანაში ღარიბი ადამიანის ავადმყოფობამ შეიძლება მდიდრის ჯანმრთელობას ავნოს. და ახლა, ამ პერიოდშიც კი ბერნი სანდერსს, სენატორს, რომელიც საყოველთაო ჯანდაცვის ხისტ კამპანიას ეწეოდა, თავისსავე პარტიაშიც კი თეთრი სახლისთვის შეუფერებლად მიიჩნევენ. ჩემს ქვეყანაზე რაღა ვთქვა, ჩემს მდიდარ-ღარიბ ქვეყანაზე, ინდოეთზე – სადღაც ფეოდალიზმსა და რელიგიურ ფუნდამენტალიზმს, კასტურობასა და კაპიტალიზმს შორის გაჭედილზე, რომელსაც რადიკალი მემარჯვენე ინდუსი ნაციონალისტები მართავენ. დეკემბერში, სანამ ჩინეთი ვირუსს უჰანში ებრძოდა, ინდოეთის მთავრობას ასობით ათასი მოქალაქის საპროტესტო გამოსვლასთან უწევდა გამკლავება. მოქალაქეები მუსლიმთა წინააღმდეგ მიღებულ დისკრიმინაციულ კანონს აპროტესტებდნენ. COVID-19-ის პირველი შემთხვევა ინდოეთში 30 იანვარს დადასტურდა, დელი მხოლოდ რამდენიმე დღის შემდეგ დატოვა რესპუბლიკის დღის აღსანიშნავი აღლუმის საპატიო სტუმარმა, ამაზონის ტყის მშთანთქმელმა და COVID-ის უარმყოფელმა ჯაირ ბოლსონარომ [ბრაზილიის პრეზიდენტი]. თუმცა თებერვალში უამრავი საქმე იყო საიმისოდ, რომ მმართველი პარტიის დღის წესრიგში ვირუსის საკითხი დაეყენებინათ. თვის ბოლოს პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ვიზიტი იყო დაგეგმილი. ის მიიტყუეს იმ დაპირებით, რომ გუჯარათის შტატის სპორტულ მოედანზე მილიონიან აუდიტორიას დაახვედრებდნენ. ამ ყველაფერმა ბევრი დრო და ფული წაიღო. შემდეგ იყო დელის საკანონმდებლო ასამბლეის არჩევნები, რომელშიც პარტია ბჰარატია ჯანატა („ხალხის პარტია“) დამარცხებისთვის იყო განწირული, ძალისხმევის გაორმაგების მიუხედავად – მავნე, ყველაფრის მკადრებელი ინდუსნაციონალისტური კამპანიით. ეს კამპანია ფიზიკური ძალადობისა და „მოღალატეების“ ამოხოცვის მუქარით იყო გაჯერებული. ისინი მაინც დამარცხდნენ [ბჰარატია ჯანატა მეორე ადგილზე გავიდა]. ამიტომ ამ დამცირებაში ბრალდებული მუსლიმები უნდა დაესაჯათ. შეიარაღებული ინდუსი ვიჯილანტების ბრბომ დელიში, მუშათა კლასის დასახლებაში მცხოვრებ მუსლიმებს შეუტია. მათ პოლიციაც უმაგრებდა ზურგს. გადაწვეს სახლები, მაღაზიები, მეჩეთები და სკოლები. საპასუხოდ იმ მუსლიმებმაც შეუტიეს, რომლებიც ამბის ასეთ განვითარებას ელოდნენ. დაიღუპა 50-ზე მეტი ადამიანი. ათასობით ადამიანი ადგილობრივ სასაფლაოებზე მდებარე დევნილთა ბანაკებში გადასახლდა. ჯერ კიდევ დასახიჩრებული გვამებისგან ბინძურ, მყრალ საკანალიზაციო ქსელს ასუფთავებდნენ, როდესაც მთავრობის წევრებმა პირველი შეხვედრა გამართეს COVID-ის შესახებ და ინდოელთა უმეტესობამ პირველად გაიგო „ხელის სანიტაიზერის“ შესახებ. მარტის თვეც დატვირთული იყო. პირველი ორი კვირა დაეთმო ცენტრალურ შტატში, მადჰია-პრადეშში მთავრობის კონგრესს და „ხალხის პარტიის“ მთავრობის დანიშვნას. 11 მარტს ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ COVID-19 პანდემიად გამოაცხადა. ორი დღის შემდეგ, 13 მარტს ჯანდაცვის მინისტრმა კი განაცხადა, რომ კორონა „ჯანმრთელობისთვის არ არის საგანგაშო“. საბოლოოდ, 19 მარტს ინდოეთის პრემიერ-მინისტრმა ერს მიმართა. ბევრი არ უვარჯიშია. მან უბრალოდ საფრანგეთისა და იტალიის სტრატეგიები მიითვისა. გაგვაფრთხილა „სოციალური დისტანცირების“ საჭიროებაზე (ეს მარტივი გასაგებია საზოგადოებისთვის, რომელიც ასე ღრმად არის ჩაფლული კასტურ წყობაში) და 22 მარტიდან კომენდანტის საათი გამოაცხადა. არაფერი უთქვამს იმაზე, თუ რის გაკეთებას აპირებდა მთავრობა კრიზისის დროს, თუმცა ხალხს სთხოვა, გამოსულიყვნენ აივნებზე და ჯანდაცვის მუშაკებთან მისასალმებლად ქვაბებსა და ტაფებზე დაეკრათ. პრემიერ-მინისტრს იმ დრომდე არც კი ეხსენებინა, ინდოეთი რომ კვლავ ეწეოდა დამცავი და სასუნთქი აღჭუღვილობების ექსპორტს. ნაცვლად იმისა, რომ ეს აღჭურვილობა საავადმყოფოებისა და სამედიცინო პერსონალისთვის შემოენახათ. გასაკვირი არც იყო, ნარენდა მოდის [პრემიერ-მინისტრის] წინადადებას დიდი ენთუზიაზმით რომ შეხვდნენ. ურტყამდნენ ქვაბებს, ცეკვავდნენ და აწყობდნენ პროცესიებს. მთლად სოციალური დისტანცირებაც არ გამოვიდა. მომდევნო დღეებში კი კაცი წმინდა ძროხის ნაკელის გროვაში ჩახტა, ხოლო „ხალხის პარტიის“ მხარდამჭერებმა ძროხის შარდის სმის წვეულებები გამართეს. ობიექტურობისთვის ისიც უნდა ითქვას, რომ ბევრმა მუსლიმურმა ორგანიზაციამ გამოაცხადა, რომ ყოვლისშემძლე [ღმერთი] იყო პასუხი ვირუსისთვის და მორწმუნეებს მეჩეთებში შეკრებისკენ მოუწოდა. 24 მარტს, საღამოს 8 საათზე მოდი ტელეკრანზე ისევ გამოჩნდა და გამოაცხადა, რომ შუაღამის შემდეგ მთელი ინდოეთი მკაცრი თვითიზოლაციის რეჟიმზე გადაერთვებოდა. მისივე თქმით, იზღუდებოდა კერძო და საზოგადოებრივი ტრანსპორტის გადაადგილება. ისიც დასძინა, რომ ამ გადაწყვეტილებას იღებდა არა როგორც პრემიერ-მინისტრი, არამედ როგორც ჩვენი ოჯახის უხუცესი. ვის შეუძლია გადაწყვიტოს, რომ 1.38-მილიარდიანი სრულიად მოუმზადებელი მოსახლეობა თვითიზოლაზიაში გადავიდეს? თან ისე, რომ ამის შესახებ 4 საათით ადრე ატყობინებ. მან ეს მთავრობასთან შეუთანხმებლად გადაწყვიტა, მთავრობას კი ამ გადაწყვეტილების საზიანო შედეგებთან გამკლავება მოუწევს. ინდოეთის პრემიერ-მინისტრი მოქალაქეებს მოიაზრებს მტრულ ძალად, რომელსაც თავს მოულოდნელად უნდა დაესხა და არასდროს ენდო – მისი მეთოდები სწორედ ასეთ შთაბეჭდილებას ტოვებს. და ვიყავით თვითიზოლაციაში. ჯანდაცვის ბევრი სპეციალისტი და ეპიდემიოლოგი ამ ნაბიჯს მიესალმა. შეიძლება, ისინი თეორიულად მართლები არიან. თუმცა, ცხადია, არცერთ მათგანს არ შეუძლია მხარი დაუჭიროს დამღუპველ რამეს – გეგმის არქონას. ან მზაობას, ანუ მსოფლიოს ყველაზე დიდ, სადამსჯელო იზოლაციას, რომელიც ბოლოს დასახული მიზნების სრულიად საპირისპირო მოვლენად იქცა. კაცმა, რომელსაც სეირის ყურება უყვარს, თვითონვე შექმნა ყველა სეირის სეირი. სანამ შეშფოთებული მსოფლიო აკვირდებოდა, ინდოეთმა ყველა თავისი სირცხვილი გამოააშკარავა – სისასტიკე, სტრუქტურულობა, სოციალური და ეკონომიკური უთანასწორობა, გაუხეშებული ინდიფერენტულობა ტანჯვის მიმართ. იზოლაციამ იმ ქიმიური ექსპერიმენტივით იმუშავა, დამალულ ნივთიერებებს რომ ამჟღავნებს. მაღაზიების, რესტორნებისა და სამშენებლო ინდუსტრიის დახურვასთან ერთად, მდიდარი და საშუალო კლასი გალავანშემორტყმულ დასახლებებში გამოიკეტა. ჩვენმა ქალაქებმა და მეგაქალაქებმა კი მუშათა კლასის თავიდან მოცილება დაიწყო. მიგრანტ მუშებს წანაზარდებივით იშორებდნენ. ბევრი მათგანი დამსაქმებელმა ან მიწათმფლობელმა გაიყვანა ქალაქიდან. ხოლო რადგანაც საზოგადოებრივი ტრანსპორტი არსად ჩანდა, საკუთარ სოფლებამდე ფეხით მსვლელობა დაიწყო მილიონობით ღატაკმა, მშიერმა, მწყურვალმა, ახალგაზრდამ და მოხუცმა, კაცმა, ქალმა, ბავშვმა, სნეულმა, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონემ, მათ, ვისაც წასასვლელი აღარსად ჰქონდა. ისინი დღეების განმავლობაში მიაბიჯებდნენ ასობით კილომეტრით დაშორებულ ბადაუნისკენ, აგრასკენ, აზამგარჰისკენ, ალიგარჰისკენ, ლუქნავისკენ, გორაკჰპურისკენ. ზოგიერთი მათგანი გზაში დაიღუპა. მათ იცოდნენ, რომ შინ ბრუნდებოდნენ, რათა შიმშილი დაეოკებინათ. ალბათ ისიც იცოდნენ, რომ შეიძლებოდა ვირუსის გადამტანი ყოფილიყვნენ და ოჯახის წევრებისთვის, მშობლებისა და ბებია-ბაბუებისთვის გადაედოთ. თუმცა მათ საშინლად სჭირდებოდათ სიახლოვის ნამცეცი, საკვებივით სჭირდებოდათ – თუ სიყვარულივით არა – თავშესაფარი და ღირსების გრძნობა. სანამ მიდიოდნენ, ზოგიერთს კომენდანტის საათის წესების დარღვევის გამო სასტიკად უსწორდებოდა და ამცირებდა პოლიცია. ბიჭებს ქუჩაში ხტუნვასა და ბუქნების გაკეთებას აიძულებდნენ. ქალაქ ბარელისთან კი ადამიანები შეაჯგუფეს და ქიმიური სპრეი გადაასხეს. რამდენიმე დღის შემდეგ მთავრობამ ვირუსის გავრცელების შიშით შტატების შესასვლელები ქვეითებისთვისაც ჩაკეტა. ადამიანები, რომლებიც დღეების განმავლობაში სახლებისკენ მიიწევდნენ, შეაჩერეს და აიძულეს ქალაქების იმ ბანაკებში დაბრუნებულიყვნენ, საიდანაც ასევე იძულებით წამოვიდნენ. ხანდაზმულებს 1947 წლის გადასახლების მოგონებები გაუცოცხლდათ, როდესაც ინდოეთი გაიხლიჩა და პაკისტანი დაიბადა. ოღონდ იმ განსხვავებით, რომ ახლანდელი გამოსვლა [ბიბლ.] არა რელიგიამ, არამედ კლასობრივმა დაყოფამ განაპირობა. თუმცა ისინი ინდოეთის უღარიბეს ადამიანებს არ წარმოადგენდნენ. მათ სამსახური მაინც ჰქონდათ (აქამდე მაინც) ქალაქში და სახლი, სადაც დაბრუნდებოდნენ. უსამსახურონი, უსახლკარონი და უიმედონი ისევ იქ რჩებოდნენ, სადაც აქამდე იყვნენ – ქალაქებსა თუ სოფლებში, სადაც დიდ გაჭირვებას ამ ტრაგედიამდე კარგა ხნით ადრე ჰქონდა ფესვი გადგმული. ამ კოშმარული დღეების მიუხედავად, შინაგან საქმეთა მინისტრი ამიტ შაჰი საჯაროდ მაინც არ გამოჩენილა. როცა დელიში მსვლელობა დაიწყო, ღაზიპურამდე მისასვლელად იმ ჟურნალის პრესბარათი გამოვიყენე, რომლისთვისაც რეგულარულად ვწერ. ბიბლიური სცენა იყო. ან შეიძლება არც იყო. ბიბლია ვერ წარმოიდგენდა ადამიანების ასეთ სიმრავლეს. ფიზიკური დისტანცირების მიზნით გამოცხადებულმა თვითიზოლაციამ საპირისპირო შედეგი გამოიღო – წარმოუდგენელი მასშტაბის ფიზიკური სიმჭიდროვე. ინდოეთის ქალაქებშიც კი ეს არის სინამდვილე. მთავარი ქუჩები შეიძლება ცარიელი იყოს, მაგრამ ღარიბები გამოკეტილნი არიან ბარაკებში, ჯურღმულებსა და ქოხმახებში. მსვლელობაში მონაწილეთაგან ვისაც ვესაუბრე, ყველა ღელავდა ვირუსის გამო. თუმცა ის ამ ადამიანების ცხოვრებაში ნაკლებად რეალური, ნაკლებად ხელშესახები იყო, განსხვავებით მოსალოდნელი უმუშევრობისგან, შიმშილისა და პოლიციის ძალადობისგან. ყველა იმ ადამიანს შორის, ვისაც გავესაუბრე (მათ შორის ერთი კვირით ადრე ანტიისლამურ თავდასხმებს გადარჩენილ მუსლიმი მკერავების ჯგუფს), ერთი კაცის სიტყვებმა განსაკუთრებით ამაღელვა. ის დურგალი იყო, მარჯიტი ერქვა და გორახპურამდე, ნეპალის საზღვრის მახლობლად განეზრახა მისვლა. „იქნებ, როცა ბატონი მოდი ამ გადაწყვეტილებას იღებდა, ჩვენ შესახებ არვინ არაფერი უთხრა. იქნებ მან ჩვენზე არ იცის?“, – თქვა მან. ეს „ჩვენ“ დაახლოებით 460 მილიონი ადამიანია. შტატების ადგილობრივმა მთავრობებმა (აშშ-ის მსგავსად) მეტი გულისხმიერება გამოიჩინეს კრიზისის დროს. სავაჭრო გაერთიანებები, კერძო პირები და სხვადასხვა კოლექტივი საკვებსა და განსაკუთრებით საჭირო პროდუქტებს არიგებდნენ. ცენტრალური მთავრობა კი აუჩქარებლად პასუხობდა ადგილობრივ ხელისუფლებათა სასოწარკვეთილ თხოვნებს ფულად სახსრებზე. ირკვევა, რომ პრემიერ-მინისტრის დახმარების ეროვნულ ფონდს არ გააჩნია ხელმისაწვდომი მზა თანხა. ამის ნაცვლად, კეთილისმსურველთა ფული როგორღაც ახალ ამოუცნობ ფონდში PM-CARES-ში გადაუტანიათ. წინასწარ შეფუთულმა საკვებმაც დაიწყო გამოჩენა, შეფუთვებზე პრემიერ-მინისტრის სახე იყო გამოსახული. ამ ყველაფერთან ერთად, პრემიერ-მინისტრმა იოგა ნიდრას ვიდეო გამოაქვეყნა. ვიდეოში კომპიუტერული ანიმაციით შექმნილი, საოცნებო სხეულის მქონე თავისივე პროტოტიპი იოგას მოძრაობებს ასრულებს, რათა ხალხს თვითიზოლაციის სტრესთან გამკლავებაში დაეხმაროს. ნარცისიზმი ძალზედ შემაწუხებელია. შეიძლება, ერთ-ერთი ასანა [იოგას პოზა] სათხოვარი ასანა იყოს, რომლის მეშვეობითაც პრემიერი მოდი საფრანგეთის პრემიერ-მინისტრს სთხოვს: დაგვრთოს ნება, რომ დავარღვიოთ ის პრობლემური შეთანხმება Rafale-ის რეაქტიულ გამანადგურებლებზე [ინდოეთის მთავრობამ საფრანგეთისგან 7,8 მილიარდ ევროდ 36 ახალი საბრძოლო ხომალდი შეისყიდა] და ის 7,8 მილიარდი ევრო სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან საგანგებო ღონისძიებებს მოვახმაროთ მილიონობით მშიერი ადამიანის დასახმარებლად. ფრანგებიც უეჭველად გაგვიგებენ. თვითიზოლაციის მეორე კვირას მომარაგების ჯაჭვი წყდება, წამლები და განსაკუთრებული მნიშვნელობის მარაგები თავდება. ათასობით სატვირთოს მძღოლი ცოტაოდენი საკვებითა და წყლით შუა გზაშია მიტოვებული. მოსამკელად გამზადებული თავთავები ნელ-ნელა ლპება. დგას ეკონომიკური კრიზისი. მიმდინარეობს პოლიტიკური კრიზისი. კორონავირუსის ამბავი მეინსტრიმულმა მედიამ ერთხმად გადააქცია 24-საათიან, ტოქსიკურ ანტიმუსლიმურ კამპანიად. „სუპერგამავრცელებელი“ აღმოჩნდა ორგანიზაცია Tablighi Jamaat. ისინი ინფორმაციას მუსლიმთა სტიგმატიზებისა და დემონიზების მიზნით ავრცელებდნენ. ზოგადი რიტორიკა კი ისეთი იყო, თითქოს მუსლიმებმა შექმნეს ვირუსი და გაავრცელეს, როგორც ჯიჰადის ფორმა. Covid-ის კრიზისი ჯერ კიდევ წინ არის. ან არ არის. არ ვიცით. თუ/როდესაც ეს კრიზისი დადგება, შეგვიძლია დარწმუნებულნი ვიყოთ, რომ არსებული ცუდი წინასწარგანწყობები რელიგიის, კასტისა და კლასის მიმართ კიდევ უფრო გამძაფრდება. დღეს (2 აპრილს) ინდოეთში კორონავირუსის თითქმის 2 000 დადასტურებული შემთხვევა და 58 გარდაცვლილია. ცხადია, ეს მონაცემები სანდო არც არის, რადგან ის, სამწუხაროდ, ტესტების უმნიშვნელო რაოდენობას ემყარება. ექსპერტთა მოსაზრებები ერთმანეთს არ ემთხვევა. ზოგიერთი მილიონობით ინფიცირებულს წინასწარმეტყველებს. სხვები ფიქრობენ, რომ დანაკარგი გაცილებით ნაკლები იქნება. ჩვენ შეიძლება ვერასდროს დავინახოთ კრიზისის კონტურები, მაშინაც კი, როცა ჩვენ შემოგვიტევს. რაც ვიცით, ის არის, რომ ჯერ საავადმყოფოებზე მოთხოვნა არ გაზრდილა. ინდოეთის სახელმწიფო ჰოსპიტლები და კლინიკები ვერ უმკლავდებიან მილიონამდე ბავშვს, რომლებიც ყოველწლიურად იღუპებიან დიარეის, საკვების უკმარისობისა და ჯანმრთელობის სხვა პრობლემების გამო. ვერ უმკლავდებიან ტუბერკულიოზით დაავადებულ ასობით ათას პაციენტს (მსოფლიოში დაავადებულთა მეოთხედი), ანემიურ და კვების უკმარისობით დასუსტებულ პოპულაციას, რომლისთვისაც ნებისმიერი ავადმყოფობა შეიძლება ფატალური აღმოჩნდეს – აქ ისეთ კრიზისს ვერ გაუმკლავდებიან, როგორიც ამერიკასა და ევროპაშია. მთელი ჯანდაცვა მეტ-ნაკლებად შეჩერებულია, რადგან საავადმყოფოები ვირუსთან ბრძოლაზე გადაერთნენ. ინდოეთის სამედიცინო დისციპლინების ლეგენდარული ინსტიტუტის ტრავმის ცენტრი დახურულია. კიბოთი დაავადებული ასობით პაციენტი კი, რომლებიც საავადმყოფოს გზებზე ცხოვრობენ, ნახირივით გაფანტულა. მათ „კიბოს დევნილების“ სახელით იცნობენ. ადამიანები დაავადდებიან და სახლებში დაიხოცებიან. ჩვენ მათი ამბავი შეიძლება ვერასოდეს გავიგოთ. ისინი შეიძლება სტატისტიკადაც კი ვერ იქცნენ. ჩვენ მხოლოდ იმედიღა გვრჩება, რომ ის მკვლევრები, რომელთა აზრითაც, ვირუსს ცივი ამინდი მოსწონს, არ ცდებიან (თუმცა სხვა მკვლევრებს ამაში ეჭვი ეპარებათ). ასე ძლიერად, ასე ირაციონალურად ხალხს არასოდეს უნატრია მწველი, სასტიკი ინდური ზაფხული. რა არის ეს, რაც ჩვენ დაგვემართა? კი, ვირუსია. მას არ გააჩნია მორალური ღირებულება. თუმცა ის ნამდვილად ვირუსზე მეტია. ზოგიერთს სწამს, რომ ეს უფლის გზაა ჩვენს აზრზე მოსაყვანად. ზოგიერთის აზრით, ეს ჩინური კონსპირაციაა, რათა მსოფლიოზე ბატონობა შეძლონ. #პოლიტიკა #პანდემია #კრიზისი
Keso Bigvava
Tbilisi, Georgia · 3 months ago
პანდემიის შემდეგ, განვითარების ახალი ეპოქა შესაძლოა აზიიდან დაიწყოს
Covid-19-მა მთელი მსოფლიოს ეკონომიკა მნიშვნელოვნად შეცვალა. ამ ეტაპზე, აზია პირველი რეგიონია, რომელმაც ეს ცვლილებები საკუთარ თავზე პირადად იწვნია და ახლა ამ კრიზისიდან გამოდის. აშკარაა, რომ კორონავირუსმა გლობალურ ეკონომიკას დიდი თავსატეხი გაუჩინა. აშშ-სა და ევროპაში, Covid-19-ის წინააღმდეგ გაწეული აქტივობები, დიდი ალბათობით, ყველაზე დიდი ეკონომიკური აქტივობის შენელების წინაპირობაა, “დიდი დეპრესიის” პერიოდიდან მოყოლებული. სანამ ადამიანების ჯანმრთელობაზე ზრუნვა უპირატესია, არანაკლებ მნიშვნელოვანია მათი ფინანსური მდგომარეობა. დღესდღეობით, ძალიან მნიშვნელოვანია პასუხების ცოდნა ამ კითხვებზე: რა გავლენა მოახდინა Covid-19-მა ბიზნესზე? რა გზა გვაქვს გასავლელი ნორმალურ ცხოვრებამდე? როგორი იყო რეაგირება კორონავირუსის აფეთქებისას და რა სამომავლო გამოწვევების წინაშე ვართ? დისტანციურად მუშაობის გეგმა: რა გვასწავლა ჩინეთის გამოცდილებამ? აზიური ქვეყნები, დანარჩენი მსოფლიოს მსგავსად, ორმაგ მისიაზე არიან ორიენტირებულნი. ასეთ ადრეულ ეტაპზე, რთულია ეკონომიკური გავლენის შეფასება. კომპანია McKinsey-ის სიმულაციების ზოგიერთი სცენარის მიხედვით, გლობალური მშპ, 2020 წლის მეორე კვარტლამდე, შეიძლება შემცირდეს 4.9%-6.2%-ით. მსოფლიო ბანკის ბოლო ანგარიშში ნახსენებია, რომ უარეს შემთხვევაში, ჩინეთიე ეკონომიკა 0.1%-ით შენელდება და რეგიონი 11 მლნ ადამიანი გაღარიბდება. მნიშვნელოვანია, რომ აქ, პირველ რიგში, ჰუმანიტარული პრობლემა დგას. 2019 წლის მონაცემებით, აზიაში მსოფლიო პოპულაციის 60% ცხოვრობს და მათგან 35% მსოფლიოს უღარიბეს ნაწილს მიეკუთვნება. ამდენად, პანდემია ამ ადამიანებისთვის რთული გადასატანი იქნება. ამის მიუხედავად, აზიას უკვე აქვს გადატანილი კრიზისები და მათ შედეგად, გაძლიერდა კიდეც, ასე რომ, შეიძლება ამ გამოწვევასაც გაუმკლავდეს. ჩნდება კითხვა, პოსტმანდემიურ მსოფლიოში, შეუძლიათ თუ არა აზიურ ერებსა და კომპანიებს ახალი რეალობის განსაზღვრა? რამდენად მდგრადია აზია რყევების მიმართ? კვლევებით დასტურდება, რომ ეკონომიკის განვითარების კუთხით, აზიას კარგი შედეგები აქვს. კვლევის 50 წლიანი პერიოდის განმავლობაში, ამ შვიდმა ქვეყანამ შეძლო მშპ-ს 3.5%-ით გაზრდა: კონტინენტური ჩინეთი, ჰონგ-კონგი, ინდონეზია, მალაიზია, სინგაპური, სამხრეთ კორეა და ტაილანდი. ის ქვეყნებიც კი, რომლებსაც 1997 წელს, აზიის ფინანსური კრიზისი მწვავედ შეეხოთ, ნორმალურ მშპ-ს ორიოდე წელიწადში დაუბრუნდნენ და შემდეგ, 2008 წლის კრიზისს ბევრად მომზადებულნი დახვდნენ. არასტაბილურ სამყაროში, აზიური კომპანიები დინამიკურობის, სისწრადისა და მოქნილობის მაღალ დონეს აჩვენებენ. ამიტომ, არაა გასაკვირი, რომ დღეს, მსოფლიოს უმსხვილესი კომპანიების 43%-ს შტაბბინა სწორედ აზიის ბაზაზე აქვთ. Covid-19-ის აფეთქება აზიაში დაიწყო და იმის მიუხედავად, რომ ამის რისკი კვლავაც არსებობს, ჩინეთში ამბობენ, რომ ყოველწლიური აქტივობა ნორმას უბრუნდება. საცობებიც განახლდა (და შესაბამისად, ჰაერის დაბინძურებაც დაუბრუნდა წინამდებარე ნიშნულს) და უძრავი ქონების გაყიდვაც კვლავინდებურად აქტიურია. ჩინელი მომხმარებლების კვლევის შედეგებით, ისინი “ფრთხილი ოპტიმიზმით” ეკიდებიან სიახლეებს და თანდათან უძლიერდებათ ნდობა ბაზრის მიმართ. ხოლო, რაც შეეხება ჯანმრთელობას – ამ დროისათვის, ჩინეთის, სინგაპურისა და სამხრეთ კორეის საყოველთაო ჯანდაცვის სისტემა წარმატებულად მიიჩნევა. სამხრეთ აზია და ინდოეთი კვლავაც ებრძვიან ვირუსს, ამის მიუხედავად, მაინც არაა გამორიცხული, რომ სიტუაციის დალაგება აზიიდან დაიწყოს. რა განსაზღვრავს ნორმას, პანდემიის დასრულების შემდეგ? ასეთი მასშტაბური შოკი, ბევრი მიმართულებით შეცვლის ბიზნესს, საზოგადოებას და გლობალურ ეკონომიკასაც. მაგალითად, შესაძლოა, უკონტაქტო შოპინგი გახდეს მომხმარებლებისთვის ახალი პრიორიტეტი. ასევე, შეიძლება სადისტრიბუციო ჯაჭვი შეიცვალოს და მოწყვლადი ფაქტორების აღმოფხვრაზე იმუშაოს. დაგვჭირდება სოციალური შეთანხმებების გადაფასება სახელმწიფოს როლი, კრიზისის პერიოდში, ძალიან დიდია. მან უნდა განსაზღვროს პრიორიტეტები. საზოგადოება და ბიზნეს სფერო სწრაფად უნდა მოერგოს ცვლილებებს. შესაძლოა, სამომავლოდ, ეპიდსიტუაციის განსასაზღვრად, ციფრული დაკვირვებები გამოიყენონ. ჰონგ-კონგში, აპლიკაციების საშუალებით ადევნებენ თვალს კარანტინს. გაიზარდა თანამშრომლობის ხარისხი კერძო და საჯარო სექტორს შორის. სახელმწიფოც, ცდილობს ბიზნესსა და მომხმარებელს შორის ნდობას შეუწყოს ხელი. მომავლის სამუშაოს და მოთხოვნების განსაზღვრა კრიზისმა შექმნა ახალი ტექნოლოგიების გამოყენების აუცილებლობა, ელექტრონული კომერციით დაწყებული, დისტანციური მუშაობით დამთავრებული. ჩინეთში აქტიურად გამოიყენება დისტანციური მუშაობის ისეთი პლატფორმები, როგორებიცაა DingTalk, WeChat Work, Tencent Alibaba… ამათგან, მაგალითად, DingTalk-ს მოუწია დაემატებინა 20 000 ღრუბლოვანი სერვერი, ტრაფიკის შესანარჩუნებლად. ჩინეთის განათლების სამინისტრომ ღრუბლოვანი სივრცე გამოიყენა ვირტუალური საკლასო ოთახების შესაქმნელად, რათა 50 მლნ სტუდენტისთვის განათლების მიწოდება დისტანციურად შეძლებოდა. ციფრული პროდუქტებისადმი მოთხოვნილება მკვეთრად გაიზარდა სამხრეთ კორეაში, სადაც ონლაინ მაღაზია Coupang-მა რეკორდული რაოდენობის 3,3 მლნ პროდუქტი განათავსა, ხოლო გაყიდვები 98%-ით გაიზარდა. ჩინეთში, მიტანის სერვისი 400%-ით გაიზარდა. 2019 წელს, მკვლევარებმა შენიშნეს, რომ აზია აქტიური განვითარების ფაზაშია და ეს შორს მიმავალი ტრაექტორიაა. მოსალოდნელია, რომ 2040 წლისთვის, აზია მსოფლიო წარმოების 40%-ს და მსოფლიო მშპ-ს 52%-ს აიღებს საკუთარ თავზე. #აზია #პანდემია #კორონავირუსი tbilisi თბილისი
Marneuli Daily
Kachaghani, Georgia · 2 months ago
რა ტიპის შეზღუდვები იხსნება დღეიდან?
რა ტიპის შეზღუდვები იხსნება დღეიდან? ეკონომიკური გახსნის გეგმის მეორე ეტაპით გათვალისწინებული საქმიანობების ნაწილი დასაშვები ხდება 5 მაისიდან. კერძოდ, დასაშვებია: ყველა სახის სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოები, სამშენებლო მასალების წარმოება და სამშენებლო ზედამხედველობასთან დაკავშირებული საქმიანობა; ავტოტექმომსახურება და ავტოსამრეცხაოების საქმიანობა; ქ. ქუთაისში და ქ. ბათუმში შესვლა და გასვლა ყოველგვარი გამონაკლისის გარეშე. ეხება თუ არა სამშენებლო სამუშაოების ნაწილში შეზღუდვების მოხსნა სამშენებლო მასალის რეალიზაციას? არა. რეალიზაცია დასაშვებია მხოლოდ ონლაინ. დასაშვებია თუ არა ქ. ქუთაისში და ქ. ბათუმში შესვლა და გასვლა კომენდანტის საათის დროს? არა. კომენდანტის საათის მოქმედება რჩება ძალაში. დასაშვებია თუ არა ავტონაწილებით ვაჭრობა? არა. ავტონაწილებით ვაჭრობა დასაშვებია მხოლოდ ონლაინ და ავტოტექმომსახურების გამწევ ადგილას, თუ ამ მასალის გაყიდვა ავტოტექმომსახურების გაწევის შემადგენელი ნაწილია. ავტოტექმომსახურების დაშვება გულისხმობს თუ არა მოტოციკლეტების, მოპედების და ველოსიპედების ტექმომსახურებასაც? დიახ. ავტოტექმომსახურების ცენტრების და ავტოსამრეცხაოების მიერ სავალდებულოა, რომ დაცული იყოს შესაბამისი წესები (პირბადეები, სადეზინფექციო საშუალებები და ა.შ)? დიახ.#შეზღუდვები #კარანტინი #MarneuliDaily #marneulidaily
ამერიკის ხმა
Tbilisi, Georgia · 13 hours ago
პანდემიის რეკორდული მაჩვენებლები - ცვალებადი მონაცემები და საფრთხე, რომელიც არსად წასულა
თითქმის 4 თვის მანძილზე პირველად, ნიუ-იორკში კოვიდ-19-ით გარდაცვალების არცერთი შემთხვევან არ ფიქსირდება. ახალი კორონავირუსის პანდემიის პიკის შემდეგ შტატიც და ქალაქი ნიუ-იორკიც ეტაპობრივად იხსნება, პარალელურად კი მცირდება როგორც ინფიცირების მაჩვენებლები, ასევე გარდაცვალებისა და იმ პაციენტების რაოდენობაც, რომლებიც რეანიმაციულ განყოფილებაში არიან მოთავსებულები. პანდემიის პიკი ნიუ-იორკში მარტი-აპრილის თვეებში დაფიქსირდა. მაშინ შტატის მასშტაბით, დღეში საშუალოდ 900 ადამიანი იღუპებოდა. შტატში ექიმების დასახმარებლად ფედერალურმა მთავრობამ სპეციალური ხომალდი და სასწარაფო დახმარების მანქანებიც გაგზავნა. შტატში გარდაცვლილთა და ინფიცირებულთა რაოდენობის მკვეთრი კლება მაისის დასაწყისიდან დაიწყო და ივლისში რეკორდულ მაჩვენებლამდე დაეცა. სწორედ შემცირებული მაჩვენებლებიდან გამომდინარე შტატი ნიუ-იორკი ეტაპობრივად გახსნის მესამე ეტაპზე გადავიდა, თუმცა ამ დრომდე ნიუ-იორკელები მკაცრად რეგულირებადი წესებით მოქმედებენ. საუბარია სოციალურ დისტანცირებაზე და პირბადის გამოყენებაზე. ამ დრომდე ნიუ-იორკში არ ჩქარობენ საუბარს სკოლებისა და საბავშვო ბაღების გახსნაზე. "მნიშვნელოვნად მცირდება დაინფიცირების და მძიმე პაციენტების რაოდენობა. ასევე, მცირდება გარდაცვალების შემთხვევები და ჩვენ ვაგრძელებთ შტატის ეკონომიკების გახსნას. სკოლებთან დაკავშირებით მინდა კიდევ ერთხელ განვაცხადო, რომ ამ დაგაწყვეტილებას მიიღებს შტატი ქალაქების მერებთან და სპეციალისტებთან კონსულტაციების საფუძველზე. ეს ჩვენი პრეროგატივაა მივიღოთ სკოლების გახსნის გადაწყვეტილება," - ამბობს ნიუ-იორკის გუბერნატორი ენდრიუ კუომო. გასული კვირის განმავლობაში პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა არაერთხელ განცხადა და მოუწოდა შტატების გუბერნატორებს, რომ სკოლების გახსნა დაიწყოს. პრეზიდენტმა სპეციალური შეხვედრაც გამართა სპეციალისტებთან. თუმცა როგორც ეპიდემიოლოგები ამბობენ, გადაწყვეტილება ფედერალურ დონეზე და ერთობლივად მიღებული არ უნდა იყოს. სპეციალისტები ფიქრობენ, რომ შტატებში, სადაც ინფიცირების შემთხვევები კლებულობს, "ფრთხილი ნაბიჯებით" შესაძლებელია სასწავლო პროცესის აღდგენა. ნიუ-იორკთან ერთად ვითარება გაუმჯობესდა ნიუ-ჯერსში და კონექტიკუტშიც. შემცირებული მაჩვენებლების ფონზე კი სამივე შტატმა მიიღო გადაწყვეტილება იმ 30 შტატიდან, სადაც პანდემიის პიკია, ადამიანების მიღება შეზღუდოს. ფლორიდიდან და ნიუ-იორკში ჩასულ მოქალაქეები ვალდებული არიან 14 დღიანი საკარანტინო პერიოდი გაიარონ. სამი შტატის მაჩვენებლების გაუმჯობესების პარალელურად, კოვიდ-19-ით ინფიცირებით რეკორდულად მაღალი მაჩვენებლები ფიქსირდება ფლორიდის შტატსა და ტეხასში. ინფიცირების მაჩვენებლები მატულობს, დაახლოებით, აშშ-ის 30 შტატში. რეკორდული მაჩვენებლები ფიქსირდება ფლორიდაში, სადაც 15 000 ინფიცირებული მხოლოდ ერთ დღეს გამოვლინდა. შტატში საავადმყოფოებში ათასობით ადამიანი გადის მკურნალობას. დახურულია თავშეყრის ადგილები და სანაპირო ზოლები. მძიმე ვითარებაა ტეხასშიც. შტატში ექიმები ნიუ-იორკის სცენარის განვითარებას ელოდებიან და ამბობენ, რომ საავადმყოფოების დიდი ნაწილი უკვე გადავსებულია. ისინი ფიქრობენ, რომ სხვა შტატებიდან და ფედერალური მთავრობიდან დახმარების მიღება დაჭირდებათ. უკვე 4 თვეა რთული ვითარებაა კალიფორნიაში. შტატში შეზღუდვები მარტში დააწესეს, რომლებიც მაისში მოიხსნა. ინფიცირების მაჩვენებლების ზრდა ივნისის ბოლოს კვლავ დაიწყო. სწორედ ამიტომ კალიფორნიამ გარკვეული შეზღუდვები კვლავ დააწესა. ამერიკის დაავადებათა კონტროლის ცენტრთან ბოლო დღეების განმავლობაში კითხვის ნიშნები გაუჩნდა პრეზიდენტ ტრამპს. ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტი ამბობს, რომ მონაცემები არასწორია და ინფიცირებულთა რაოდენობის ზრდა ამერიკაში დიდი რაოდენობით ჩატარებული ტესტირების შედეგია. აღსანიშნავია, ისიც რომ ინფიცირებულთა რეკორდული მაჩვენებლების მიუხედავად, შტატებში გარდაცვლილთა მნიშვნელოვანი ზრდა არ ფიქსირდება. ჯონ ჰოპკინსის უნივერსიტეტის მონაცემებით ამერიკის შეერთებული შტატები კოვიდ-19-ით ინფიცირებულთა რაოდენობით მსოფლიოში პირველ ადგილზეა. ამ დროისთვის ქვეყანაში ახალი კორონავირუსი უკვე დაუდასტურდა 3 მილიონზე მეტ ადამიანს, რაც დაახლოებით, ორჯერ მაღალია ბრაზილიის მონაცემებზე, რომელიც მსოფლიოში კოვიდ-19-ით ინფიცირებულთა რაოდენობით მეორე ადგილზეა. კოვიდ19-ით ინფიცირებულთა რაოდენობა ქვეყნების მიხედვით: აშშ - 3,308,312 ბრაზილია - 1,864,681 ინდოეთი - 878,254 რუსეთი - 732,547 პერუ - 326,326 ამერიკის შეერთებულ შტატებში კოვიდ-19-ით გარდაიცვალა 135 200-ზე მეტი ადამიანი, რაც ასევე, დაახლოებით, ორჯერ მეტია ბრაზილიასთან შედარებით. კოვიდ19-ით გარდაცვლილთა რაოდენობით ქვეყნების ჩამონათვალი: აშშ - 135 219 ბრაზილია - 72 100 დიდი ბრიტანეთი - 44 904 მექსიკა - 35 0006 იტალია - 34 954 *ქვეყნების მონაცემები სრულად პარალელურად ცნობილი ხდება, რომ ჩინეთში ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის სპეციალისტები ჩავიდნენ, რომლებმაც უნდა დაადგინონ კოვიდ-19-ის გავრცელების საწყისი ადგილი და ისიც, თუ რომელი ცხოველიდან მოხდა ვირუსის გავრცელება. ამ ეტაპზე ვუჰანში ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ორი თანამშრომელი იმყოფება, რომლებმაც მუშაობა დღეიდან დაიწყეს. უახლოეს პერიოდში მათ კოლეგები შეუერთდებიან. პანდემიის დაწყების შემდეგ, ეს პირველი დამოუკიდებელი გამოძიებაა. ვითარება შედარებით გაუმჯობესდა რუსეთში, თუმცა ინფიცირების მაჩვენებლები კვლავ მნიშვნელოვნად იზრდება. მხოლოდ ბოლო 24 საათში ინფიცირების 8 000-მდე შემთხვევა დაფიქსირდა. მეორე კვირაა ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია კოვიდ19-ის პანდემიის შესახებ რეკომენდაციების შეცვლაზე მუშაობს, მიზეზი ახალი კვლევაა, რომლითაც ირკვევა, რომ ახალი კორონავირუსი შესაძლოა არა მხოლოდ ჰაერწვეთოვანი გზით არამედ ჰაერითაც გადაიცემოდეს. ფაქტების შესწავლა ჯანმომ გასულ კვირას დაიწყო. პანდემიას მსოფლიოში ნახევარ მილიონზე მეტი ადამიანის სიცოცხლე უკვე შეეწირა და მონაცემები, სამწუხაროდ, ყოველდღიურად იზრდება. კოვიდ-19 მსოფლიოში დღეისათვის ჯამში 12 მილიონზე მეტ ადამიანს დაუდასტურდა. გრძელდება მუშაობა წამლებზე და ვაქცინებზე. სპეციალისტების აქტიური მუშაობით შესაძლოა პირველი ვაქცინა 2021 წლის იანვარში უკვე მზად იყოს, თუმცა დაზუსტებით ამაზე საუბრისგან ექიმები და ეპიდემიოლოგები თავს იკავებენ. მსოფლიოს მასშტაბით, მიმდინარეობს მუშაობა 10-მდე ვაქცინაზე.#ახალი_ამბები